Astyq eksporty 13%-ǵa ósip, 7,1 mln tonnaǵa jetti
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda egin jınaý naýqany qarqyndy júrip jatyr. Búginde dándi daqyldar alqabynyń 72,5%-y jınalyp, 16,2 mln tonna astyq bastyryldy. Úkimet egindi ýaqytyly jınaý, sharýalardy qajetti resýrstarmen qamtamasyz etý, jańa ónimdi saqtaý jáne tasymaldaý máselelerin baqylaýda ustap otyr.
Búginde dándi daqyldar alqabynyń 72,5%-y jınalyp, jalpy 16,2 mln tonna astyq bastyryldy. Astyq qabyldaý oryndaryna túsken jumsaq bıdaıdyń 74%-y úshinshi synypqa jatqyzyldy. Premer-mınıstrdiń orynbasary Serik Jumanǵarın egin jınaý naýqanyn ótkizý máseleleri jónindegi jedel shtab otyrysyn ótkizdi.
Jıynda egin jınaý jumystarynyń qarqyny, dıqandardy aýyl sharýashylyǵy tehnıkasymen, janar-jaǵarmaımen jáne tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etý, astyq qoımalary men kólik ınfraqurylymynyń daıyndyǵy, sondaı-aq 2027 jylǵy egis naýqanyna qajetti tuqym qoryn qalyptastyrý máseleleri qaraldy. Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Nazgúl Hatepova egin jınaý naýqanynyń barysy týraly baıandady.
— Bıyl elimizdegi jalpy egis alqaby 24,2 mln gektardy quraıdy. Onyń 15,6 mln gektaryna dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar egilgen. Búginge deıin 11,3 mln gektar alqaptyń ónimi jınaldy. Ortasha ónimdilik gektaryna 14,2 tsentnerdi qurady. Sonymen qatar 1,5 mln gektar alqaptan maıly daqyldar jınaldy. Ortasha ónimdilik gektaryna 9,7 tsentner bolyp, 1,4 mln tonna maıly daqyl tuqymy bastyryldy. Bıyl 2,7 mln tonna kókónis, 1,9 mln tonna baqsha daqyly jáne 1,9 mln tonna kartop jınaldy. Jalpy, egin jınaý qarqyny ótken jylmen bir deńgeıde, — delingen habarlamada.
Kóktemgi dala jumystaryn jáne egin jınaý naýqanyn júrgizý úshin sharýalarǵa qajetti qarjylaı qoldaý kórsetildi. Jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasy aıasynda jalpy somasy 664,4 mlrd teńgege 5,8 myń aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshi qarjylandyryldy.
Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý jumystary da jalǵasýda. Jeńildetilgen lızıng baǵdarlamasy boıynsha jalpy quny 288,1 mlrd teńge bolatyn 8,6 myńǵa jýyq tehnıkany jetkizýge 7,5 myńnan astam kelisimshart jasaldy.
Jyl basynan beri «QazAgroQarjy» aktsıonerlik qoǵamynyń barlyq lızıng baǵdarlamalary boıynsha jalpy 353,9 mlrd teńgege 10 774 tehnıka birligin satyp alýǵa kelisimsharttar jasaldy. 2027 jylǵy egis naýqanyn aldyn ala qarjylandyrý tetigi de jalǵasyn tabady. Ótinimderdi qabyldaý 1 qazanda bastalady.
— 2027 jylǵy egis naýqanyna qajetti tuqym qoryn daıyndaýǵa da erekshe kóńil bólindi. Ákimdikterdiń málimetinshe, búginde 1,7 mln tonna tuqym daıyndalǵan. Bul qajetti kólemniń 77%-yna teń. Tyńaıtqyshpen qamtamasyz etý deńgeıi qazir 87%-dy quraıdy. Josparlanǵan kólem aıasynda 2,1 mln tonna tyńaıtqysh jetkizilip, sharýalarǵa jóneltildi, — dep habarlady Úkimetten.
Egin jınaý jumystaryn júrgizý úshin óńirlerge 401 myń tonna dızel otyny bólindi. Astyq pen maıly daqyldardy keptirýge qosymsha 41,3 myń tonna dızel otyny qarastyryldy.
Egin jınaý naýqanyna 130 myńnan astam traktor, 29 myń astyq jınaıtyn kombaın jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy jumyldyrylǵan.
Naýqan bastalǵaly beri lıtsenzııalanǵan astyq qabyldaý kásiporyndaryna 4,4 mln tonna astyq jetkizildi. Bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 1,5 ese kóp. Byltyr osy ýaqytta 3,1 mln tonna astyq qabyldanǵan edi.
Jedel shtab otyrysynda jańa ónimdi tasymaldaý jáne ótkizý máseleleri de qaraldy.
«Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń málimetinshe, qańtar–tamyz aılarynda 9,3 mln tonna astyq tasymaldanǵan. Bul 2025 jyldyń sáıkes kezeńindegi kórsetkishten 13%-ǵa joǵary. Onyń ishinde el ishinde 2,1 mln tonna astyq tasymaldanyp, ósim 8%-dy qurady.
Jańa ónim jınaý bastalǵan tamyz aıynda astyq tasymaldaý kólemi rekordtyq deńgeıge jetip, 1,157 mln tonnany qurady. Bul ótken jyldyń tamyz aıymen salystyrǵanda 35%-ǵa joǵary.
Qańtar–tamyz aılarynda 7,1 mln tonna astyq eksporttaldy. Onyń 4,8 mln tonnasy Ortalyq Azııa elderine jóneltildi. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 37%-ǵa kóp. Onyń ishinde Ózbekstanǵa — 3,6 mln tonna (+50%), Tájikstanǵa — 998 myń tonna (+17%) astyq jóneltildi. Qytaıǵa 562 myń tonna astyq tasymaldanyp, ósim 34%-dy qurady.
Otyrys sońynda Serik Jumanǵarın ákimdikterge jańa ónimdi ýaqtyly qabyldaýdy tapsyrdy. Qajet bolǵan jaǵdaıda astyq qoımalarynyń táýlik boıy jumys isteýi uıymdastyrylady.
«Qazaqstan temir joly» UK» AQ-ǵa jańa ónimdi tasymaldaýǵa qajetti vagon sanyn qamtamasyz etip, astyqty úzdiksiz tasymaldaýdy tııanaqty uıymdastyrý tapsyryldy.
Buǵan deıin elimizde dándi daqyldardyń 61,6%-y jınaldy, 13,5 mln tonna astyq bastyrylǵanyn jazdyq.
