Astanada «Umaı» áıelder forýmy ótti: ıpoteka men qarjylyq saýattylyq talqylandy

Іs-shara barysynda «Otbasy bank» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nurlan Aqshanov bank «Umaı» áıelder ıpotekalyq baǵdarlamasyn Azııa damý bankimen birlesip júzege asyryp otyrǵanyn aıtty.

— Azııa damý banki bul baǵdarlamaǵa jetkilikti qarajat bólip otyr. Bıyl baǵdarlamaǵa 90 mıllıard teńge baǵyttadyq. Qazaqstannyń barlyq qalalarynda 50 mıllıon teńgege deıin qaryz alýǵa bolady, bul aıtarlyqtaı kólemdi qarajat. Meniń oıymsha, úsh bólmeli páter satyp alýǵa bolady. Qaryz merzimin 25 jylǵa deıin tańdaı alasyz, — dedi spıker.

Onyń aıtýynsha, bastapqy jarna mólsheri klıentterdi eń kóp tolǵandyratyn máselelerdiń biri, sebebi dástúrli baǵdarlamalar boıynsha talap etiletin 50%-dy jınaı alatyndar az.

— Sondyqtan osy baǵdarlama aıasynda Astana men Almaty qalalary úshin bastapqy jarnany 20%-ǵa, al qalǵan barlyq óńirler úshin 15%-ǵa deıin tómendettik. Bul baǵdarlamanyń ereksheligi depozıtti búginnen bastap ashýǵa bolady, al 20 nemese 15%-dy tikeleı páter satýshyǵa qurylys kompanııasyna nemese jeke menshik ıesine tóleısiz, — dep túsindirdi ol.

Paıyzdyq mólsherlemege qatysty bank ókili bul baǵdarlamada da, basqa baǵdarlamalar sekildi, eki kezeń qarastyrylǵanyn atap ótti.

— Nesıe alý sátinde aldyn ala qaryz boıynsha mólsherleme shamamen 14,8% bolady. Búgingi kúni bul naryqtaǵy eń tómen mólsherlemelerdiń biri. Ekinshi deńgeıli bankter qazir 20%-dan jáne odan da joǵary mólsherlememen nesıe usynyp otyr. Turǵyn úı jınaq júıesiniń taǵy bir ereksheligi siz aldyn ala qaryz merziminde, ıaǵnı segiz-toǵyz jyl ishinde, depozıtte naq sol 50%-dy jınaısyz. Mysaly, 50 mıllıon teńge qaryz alsańyz jáne 25 mıllıon teńge jınasańyz, bul soma nesıeńizdi óteýge baǵyttalady da, mólsherleme kúrt tómendep, 3,5-5%-ǵa (GESV ot 3,6% do 6,9%) deıin túsedi. Bul turǵyn úı qaryzy boıynsha jeńildetilgen mólsherleme deýge bolady, — dedi N. Aqshanov.

Baǵdarlamaǵa 18 ben 65 jas aralyǵyndaǵy barlyq áıelder qatysa alady, kezekte turý nemese belgili bir jerde jumys isteý talap etilmeıdi. Jalǵyz shart otbasynyń taza tabysy 1 250 000 teńgeden aspaýy kerek.

Sonymen qatar qazaqstandyq qarjyger, bilikti aýdıtor Sultan Elemesov «Otbasy bank» ónimderiniń qalaı jumys isteıtinin, baǵalaý kórsetkishi degenniń ne ekenin jáne memlekettik syılyqaqymen qalaı jumys isteý kerektigin túsindirdi.

— Turǵyn úı jınaq júıesi boıynsha jumys isteıtin ónim nebári bireý ǵana ol turǵyn úı qaryzy dep atalady. Basqa alatyn ónimderdiń barlyǵy aldyn ala nemese aralyq ónimder, olar túptep kelgende sizdi osy maqsatqa, ıaǵnı turǵyn úı qaryzyn alýǵa ákelýi tıis. Onda mólsherleme 3,5%-dan (JTSM 3,6% -dan 4,4%-ǵa deıin) 5%-ǵa deıin JTSM 5,1% -dan 6,9%-ǵa deıin), barynsha ashyq bolady, — dedi ol.

Onyń sózinshe, standartty shart úı qunynyń 50%-yn jınaý, baǵalaý kórsetkishi 16 jáne 3 jyldyq jınaq merzimi. Osy sharttardy oryndaǵandar jyldyq 5%-ben 6 jylǵa qaryz alady, al baǵalaý kórsetkishi 74-ke deıin jetse, jyldyq 3,5%-ben 25 jylǵa deıingi nesıege quqyly bolady.

«Umaı» forýmynda ıpoteka jáne qarjylyq saýattylyq máselelerinen bólek, búgingi tańda áıelder úshin erekshe mańyzdy taqyryptar talqylandy: jeke bıznesti qalaı ashýǵa jáne damytýǵa bolady, áıelder jasandy ıntellektini damytýda qandaı ról atqara alady, sondaı-aq tulǵalyq jáne kásibı ósý úshin múmkindikterdi qalaı tabýǵa bolady.

Ártúrli kásibı joldan ótip, óz salalarynda aıtarlyqtaı nátıjelerge qol jetkizgen áıelder óz tájirıbelerimen bólisti.

Máselen, «AgromashHoldıng KZ» prezıdenti Dınara Shúkijanova óziniń mansaptyq joly týraly aıtyp berdi. Búginde ol aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn shyǵaratyn iri kásiporyndy basqarady jáne onyń qos aktsıonerleriniń biri bolyp sanalady. Degenmen, osydan 12 jyl buryn ol zaýytqa qarapaıym maman bolyp kelgen edi.

— Árbir nátıjeniń, árbir tabysty tarıhtyń artynda orasan zor eńbek tur. Men mansap baspaldaǵynyń barlyq kezeńinen óttim. Bul erlerdiń salasy boldy, sondyqtan ońaıǵa túsken joq, ásirese aýyl sharýashylyǵynan alys bolǵanymdy eskersek. Búginde men zaýyt jetekshisimin. Bul kásiporynǵa qarapaıym maman bolyp kelip, birtindep úlken belesterdi baǵyndyrýǵa bolatynyn kórsetedi. Dostarym qydyryp júrgende, men aǵylshyn tilin úırenip, tehnıkalyq qujattardy oqydym. Nátıjeniń artynda árdaıym tynymsyz eńbek turady. Eń bastysy — alǵa maqsat qoıyp, soǵan umtylý. Kásibılik eshkimdi bólip-jarmaıdy, — dedi Dınara Shúkijanova.

Danııa Espaeva da óziniń jeke tarıhymen bólisti. Ol osy kúnge deıin jylylyqpen jáne jymıyspen eske alatyn alǵashqy jumysy týraly aıtyp berdi. Onyń eńbek kitapshasyndaǵy alǵashqy jazba sylaqshy-syrlaýshy mamandyǵy bolǵan edi. Búginde Danııa Espaeva — Qazaqstan Respýblıkasy Quryltaıynyń vıtse-spıkeri.

— Jumysty kishkentaıdan bastaýǵa bolady. Eń bastysy — adal, eńbekqor bolý jáne ózińe senip tapsyrylǵan jumysty kásibı túrde oryndaý, — dep atap ótti ol.