Astanada Rım ulttyq bı akademııasynyń óner toby «Sılfıda» romantıkalyq baletiniń premerasyn ótkizýde
ASTANA. 5 mamyr. QazAqparat /Jasulan Amanbaıuly/ - Astanada Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatrynda Herman Levensholdtyń mýzykasyna qoıylǵan Avgýst Býrnonvıldiń nusqasyndaǵy «Sılfıda» romantıkalyq baletiniń premerasy ótýde.
Belgili balettiń qoıylymyn ıtalıandyq óner toby is júzine asyrýda. Qoıýshy horeograf - Ulttyq Rım bı Akademııasynyń rektory Margerıta Parrılla, baletmeısterdiń assıstenti - Massımılıano Skardakkı, qoıýshy sýretshi - Eva Koen.
«Sılfıda» - álemdegi eń alǵashqy romantıkalyq baletterdiń biri jáne balet óneriniń shyńy bolyp sanalady. «Sılfıdamen» birge «aq balet» klassıkalyq úlgisi ómirge keldi. Aq mýslınnen jasalǵan kostıýmder, pýanttar alǵash ret qoldanylyp, balet janrynyń negizgi kelbetine, basty atrıbýtyna aınaldy. Ol sol zamannyń eń úlken tanymaldyǵyna ıe bolyp, keıin balet janryndaǵy «Jızel», «Perı», «Aqqý kóli» syndy klassıkalyq týyndylardyń naqyshyna, bı saltyna úlken áserin tıgizdi.
«Sılfıda» men «Jızelden» buryn balet óneri biz biletin mundaı bitimge, túr-tulǵaǵa áli ıe bolǵan joq edi»,-deıdi Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy ulttyq opera jáne balet teatrynyń dırektory Tóleýbek Álpıev. «Sizder búgin balet óneriniń bastaýyn, klassıkalyq bı óneriniń dúnıege kelgendegi poshymyn kóresizder»,-dep atap kórsetti T. Álpıev.
«Balet bıshisine «Sılfıda» beınesinde bılep shyǵý óte aýyr keledi. Sebebi onyń bıi óte jınaqy, árbir qımyly baqylaýda bolýy shart. Djeıms personajy da óte qyzyqty. Ol shynaıy emes jáne shynaıy mahabbat arasynda, túsindegi keremet sulýlyqqa ıe perishte men óziniń osy ómirdegi qalyńdyǵy arasynda tańdaý jasaýy tıis. Onyń kelbetindegi atalǵan ekijaqtylyqty berý óte qıynǵa soqty. Sondyqtan horeograf Massımılıano Skardakkı bul trıoǵa úlken mán berdi. Sonymen qatar biz Levensholdtyń buryndary esh jerde oınalmaǵan mýzykasyn taýyp aldyq. Jáne ony osy balettegi trıoǵa arnap qoıýdy sheshtik»,-dedi Ulttyq Rım bı akademııasynyń dırektory Margerıta Parrılla.
«Sılfıda» - frantsýz jazýshysy Sharl Nodeniń 1822 jyly jazylǵan «Trılbı» fantastıkalyq novellasynyń jelisi boıynsha qurylǵan, eki kórinisten turatyn balet. Frantsııanyń ataqty kompozıtory Jan Shneıtshoffer men baletmeıster Fılıppo Talonıdiń qoıylymyndaǵy balettiń alǵashqy premerasy 1832 jyldyń 12 naýryzynda Parıjdiń Grand-Opera saraıynda ótti. Basty partııany baletmeısterdiń qyzy, áıgili balerına - Marııa Talonı oınady. Sol jyldyń maýsym aıynda atalǵan balet Londonnyń Kovent-Garden saraıynda qoıylady. Arada jyl ótken soń Peterbor sahnasy men Italııanyń La-Skalasynda premeralary ótedi. Alaıda tórt jyldan soń balettiń ekinshi nusqasyn 1836 jyly ataqty danııalyq bıshi ári baletmeıster Avgýst Býrnonvıl jasap shyǵarady. Onyń nusqasy alǵash ret Kopengagenniń Koroldik operasynda qoıyldy. Balettiń mýzykasyn jazǵan Herman Levenshold. Balettiń sátti shyqqany sonshalyq, ol óner tarıhyna enip, búginde álemniń aıtýly sahnalarynda qoıylyp keledi.
Elordada «Sılfıda» baletiniń premerasy eki kúnge jalǵasady.