Astanada Óńirlik ekologııalyq sammıt bastaldy
ASTANA. KAZINFORM – Búgin elordada Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen «Ornyqty bolashaqqa ortaq kózqaras» taqyrybymen Óńirlik ekologııalyq sammıt (ÓES) jumysyn bastady.
Іs-sharaǵa Ózbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzıeev, Ázerbaıjan Premer-mınıstri Álı Asadov, Grýzııa Prezıdenti Mıhaıl Kavelashvılı, Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon, Armenııa Prezıdenti Vaagn Hachatýrıan, Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Mońǵolııa Prezıdenti Ýhnaagıın Hýrelsýh jáne Túrikmenstan Prezıdenti Serdar Berdimuhamedov keldi.
ÓES jumysy memleket basshylary men halyqaralyq uıym basshylarynyń qatysýymen plenarlyq otyrystan bastaldy.
Sonymen qatar mańyzy jaǵynan aýqymdy sammıtke BUU agenttikteriniń, jetekshi halyqaralyq uıymdardyń (EQYU, EYU, EYDU, TMU, ShYU, EEK, ISESKO, AÓSShK jáne t.b.) jáne qarjy ınstıtýttarynyń (ADB, EQQDB, Dúnıejúzilik bank, Islam damý banki) ókilderi qatysyp jatyr.
Іs-shara Ortalyq Azııa elderindegi ekojúıelerdi, sý jáne jer resýrstaryn qorǵaý, qalpyna keltirý, sondaı-aq bıoalýantúrlilikti saqtaý jónindegi keshendi saıasat pen tetikterdi qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
ÓES Qazaqstannyń Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi tarapynan Birikken Ulttar Uıymymen jáne birqatar halyqaralyq uıymdarmen birlesip uıymdastyrylyp otyr. Sondyqtan ekologııalyq syn-qaterlerdi eńserýge óńirlik tásildi kórsetetin birlesken sheshimderdi ázirleýge arnalǵan alǵashqy aýqymdy is-shara. Atalǵan syn-qaterler úkimetter, halyqaralyq jáne qarjy uıymdary, sondaı-aq ǵylymı jáne bıznes qaýymdastyqtar arasynda yntymaqtastyqty bekitýdi qoıýdy talap etedi.
Taratylǵan málimetke qaraǵanda, sammıt aıasynda birqatar elden resmı delegatsııalar keletini rastaldy. Olardyń qatarynda Ázerbaıjan, Armenııa, Aýǵanstan, Belarýs, Italııa, Germanııa, Grýzııa, Kambodja, Qytaı, Mońǵolııa, Reseı, Serbııa, Slovakııa, Horvatııa jáne Japonııa bar. Bul ÓES alańyn túrli máseleler boıynsha ekijaqty kelissózder serııasyn ótkizý úshin paıdalanýǵa múmkindik beredi.
ÓES baǵdarlamasyna 58 is-shara kiredi. Onyń ishinde 17-si joǵary deńgeıdegi, tórteýi Ortalyq Azııa boıynsha eldik sessııa jáne 37-si dóńgelek ústel, konferentsııa men semınarlar formatyndaǵy taqyryptyq kezdesýler.
ÓES baǵdarlamasynda BUU qurylymyndaǵy Halyqaralyq sý uıymyn qurý máselesi boıynsha konsýltatsııalar da josparlanǵan. Oǵan BUU-ǵa múshe memleketterdiń sý jónindegi vedomstvolarynyń basshylary, BUU-nyń sý mandatyn iske asyratyn agenttikter jáne zertteý ınstıtýttary qatysady.
Qorytyndy qujattardyń qatarynda Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń «Ortalyq Azııanyń ekologııalyq yntymaqtastyǵy» atty birlesken deklaratsııasyn erekshe atap ótken jón. Bul qujat ekologııalyq ornyqty damý salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýge degen saıası erik-jigerdi kórsetedi. Sondaı-aq 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan BUU agenttikterimen birlesken Óńirlik is-qımyl baǵdarlamasy usynylady.
- Jalpy, sammıt aıasynda 51 qujatqa qol qoıý josparlanyp otyr. Olardyń ishinde 13 memorandým, 16 birlesken málimdeme, kelisimder men deklaratsııalar, 16 óńirlik jáne eldik bastama, sondaı-aq 6 ınvestıtsııalyq joba bar. Sammıttiń mańyzdy bóligi retinde Ortalyq Azııa elderiniń jáne baqylaýshy el retinde Ázerbaıjannyń ulttyq pavılondary usynylatyn ÓES 2026 EXPO halyqaralyq «jasyl» tehnologııalar kórmesi ótedi. Qazaqstannyń ulttyq pavılonynda bıoalýantúrlilikti saqtaý salasyndaǵy jetistikter, onyń ishinde kerqulan, kıik jáne Turan jolbarysy popýlıatsııalaryn saqtaý, Soltústik Araldy qalpyna keltirý jobalary, ǵylymı sheshimder men «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasynyń nátıjeleri tanystyrylady, - dep atalyp ótken sammıt málimetinde.
Qazaqstan ekspozıtsııasynda resýrstardy basqarýdyń zııatkerlik júıelerin jáne «aqyldy» ekologııalyq sheshimderdi engizýge erekshe nazar aýdarylǵan. RES 2026 EXPO 2026 jylǵy 22–24 sáýir aralyǵynda ótedi jáne 30 elden shamamen 300 kompanııa qamtymaq.
Eske salsaq, buǵan deıin Óńirlik ekologııalyq sammıtte Astana deklaratsııasy qabyldanatynyn jazǵan edik.
Aıta keteıik, elordadaǵy RES 2026 halyqaralyq ekologııalyq sammıtine qatysý úshin birqatar memleket basshylary men úkimet ókilderi Qazaqstanǵa keldi.