Astanadaǵy Ulttyq murajaıǵa Tóle bıdiń shapany men qazaq handarynyń tý basy ákelindi

Shekpendi Tóle bıdiń Qojamjar balasynan taraǵan urpaqtary osy kúnge deıin saqtap kelgen. Sonyń qaıta jasaqtalǵan kóshirmesi búgin murajaıdyń jádigerler qoryna kelip qosyldy.

«Sonymen qatar murajaıǵa Almaty oblysynan biregeı qazaqtyń kıiz úıi, Jambyl oblysy Jalǵyz oba qorǵanynan altyn buıymdar jáne Pavlodar, Soltústik Qazaqstan, Aqtóbe oblystarynan qundy jádigerler, Andronov dáýirinen jetken tarıhı qundylyqtar túsip jatyr. Bul jádigerler bizdiń murajaıymyzdan oıyp turyp oryn alady. Murajaıǵa qoıylǵan tarıhı qundylyqtar Qazaqstannyń ótkenin pash etetin birden-bir jádigerlerdiń qataryna qosyldy deýge bolady», - deıdi QR Ulttyq murajaıynyń dırektory Darhan Myńbaı.

«Bul tek qana bir sandyqta jatpasyn, eldiń kóz qýanyshy bolsyn dep, keshegi bizdiń el, úlken bir memleket bolǵanymyzdy, onyń týy bolǵanyn bildirý maqsatynda osy bir qundy zatty Astanadaǵy úlken ordaǵa ákelip otyrmyz. Men Áz Táýke hannyń toǵyzynshy urpaǵymyn. Atadan balaǵa mura bolyp kelgen qara shańyraqta osy tý berilip otyrǵan. Hannyń urpaǵy bolǵandyqtan, osy týdyń basy meniń otbasymda qalǵan. Biz bul týdy eń birinshi qundy zat retinde tórimizde, atalar amanaty, kóziń qarashyǵyndaı saqtap keldik. Onyń resmı ataýy «Handar týy» ekeni belgili, keıbireýler ony Joshy hannyń tusynan keledi deıdi, endi biri ony Táýke hannan kele jatqan tý desedi», - deıdi qazaq handarynyń tý basyn alyp kelgen han Táýkeniń tikeleı urpaǵy Bekaıdar Ámire.

Ǵalym Muhtar Qojanyń bergen toptamasynda tý basy metalldan jasalǵan zat, túsi - qoıý qońyr, keıbir qyrlarynda sarǵysh bolyp keledi. Onyń quramyn arnaıy zertteý quraldarymen anyqtaý qajet. Jalpy bıiktigi - 21,5 sm, joǵarǵy ústińgi bóligi kúmbez úlgisinde jasalǵan. Kúmbez tarylyp baryp, týdyń aǵashyna kıiletindeı etip jasalǵan uńǵyǵa otyrǵyzylady.

Aıta keteıik, Ulttyq murajaı 2014 jyldyń 6 shildesinde ashylady dep kútilýde. Murajaıdyń jalpy aýmaǵy 74 myń sharshy metrdi quraıdy, munda 11 zal jasaqtalyp jatyr. Onyń ishinde erte zamanǵy jáne orta ǵasyrdaǵy, jalpy tarıh, etnografııa, Táýelsiz Qazaqstan tarıhy, Astana tarıhy, zamanaýı óner zaldary, taqyryptyq kórmelerge arnalǵan 2 zal bar.