Astanada múgedektigi bar balalardy ońaltýdyń halyqaralyq tásilderi talqylanyp jatyr
ASTANA. KAZINFORM – Astanada halyqaralyq «Reabılıtologııa men kýrortologııanyń basym baǵyttary» atty XII Respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa óz jumysyn bastady. Bul týraly Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi habarlady.
Іs-sharaǵa Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Qytaı, Reseı, Germanııa, Italııa jáne Ulybrıtanııany qosa alǵanda, 8 elden 300-den astam jetekshi maman qatysyp jatyr. Eki kún boıy sarapshylar nevrologııalyq jáne sırek kezdesetin (orfandyq) aýrýlardy, onyń ishinde epılepsııa men tserebraldy saldanýdy dıagnostıkalaý, emdeý jáne ońaltý máselelerin talqylaıdy.
Konferentsııany uıymdastyrýshylar – QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi, Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵy jáne Reabılıtologtar men kýrortologtar qaýymdastyǵy.
Іs-sharanyń ashylýynda qatysýshylarǵa QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıtse-mınıstri Vıktorııa Shegaı quttyqtaý sózin arnady. Ol memlekettiń áleýmettik saıasatynyń basym baǵyty retinde ońaltý júıesin damytý qajettigin atap ótti.
– Balalardy ońaltýda mýltıdıstsıplınarlyq tásil – dárigerler, áleýmettik qyzmetkerler, pedagogtar, logopedter men psıhologtardyń kúsh-jigerin biriktirý – asa mańyzdy. Búgingi konferentsııa ozyq tájirıbe almasýǵa arnalǵan tamasha alań, – dedi Vıktorııa Shegaı.
Konferentsııaǵa qatysýshylar ekologııalyq jaǵdaıdyń nasharlaýy, ata-analardyń (ásirese analardyń) aýrýshańdyq deńgeıiniń joǵary bolýy, sheshilmegen áleýmettik-ekonomıkalyq, psıhologııalyq-pedagogıkalyq jáne medıtsınalyq máseleler múgedektigi bar balalar sanynyń artýyna sebep bolyp otyrǵanyn atap ótti. Máselen, osy jyldyń 1 shildesindegi jaǵdaı boıynsha eldegi múgedektigi bar adamdar sany 743,9 myń adam boldy, olardyń ishinde 18 jasqa deıingi balalar – 117 myń, bul jalpy múgedekter sanynyń 15,7%-y.
Balalardyń múgedektigi olardyń ómir súrý jaǵdaıyn aıtarlyqtaı shekteıtinin jáne damý, óz-ózine qyzmet kórsetý, qarym-qatynasta, oqýda, bolashaq kásibı daǵdylardy meńgerýde qıyndyqtar týyndatatyn áleýmettik beıimdelýge yqpal etetini aıtyldy. Sondyqtan ońaltý máselelerine keshendi tásil qajet, al onyń mańyzdy aspektileriniń biri – balalardy ońaltýdyń tehnıkalyq quraldarymen (budan ári – OTQ) qamtamasyz etý.
QR EHÁQM Áleýmettik qamsyzdandyrýdy damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵy bas dırektorynyń orynbasary Sholpan Bólekbaeva múgedektigi bar balalardy úıde ońaltý úshin ınnovatsııalyq OTQ qamtamasyz etýge baǵyttalǵan Eńbek mınıstrligi «Qazaqstan halqyna» qorymen birlesip júzege asyrǵan pılottyq jobanyń nátıjeleri týraly baıandady.
– Elimizdiń tórt óńirinde 230 bala úı jaǵdaıynda ınnovatsııalyq ońaltýdyń tehnıkalyq quraldaryn paıdalanyp jatyr, biz bunyń oń nátıjelerin kórip otyrmyz. Biz bul jumysty odan ári jalǵastyratyn bolamyz – elimiz boıynsha OTQ tańdaýdyń zamanaýı júıesin jáne mamandar daıarlaý mehanızmin qurýdy kózdep otyrmyz, – dedi Sholpan Bólekbaeva.
Vıktorııa Shegaı óz kezeginde pılottyq jobanyń nátıjeleri týraly jeke áserin bólisti.
– Bar bolǵany 7 aıdyń ishinde Ulttyq ǵylymı ortalyqtyń shaǵyn ujymy rasymen de tańǵalarlyq nátıjege qol jetkizdi, men ony óz kózimmen kórdim. Bul sandar kishkentaı bolyp kórinýi múmkin, biraq olardyń mańyzy zor. Aıtyp otyrǵanymyz – 83 balanyń ózdiginen basyn ustaýdy úırengeni, 51 balanyń súıenishsiz óz betinshe otyryp úırengeni, 20 balanyń súıenishsiz turyp úırengeni. Árıne, búgingi kúni ózdiginen júrýdi úıgengen 16 bala týraly aıtpaı kete almaımyn. Bul biz úshin, deni saý adamdar úshin, qalypty jaǵdaı bolyp kórinedi, – dedi vıtse-mınıstr.
Respýblıkalyq eńbekti qorǵaý ǴZI bas dırektory Lıazat Aqtaeva óz baıandamasynda óndiriste zardap shekken jumyskerlerge arnalǵan ońaltý baǵdarlamalaryn iske asyrýdyń ózekti máselelerine toqtaldy.
– Ońaltý baǵdarlamalarynyń basty maqsaty – kásibı qabilettilikti tıimdi qalpyna keltirip, jumyskerdiń eńbek qyzmetine tezirek oralýyna jaǵdaı jasaý. Óndiriste zardap shekken adamdardy áleýmettik qorǵaýdyń halyqaralyq standarttary memleketke tek medıtsınalyq kómek pen qarjylyq tólemderdi ǵana emes, sonymen qatar eńbekke jaramdylyqty qalpyna keltirý qyzmetterin de qamtamasyz etýdi mindetteıdi, – dep atap ótti ol.
Konferentsııa aıasynda segiz taqyryptyq sessııa, ınnovatsııalyq jabdyqtar kórmesi, sheberlik sabaqtary ótedi jáne reabılıtologııa men kýrortologııa salasyndaǵy jańa tehnologııalar talqylanady.
Konferentsııa qorytyndysy boıynsha 2026 jylǵa arnalǵan ońaltý júıesin damytýdyń basym baǵyttaryn aıqyndaıtyn qarar qabyldanyp, Qazaqstandaǵy ońaltý kómegin jetildirýge qatysty usynystar ázirlenedi.
Aıta keteıik, múgedektigi bar adamdarǵa áýe bıletterine jeńildik jasaý týraly zań qaıta qaralady.
