Astanada «Shopenıana» jáne «Sheherazada» baletteriniń premerasy ótti
ASTANA. QazAqparat - «Astana Opera» teatry Tuńǵysh Prezıdent kúnine oraı horeografııalyq ónerdiń ataqty reformatory Mıhaıl Fokınniń «Shopenıana» jáne «Sheherazada» bir bólimdi baletteriniń premerasyn usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Qoıýshy baletmeısterler - Reseıdiń Halyq ártisteri Altynaı Asylmuratova men Andrıs Lıepa.
Teatrdyń baspasóz qyzmetinen málim etkendeı, birinshi bólimde kórermen nazaryna kórkemdik úndestigimen, ǵalamat mýzykasymen ári bı keskininiń moldyǵymen tańǵaldyratyn «Shopenıana» romantıkalyq baleti usynyldy. Ártister túrli pishinderdi jasady: bireýleri gúlge uqsasa, endi biri geometrııalyq órnekter keıpinde boldy. Sahna tórinde aqynnyń qııal álemi sharyqtap, onyń aınalasynda áýedeı jeńil balerınalar qalyqtady.
Bıyl «Shopenıana» baletine 110 jyl toldy, degenmen ol óziniń biregeı horeografııasynyń arqasynda ózektiligin joǵaltqan joq.
Qoıýshy baletmeıster A.Asylmuratova Fokınniń biregeı balet stılin dál jetkize aldy, bastyń burylýynan kózqarasqa deıingi dúnıelerge mán berildi.
Sahna kólemdi dekoratsııalarmen toltyrylmaǵan, al qolmen jazylǵan artqy shymyldyq jalpy kórinisti tamasha tolyqtyrdy. Stsenografııa boıynsha jaýapkershilik Vıktor Kararege júktelgen, ol sahnany Aleksandr Benýa men Orest Allegrıdiń eskızderi negizinde bezendirgen. Kostıýmder boıynsha sýretshi Arasel Dosmuratova barlyq kóılekterdi aq túste jasap, balerınalardyń beınesin názik qyzǵylt dıademamen tolyqtyrǵan.
Ár kúnderi Bozbalanyń qarapaıym emes partııasyn Erkin Rahmatýllaev pen Oljas Tarlanov tamasha oryndap shyqty. Ártisterdiń árqaısysy armanshyl kóńil-kúı men súıispenshilik sezimin jetkize aldy. Keremet, úlken daryndylyqty qajet etetin Jetinshi valsti Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Mádına Basbaeva jáne Áıgerim Beketaeva birdeı joǵary deńgeıde kórsete bildi. On birinshi valste Móldir Shákimova jáne Adelına Tólepova óner kórsetti. Prelıýdty Marıko Kıtamýra, Anastasııa Zaklınskaıa oryndady.
Neoromantıkalyq «Shopenıanaǵa» qarama-qarsy bolǵan - kompozıtordyń eń úzdik týyndylarynyń biri - N.Rımskıı-Korsakovtyń sımfonııalyq sıýıtasynyń mýzykasyna jazylyp, san alýan boıaýlarmen qanyqqan «Sheherazada» baleti.
Mýzyka baletke arnalmaǵan bolatyn, alaıda Mıhaıl Fokın bıge minsiz úılesetin áýenderdi estı aldy. Horeograf mýzykalyq mátindi erkin paıdalanǵan.
Osylaısha, birinshi bólim ývertıýra rólin atqardy, onda ertegi saryndary men shyǵys taqyryby beınelendi. Ártister ortaǵa shyqpastan buryn, osy mýzyka shyrqalǵan kezde kórermender sahnanyń barlyq keńistigin túgeldeı alyp turǵan qolmen jazylǵan artqy shymyldyqty súısine tamashalady. Sýret qamalda ómir súretin jumbaq qyzdardyń tarıhynan syr shertip, baı tabıǵat kórinisin sýrettedi, tipti sarqyramadan sergiter aýa sezilgendeı boldy. Al degelek qus pen alańsyz jaıylyp júrgen janýarlar tynyshtyq kóńil-kúıin bildirdi. Jaryq boıynsha sýretshi kartınanyń jekelegen bólikterin birde anyq, birde jeńil tumanǵa sińip, kórinbeıtindeı etip qoıǵan.
Ývertıýra aıaqtalǵan soń kórermender qoıýshy dırıjer Arman Orazǵalıevke tolassyz qol soǵyp, ystyq yqylastaryn bildirdi, spektakl boıy joǵary deńgeıdegi sheberligin pash etken «Astana Opera» Sımfonııalyq orkestriniń tamasha mýzykanttarynyń ónerine de sheksiz qoshemet kórsetildi. Skrıpkaǵa arnalǵan jeke partııany Qalamqas Jumabaeva jáne Baǵdat Ábilhanov tamasha oryndady.
«Sheherazada» - bul oqıǵalar jelisi bar balet, onyń basty taqyryby - Sultan Shahrıar men onyń súıikti jary Zobeıdanyń qarym-qatynasy. Lıbrettoǵa sáıkes áıelderdiń opasyzdyǵyna kózi jetken sultannyń inisi Shahezman aǵasyna ańǵa shyǵýǵa keńes beredi. Sultandar joq kezde garemde barlyǵy mahabbatqa beriledi, «saýyq-saıran» qyza túsken sátte kútpegen jerden sultan qaıtyp oralady. Ol óz kúńderin, belsizder men quldardy jazalaýǵa buıryq beredi, Zobeıda qolyna qanjar alyp, óz-ózine qol jumsaıdy. Shahrıar opasyz bolsa da súıikti jarynyń óli denesine qarap, egile jylaıdy.
Reseıdiń Halyq ártisi Andrıs Lıepa M.Fokınniń «Sheherazadasyn» kórnekti horeograftyń eń úzdik shyǵarmalarynyń biri dep esepteıdi.
Barlyq ártister óz partııalaryn sheber oryndady. Shahrıardyń rólin Jánibek Imanqulov pen Rahmetolla Naýanov somdady, solıster ony akterlik turǵydan tamasha alyp shyqty. Zobeıdany Anastasııa Zaklınskaıa men Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Gaýhar Ýsına oryndady. Qos ártis te keıipkerin ózinshe kórsetti: A.Zaklınskaıanyń qaltqysyz ıkemdi plastıkasy áserli edi, balerına shyǵys sulýynyń beınesin jetkize bildi. Gaýhar Ýsına óz qaharmanyna bar janyn salǵan, onyń Zobeıdasy jarqyn ári emotsııaǵa toly boldy. Shahezmandy Ildar Shakırzıanov pen Erlan Jambulaev oryndady. Bas partııalardyń biri - Altyn quldyń rólin Baqtııar Adamjan keremet jetkizdi, kelesi kúni bul beıneni Arman Orazov usyndy. Bas belsiz - Oljas Mahanbetálıev, Rahmetolla Naýanov. Kúńder - Móldir Shákimova, Adelına Tólepova, Erkejan Júnisova, Marıko Kıtamýra, Seıka Tonosakı, Názıra Zaetova.
