Astananyń jańa Bas jospary qandaı
Ashyq normatıvtik-quqyqtyq aktiler portalyna Astana qalasynyń 2035 jylǵa deıingi Bas jospary talqylaýǵa shyǵaryldy. Jospar keleshektegi keshendi damýdy, aýmaqty josparly uıymdastyrýdy, áleýmettik jáne ınjenerlik-kólik ınfraqurylym júıesi baǵyttaryn aıqyndaıtyn negizgi qala qurylysy qujaty sanalady, dep habarlaıdy Kazinform.
Bas josparda kelesi jobalyq kezeńder qabyldanǵan: bastapqy jyl — 2021 jylǵy 1 qańtar, qurylystyń birinshi kezegi — 2025 jyl, eseptik merzim — 2035 jyl.
Qala aýmaǵynyń ákimshilik shekaralary shegindegi halyq sany 2021 jyly 1 mln 184,4 myń adamdy qurady. Al boljamǵa sáıkes, 2025 jyly halyq sany 1 mln 480 myń adamǵa, 2035 jyly 2 mln 275 myń adamǵa jetedi. Bul rette halyq sany aldaǵy 4 jylda 295,6 myń adamǵa, al odan keıingi 10 jylda 795 myń adamǵa artady. Eńbekke qabiletti jastaǵy halyq eseptik merziminiń sońyna qaraı qala halqynyń sany 66 paıyzdy quraıdy.
Bas jospardaǵy negizgi maqsattardyń biri — turǵyn úı qorymen qamtamasyz etý kórsetkishi boıynsha dısproportsııany joıý. 2021 jyly qalanyń barlyq turǵyndarynyń baspanamen ortasha qamtamasyz etilýi bir turǵynǵa shaqqanda 21,1 sharshy metr bolǵanda 24 996,2 myń sharshy shaqyrymdy qurady. Esepti kezeńge arnalǵan Bas josparda qalada turýdyń jaılylyǵyn qamtamasyz etý úshin turǵyn úı qorymen bir adamdy 30 sharshy metrmen qamtamasyz etý kórsetkishi qabyldandy jáne turýdyń osyndaı jaılylyq deńgeıine qol jetkizý úshin turǵyn úı qoryn 68 250 myń sharshy metrge deıin ulǵaıtý qajet.
Birinshi kezeńge (2025 jyly) bir adamǵa turǵyn úı qorymen qamtamasyz etýdi 26 sharshy metrge deıin ulǵaıtý josparlanǵan. Bul rette turǵyn úı qory 37 200 myń sharshy metrge jetedi.
Bas josparda qala ekonomıkasynyń mynadaı basym baǵyttary aıqyndalǵan:
- qalany Qazaqstan Respýblıkasynyń astanasy, «syrtta» qalanyń ashylýyna baılanysty jahandyq ortalyq retinde kórsetý;
- qalanyń «ishke» ashylýyna baılanysty qala turǵyndary, onyń ishinde áleýetti mıgranttar úshin tartymdy, jaıly ınklıýzıvti «ómir súrýge arnalǵan qalaǵa» aınalýy;
- ekonomıka jáne jumyspen qamtý qurylymyn ártaraptandyrý.
Astana qalasy búgingi kúni ІT-sektordy damytý úshin aıtarlyqtaı áleýet jınaqtap úlgerdi jáne Ortalyq Azııanyń ІT-astanasy róline úmitker qalalardyń biri retinde ornalasýy ábden múmkin.
Bul birneshe faktorlarǵa baılanysty:
- qalada qazaqstandyq IT-Chempıondar jumys isteıtin kompanııalardyń jartysy ornalasqan;
- qalada IT-ýnıversıtet ashyldy;
- Astanada Ortalyq Azııadaǵy IT-startaptardyń iri halyqaralyq tehnoparki — Astana Hab jumys isteıdi.
Qalany jobalaýdyń mańyzdy faktory turǵyndar men týrıster úshin yńǵaıly qalalyq ortany, qala turǵyndaryna yńǵaıly kólik júıesin qurý boldy. Ol úshin kólik pen jaıaý júrginshilerdi bólý, jaıaý júrginshiler aımaqtary men velosıped joldaryn qurý, demalys jáne mádenı is-sharalar keńistigin qurý sııaqty zamanaýı qala qurylysy tujyrymdamalary qoldanyldy.
Bas josparda ákimshilik aýdandar shekarasynda 5 josparlaý aýdany, sondaı-aq 148 josparlaý sektory kózdelgen. Josparlaý aýdandarynyń árqaısysynda qoǵamdyq ortalyqtar qurý qarastyrylǵan. Olarda ornalasqan aýdan ortalyqtary bar aýdandarǵa bólinetin qalada aýdan ortalyqtaryn iskerlik ortalyqpen, ónerkásiptik kásiporyndarmen, saıabaqtarmen, stadıondarmen, vokzaldarmen baılanystyratyn qosymsha magıstraldyq kósheler paıda bolady.
Keshendi qoǵamdyq ortalyqtardyń josparlaý quramy qala qurylysy profılimen jáne qalanyń kólemimen, jergilikti tabıǵı jaǵdaılarmen jáne qalyptasqan josparlaý jaǵdaıymen anyqtalady. Josparlaý ortalyqtaryn damytý qala turǵyndaryn bastapqy qyzmet kórsetý obektilerimen qamtamasyz etýmen, kólik termınaldaryn, saıabaq aımaqtary, saýda ortalyqtary men sport obektileri bar qoǵamdyq keńistikterdi damytýmen jáne úılesimdi, jaıly orta qurýmen teńestiriletin bolady.
Halyqty qyzmet kórsetý jáne tirshilik etý obektilerimen qamtamasyz etý úshin qala árqaısysynda 10 myńǵa jýyq halqy bar 148 josparlaý sektoryna bólinetin bolady. 2035 jylǵa deıin qalada taǵy 2 sý sorý stansasy, kárizdik-tazartý qurylysy salynady. Qujat jobasy boıynsha kópshilik talqylaý merzimi — 2023 jyldyń 8 jeltoqsany.
Osyǵan deıin astanalyqtardyń 10 kún ishinde qalanyń bas josparyna túzetý engize alatynyn jazdyq.
