Astanada tynyshtyqty saqtaý erejesin engizý usynyldy

ІІD basshysy Marat Qojaev  baıandamasynda astanadaǵy jaǵdaıdyń turaqty ekendigin aıtty. Onyń málimetinshe, alǵashqy jarty jyldyqta qylmys deńgeıi 30% tómendedi, sondaı-aq ashylǵan qylmys sany 6,2% ulǵaıdy, onyń ishinde «ótken jylǵy» ashylǵan qylmys 31% ósti, onyń árbir tórtinshisi aýyr jáne asa aýyr qylmys sanatyna jatady.

Operatıvti qyzmet úshin qalanyń tehnologııalyq jabdyqtalǵany  da aıtyldy. «Sergek» júıesi iske qosylǵaly 7 aı ishinde JKO aǵymdaǵy jyly 21% deıin tómendedi, jaraqat alǵandar sany 19%, kóz jumǵandar sany 51% azaıdy. Beınebaqylaý kameralary jedel-izdestirý sharalarynda da tıimdiligin kórsetti. Onyń kómegi arqyly jyl basynan beri 507 qylmys  izi sýymaı  ashyldy jáne 45 myń ákimshilik quqyq buzýshylyq anyqtaldy.

«Osy jyly 185,5 myń ákimshilik quqyq buzýshylyqtyń joly kesildi, oǵan aıypty tulǵalar jaýapkershilikke tartyldy. Bul sózsiz qala halqynyń arasynda quqyq buzýshylyqqa «nóldik tózimdilikti» qalyptastyrady. Qabyldanǵan keshendi sharalardyń arqasynda osy jyly qylmystyń aıtarlyqtaı tómendegeni baıqalady, onyń ishinde qoǵamdyq oryndarda jasalǵan, kósheler men jol-kólik oqıǵalary bar», - dedi Marat Qojaev.

Astana qalasynyń prokýrory Bolat Dembaev múliktik qylmys esebinen de bolǵan qylmystyń deńgeıi tómendegenin, ІІD organdarymen birlesip profılaktıka júrgizgenin aıtty.

Jıyn barysynda elorda ákimi Áset Isekeshev «Astana - qolaıly jáne qaýipsiz qala» baǵdarlamasyn iske asyrýdyń negizgi baǵyttaryn bóldi:

1.   Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýdyń keshendi qadamy. Ol úshin Astana qalasynyń ákimdigi apta saıyn qala qaýipsizdiginiń jaǵdaıyn qarastyrady. Búginniń ózinde shara qylmys deńgeıin tómendetýdegi jaqsy qural ekenin kórsete aldy. EHRO-2017 kórmesi kezinde prokýratýramen, UQKD, ІІD jáne JPQ birlesip jasaǵan qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń is júzindegi algorıtm nátıjesi, iri halyqaralyq sharany joǵary deńgeıde ótkizýge múmkindik berdi jáne 2018-2019 jylǵy Astanadaǵy quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý boıynsha keshendi sharalar josparynyń negizinde jatty. Qabyldanǵansharalardy esepke ala otyryp prıntsıpterdi jetildirip, jumys josparyna túzetýler engizý qajet, bul astananyń respýblıka boıynsha qaýipsizdik jóninde kóshbasshy bolýy úshin kerek. Negizgi ındıkator bolyp, árbir astana turǵyndary men qonaqtaryn qamtamasyz etý úshin - joǵary tulǵa jáne múlki qorǵalǵanyn áleýmettik turǵydan seziný basty kórsetkish.

2.  Turaqty krımınologııalyq taldaý, árbir jasalǵan qylmystyń sebebin anyqtap jáne ony jasaýdaǵy jaǵdaıdy jeke-jeke toqtalyp qaraýǵa baǵyttalady. Mysaly, kóptegen iri qalalarǵa tán negizgi buzýshylyqtyń túri anyqtaldy - ol páter, qalta, kólik urlyǵy, alaıaqtyqtyń túr-túri, tonaý jáne qaraqshylyq, avtobólshekterdi zańsyz satý, qara jáne tústi metaldardyń synyǵyn urlaý. Atalǵan sharalar memlekettik organdarǵa óz quzyreti sheńberinde toptyq buzýshylyqtardyń árbirin dálme dál sheshýge múmkindik beredi jáne alǵashqy sharalar qataryn qabyldaıdy: naryqta tártip ornatyp, avtoturaqtarda kúzet oryndaryn salady, ýchaskelik saqshylardyń sanyn kóbeıtedi, qosymsha kameralar men jaryqtandyrý ornatady.

3.  Qaýipsizdikti tsıfrlandyrý. Qoldanystaǵy sharalarmen qatar operatıvtilikti joǵarylatý úshin jańa tehnologııalardy qoldanýǵa ótý qajet. Astanada eldegi eń úzdik tehnıkalyq ınfraqurylym jabdyqtalǵan. Qazir qala qurylymy jınalǵan málimetterden taldaýǵa aýysýda. Eń mańyzdy qadam qaladaǵy barlyq kameralarda jasandy ıntellekt negizinde tulǵanyń túr-álpetin taný júıesin engizý bolyp tabylady. Ákimdiktiń ókiletti organy QSKjAE birlesip Esil saýda úıinde pılotty jobany iske asyrýda. Aldaǵy ýaqytta jobany úlkeıtip qalanyń barlyq avtobýstarynda. Áýejaıda, vokzalda, iri dúkenderde iske asyrý josparlanýda.

«Big Data» úlken málimetter taldaýynyń kómegi arqyly jasalǵan predıktıvti taldaý astananyń krımınogendik kartsynyn qalyptastyryp jáne ınteraktıvti málimetter bazasyn qurýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq qylmystyń qaıda jasalatynyn boljap, qaýipti táýekel aımaǵy boıynsha monıtorıng júrgizý múmkindigi bar.

Ol úshin bir mezette jıyn ótip jáne bolýy múmkin oryndar men marshrýttardyń jarysýy, keste týraly ýaqytsha málimet, apta kúnderi, jalaqynyń tólenýi, týysqandyǵy týraly áleýmettik statýs málimetteri, dostyq, qarjy tranzaktsııalary, 150-den 150 metr alańǵa deıingi ýchaskelerde ornyn anyqtaýdy taldaýǵa múmkindik beredi.

Polıtseılerdiń qolyna arnaıy planshetter berilýde, polıtseıler arnaıy berilgen aýmaqtaǵy «Sergek» kameralarynan jedel málimet alady. Alynǵan málimetke súıene otyryp aqparat jınalady.

«iKomek» monıtorıng jáne jedel áreket etý qalalyq ortalyǵy jedel máselelerdi sheshýde mańyzdy ról atqarady. Búginde TKSh salasyndaǵy barlyq suraqtar biriktirildi (elektr jáne sýmen jabdyqtaý, PIK, lıft kompanııalary, qoǵamdyq kólik jáne t. b.). Endi 112 shuǵyl den qoıý ortalyǵy qurylýda, keleshekte olar AQSh pen Kanadadaǵy «911» sııaqty jumys jasaýy tıis. Qosylý 101, 102, 103 nómirlerinen bastalady. Bul osy nómirler tıisti qyzmetterdiń jedel áreket etýin qamtamasyz etedi.

1.  Júıeli sharalardy iske asyrý

Birinshi kezekte mektep ınpektorlarynyń sanyn arttyrýdy qarastyrý kerek.

«Polıtsııa qyzmetkerleriniń abyroıyn arttyrý boıynsha jáne osy qyzmettiń tartymdylyǵyn arttyrý boıynsha birinshi kezekte ýchaskelik ınspektorlardyń otyratyn ornyn durystaý. Al qyzmettik shtatty úlkeıtý, ýchaskelik jáne mektep ınspektorlaryna jumysqa turǵysy keletinderdiń sanyn arttyrý boıynsha olarǵa qyzmettik úı-jaı jaǵyn qarastyrý jáne astana ómir deńgeıine saı keletin qyzmetine qosymsha eńbekaqy berý kerek.

Materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrý basymdyqqa ıe. Jyl saıyn avtopark jańarýda, tek osy jyldyń ózinde 40 kólik alyndy. Sonymen qatar, aýdandyq departamentter úshin jańa ǵımarattar qarastyrý jáne osy jerde Quqyqtyq kómek ortalyǵyn ashý josparda.

Aýdan ákimdikterine ýchaskelik ınspektorlardy bekitý kezinde sol aýdannyń turǵyndarymen kelisip bekitse, ol sol aýdandarǵa quqyqtyq, qoǵamdyq tártipti jaqsartýǵa múmkindik beredi degen oıdamyn», - dedi ákim.

Sonymen qatar, ІІD bastyǵy polıtseılerdiń kásibı qalyptasýyn, qazirgi áleýmettik-mádenı jaǵdaıynda qoldana otyryp, jańa tehnologııalar men jumys ádisterin qoldanýǵa baǵyttalǵan polıtseılerdi daıyndaý ortalyǵyn qurý týraly usynysy qaralady. Ortalyq polıtseılerdi ıntellektýaldyq, mádenı jáne adamgershilik jaǵynan damýyna kóńil bóledi.

4.  Normatıvtik quqyqtyq aktilerine ózgerister engizý

Zańnamalyq sharalar arasynda eki uǵym engizý qajettiligi anyqtaldy: qalalyq beınebaqylaý júıesi, jekemenshik beınebaqylaý júıelerinde monıtorıng jáne qalalyq beınebaqylaý ortalyǵyna qosý múmkindigin qarastyrý, quqyq qorǵaý organdary qajet bolǵan jaǵdaıda paıdalana alý múmkindigin qarastyrý.

Bazarlar men temir-tersek, tústi metaldardyń synyqtaryn jáne buryn qoldanysta bolǵan qosalqy bólshekterdi qabyldaý oryndaryn qadaǵalaý jumysyn uıymdastyrý usynysy.

Turǵyndardyń kóptegen ótinishi boıynsha ІІD-niń Germanııa eliniń tájirıbesi boıynsha demalys kúnderi tolyq tynyshtyqty qamtamasyz etý boıynsha usynysy qarastyrylady. Ol boıynsha jóndeý jáne kez kelgen basqa da jóndeý jumystary, sondaı-aq naqty jumys reglamentin bekitý, túngi ýaqytta birinshi qabattarda ornalasqan dámhanalar men meıramhanalardy jáne kóńil kóterý oryndaryn shekteý.

Májilisti qorytyndylaı kele Áset Isekeshev, álemdegi iri  qalalardyń qoǵamdyq tártipti jáne jańa tehnologııalardy engizý boıynsha tájirıbelerin udaıy qadaǵalap otyrýdy tapsyrdy jáne qylmystyń aldyn alýǵa qoǵamnyń járdemdesý qajettiligi aıtyldy.

«Qoǵamdyq tártipti saqtaý jáne qylmysqa qarsy kúresti arttyrý boıynsha qoǵamnyń belsendiligi qajet. Quqyq qorǵaý organdary qoǵamnyń qoldaýyn sezingeni abzal, sol sebepti barlyq usynysty qalalyq Qoǵamdyq keńes talqysyna salýdy usynamyn», - dedi ákim.