Astanada ıÝNESKO-nyń Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy joǵary bilim dıalogy ashyldy

Іs-sharaǵa QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, Ortalyq Azııa elderiniń bilim jáne ǵylym mınıstrlikteriniń, joǵary oqý oryndarynyń ókilderi, halyqaralyq uıymdar men biliktilikti taný salasynyń sarapshylary qatysty.

«Aımaqtyq ıntegratsııa úshin biliktilikti taný jónindegi ıÝNESKO konventsııalaryn paıdalaný» atty saıası dıalogyn ıÝNESKO men QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi birlesip uıymdastyryp otyr. Іs-shara óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtý jáne Ortalyq Azııanyń joǵary bilim keńistigin damytý maqsatynda ótkizilip jatyr. Mınıstrliktiń bastamasymen Qazaqstan alǵash ret dıalogty qabyldaýshy memleket retinde tańdaldy.

QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek óz sózinde Qazaqstandy bilim men ǵylymnyń óńirlik ortalyǵyna aınaldyrý jóninde strategııalyq sheshim qabyldanǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul bastama tek geografııalyq ornalasý turǵysyndaǵy ortalyq qurýdy emes, akademııalyq standarttar qalyptasatyn, talanttar damytylatyn jáne beriletin biliktilikter ulttyq shekaradan tys jerlerde de moıyndalatyn bilim keńistigin qalyptastyrýdy kózdeıdi.

Qazaqstan 2026 jylǵy aqpanda Tokıo konventsııasyn ratıfıkatsııalap, Ortalyq Azııada bul konventsııaǵa qosylǵan alǵashqy memleket atandy. Saıası dıalog óńir elderiniń ıÝNESKO-nyń joǵary bilim salasyndaǵy biliktilikterdi taný jónindegi konventsııalaryna degen qyzyǵýshylyǵy artyp otyrǵan kezeńde ótip otyr.

– Tórt aı buryn Qazaqstan Tokıo konventsııasyn ratıfıkatsııalaý arqyly biliktilikterdi tanýdyń halyqaralyq qaǵıdattaryna negizdelgen júıege tolyqqandy qatysýǵa daıyn ekenin kórsetti. Bizdiń maqsatymyz – bilim berý júıeleri arasyndaǵy ózara senimdi nyǵaıtyp, biliktilikterdiń halyqaralyq deńgeıde erkin tanylýyna jaǵdaı jasaý, - dedi mınıstr.

Sonymen qatar vedomstvo basshysy elimizdegi halyqaralyq seriktestik, ǵylymı áleýet, jasandy ıntellekt ınfraqurylymy jáne baǵalaý júıesin jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan reformalar sııaqty bastamalardyń barlyǵy biliktilikterdiń moıyndalýy, olarǵa degen senimniń artýy jáne olardyń halyqaralyq deńgeıde keńinen qoldanylýy sııaqty negizgi alǵysharttarmen tyǵyz baılanysty ekenin atap ótti.

– ıÝNESKO-nyń Tokıo jáne Jahandyq konventsııalary óńirlik ıntegratsııany tereńdetýge jáne joǵary bilim berý júıeleri arasyndaǵy ózara senimdi nyǵaıtýǵa berik ınstıtýtsıonaldyq negiz qalyptastyrady. Endigi mindet – osy qaǵıdattardy naqty iske asyryp, tıimdi tetikterge aınaldyrý, - dedi S.Nurbek.

Sońǵy jyldary Ortalyq Azııa elderi joǵary bilim salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty belsendi túrde damytyp jatyr: óńirde sheteldik ýnıversıtetterdiń fılıaldary ashylyp, birlesken bilim berý baǵdarlamalary keńeıip, halyqaralyq stýdentter sany artyp keledi. Osy turǵyda ıÝNESKO-nyń Joǵary bilim berý salasyndaǵy biliktilikterdi taný jónindegi Jahandyq konventsııasy men Azııa-Tynyq muhıty óńirlik konventsııasy (Tokıo konventsııasy) bilim berý júıeleriniń ashyqtyǵy men ózara úılesimdiligin arttyrýǵa yqpal etetin strategııalyq mańyzǵa ıe.

17-18 maýsym kúnderi qatysýshylar konventsııalardy ulttyq jáne ınstıtýtsıonaldyq deńgeıde iske asyrýǵa qatysty negizgi máselelerdi talqylaıdy: biliktilikti taný jónindegi ulttyq aqparattyq ortalyqtardyń (UAO) modelderi, Ortalyq Azııa joǵary bilim keńistiginde (CAHEA) sapa mádenıetin qalyptastyrý, transulttyq jáne dástúrli emes bilim berý nátıjelerin, sonyń ishinde tsıfrlyq mıkro-biliktilikterdi taný strategııalary, sondaı-aq akademııalyq mobıldilikti keńeıtýge arnalǵan praktıkalyq quraldar.

Ekinshi kúnniń negizgi baǵyty 2030 jylǵa deıingi Ortalyq Azııa joǵary bilim keńistigin damytýǵa arnalǵan óńirlik «jol kartasyn» ázirleý bolmaq.

Іs-shara sondaı-aq Ortalyq Azııa joǵary bilim keńistigi týraly Túrkistan deklaratsııasynda bekitilgen mindettemelerdi iske asyrý máselelerin talqylaýǵa arnalǵan alań retinde qyzmet etedi. Jumys toptarynda qatysýshylar ıÝNESKO konventsııalary usynǵan quraldardy paıdalana otyryp, sapany qamtamasyz etý, biliktilikti taný, akademııalyq mobıldilik jáne ıkemdi oqý traektorııalaryn engizý salalarynda óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtý boıynsha usynystar ázirleıdi.

– ıÝNESKO Ortalyq Azııa elderine biliktilikterdi taný jónindegi konventsııalardy iske asyrýda saıası dıalog, biliktilikti taný mamandarynyń áleýetin arttyrý jáne Azııa-Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy Ulttyq aqparattyq ortalyqtar jelisin (APNNIC) damytý arqyly qoldaý kórsetýdi jalǵastyryp keledi. Astanada ótip jatqan dıalog – Ortalyq Azııada neǵurlym ıntegratsııalanǵan jáne ashyq bilim berý keńistigin qalyptastyrýǵa mańyzdy qadam jáne Turaqty damýdyń 4-maqsatyna – ınklıýzıvti jáne sapaly bilim berýdi qamtamasyz etýge jáne barshaǵa ómir boıy bilim alý múmkindigin ilgeriletýge úles qosady, - dedi ıÝNESKO-nyń Almatydaǵy Óńirlik keńsesiniń dırektory Amır Pırıch.

Astanada ótken Altyn Orda tarıhyna arnalǵan halyqaralyq sımpozıýmnyń qorytyndylary ıÝNESKO-nyń Parıjdegi shtab-páterinde ótken halyqaralyq konferentsııada tanystyrylǵanyn jazǵan edik.