Astanada «Myńjyldyqtar sáýlesi» atty kórme ashylady
ASTANA. QazAqparat - 18 naýryzda Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń Mýzeıinde «Ulttyq ıgilik» mýzeıaralyq seriktestik jobasy aıasynda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-murajaıy (Túrkistan q.) qorynan uıymdastyrylǵan «Myńjyldyqtar sáýlesi» atty kórmeniń ashylýy bolady, dep habarlady mýzeıdiń baspasóz qyzmeti.
«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-murajaıy QR Tuńǵysh Prezıdenti Mýzeıiniń turaqty seriktesi bolyp tabylady. Ol Qazaqstannyń orta ǵasyrlyq tarıhynyń ózindik nyshany tárizdes bolyp keletin arheologııalyq jáne sáýlet óneri eskertkishteriniń tutas bir keshenin quraıdy. 1989 jyly qoryq-murajaıdy ashýǵa kóptegen jyldar boıy ǵalymdardyń birneshe urpaqtarynyń sol ólkeniń arheologııasy men sáýlet ónerin zertteýleri sebep boldy. Olardyń isin qazirgi ýaqyttyń zertteýshileri jalǵastyrýda. Olardyń kóbi 1996 jyly mamyrda qurylǵan Túrkistan arheologııalyq ekspedıtsııasynyń quramynda qyzmet etedi. Ekspedıtsııa qyzmetiniń birden bir nátıjesi ol - Túrkistan alqabynyń qala mádenıeti eskertkishteriniń Arheologııalyq kartasynyń jańadan jasalýy boldy. Amýdarııa men Syrdarııa ózenderiniń aralyǵynda ornalasqan Túrkistan óńiri Túrki órkenıetiniń ejelgi oshaqtarynyń biri. Buǵan dálel jazba derekter men Túrkistan jazırasynda júrgizilgen arheologııalyq zertteýler.
Arheologtar qazyp alyp jatqan qundy tarıhı artefaktiler jyl saıyn «Áziret Sultan» qoryq-murajaıynyń qorlaryn tolyqtyra túsýde. Arheologııalyq eskertkishter men artefaktilerdi zertteý, konservatsııalaý jáne mýzeı qundylyǵyna aınaldyrý, mádenı murany saqtaý men nasıhattaý, Qazaqstannyń arheologııa men mýzeıtaný ǵylymynyń tarıhy, rýhanı qundylyqtardyń sabaqtastyǵy - mine, kórmege arqaý bolǵan basty taqyryptar.
Qoryq-mýzeı qorlarynda merzimderi kólemdi bolyp keletin jádigerlerdiń túpnusqalary saqtalǵan. Ekspozıtsııaǵa qoıylǵan shyraǵdandardyń eń «baıyrǵysy» b.z.d. ІІ myń jyldyqty qamtıdy, al eń «keıingisi» HІH ǵasyrǵa jatady. Bul toptamada mańyzdy oryndy Ámir Temirdiń buıryǵymen XIV ǵasyrda arnaıy Qoja Ahmet Iassaýı kesenesi úshin sheber Izz ad-dın ıbn Tadj ad-dın Isfahanı jasaǵan shyraǵdandar alady. Shyraǵdandardy áshekeılep turǵan aman-saýlyqty tileıtin biregeı jazbalar (epıgrafıka) asa mańyzdy tarıhı qundylyqtar bolyp tabylady. Sonymen qatar búginde HІV ǵasyrǵa jatatyn eki shyraǵdan tsılındrleriniń rezervýarlary Sankt-Peterbýrgtegi Ermıtajda jáne bir shyraǵdannyń tómengi jáne orta bólikteri Parıjdegi Lývr mýzeıinde saqtaýly.
Kórme árkezeńdi qamtıtyn arheologııalyq artefaktiler kesheni - shyraǵdandar arqyly kelýshilerdi ólkeniń órkenıettik tarıhyna úńildiredi. Shyraǵdan jasaý óneri dala órkenıetinde ejelgi dáýirden bastalady. Alǵashqy kezeńde sheberler shyraqtardy kúndelikti turmysqa qajetti buıym retinde jasaǵan.
Ekspozıtsııada kópshilik qaýymnyń nazaryna ǵylymı zertteýdiń arheologııalyq kezeńinen bastap mýzeıtaný kezeńinen ótken 60 astam arheologııalyq jáne etnografııalyq artefaktiler qoıylady. Keshende ár dáýirge jatatyn biregeı shyraǵydandar úlgileri; otty óshýden saqtaǵan kirpishter; dalalyq zertteýler nátıjeleri; ǵylymı múlikteý men rekonstrýktsııalardyń málimetteri qoıylǵan.
Astana turǵyndary men qonaqtary túrki áleminiń rýhanı ortalyǵy - uly Túrkistannyń kóp qyrly murasynyń bir bóligimen jaqynyraq tanysa alady.
«Myńjyldyqtar sáýlesi» kórmesi 2015 jyldyń 13 sáýirine deıin jalǵasady.
