Astanada «Lobbılaý týraly» zań jobasy tanystyrylǵan dóńgelek ústel ótti

dep habarlaıdy ҚazAқparat. ҚR Әdilet mınıstrligi Zaңnama ınstıtýty basқarmasynyң bastyғy Sұltan Әlimjanovtyң aıtýynsha, «Lobbılaý týraly» zaң jobasyn әzirleý kezinde halyқaralyқ tәjirıbeni, onyң ishinde negizinen AҚSh, Germanııa jәne Frantsııa elderiniң zaңnamalaryn zertteýge basa mәn berilgen. Nәtıjesinde Қazaқstandy lobbılaýdy tek Parlament deңgeıinde, ıaғnı bıliktiң zaңnamalyқ tarmaғynda jүrgizý қajet degen toқtam jasalғan. Қazaқstandyқ қoғamnyң қazirgi kelbeti bıliktiң atқarýshy organdarynda lobbılaýdy jүrgizýge әzir emestigin kөrsetken. «Nege biz bıliktiң zaң shyғarýshy tarmaғynda lobbılaýdy reglamentteý mүmkindigine jәne rұқsat etýge toқtadyқ? Sebebi, bıliktiң zaң shyғarýshy tarmaғy jemқorlyққa meılinshe az beıimdelgen bolyp sanalady», - dedi S. Әlimjanov. S. Әlimjanov zaң jobasy boıynsha zaңdy tұlғalar da, jeke tұlғalar da lobbıster bola alatynyn aıtty. «Biz osylaısha lobbızmniң kәsibılenýine jәne kәsibı lobbısterdiң naқty ұıymғa birigýine mүmkindik beremiz. Olar қandaı da bir zaң jobalaryn Parlament Mәjilisine shyғaryp, ony kәsibı negizde talқylaýғa ұsynatyn bolady. Sebebi, bir ғana lobbıstiң zaң jobasynyң mazmұny қandaı, maқsaty ne degen sұraқtardy depýtattardyң nazaryna ylғı da saýatty jetkize alýy қıyn»,- deıdi ol. Bұdan bөlek S. Әlimjanov zaң jobasynda lobbılaýғa қatysty үsh negizgi shekteý baryn atap өtti. «Onyң birinshisi ? lobbılik қyzmetti lıtsenzııalaý. Lobbızm aıtarlyқtaı damymaғan, lobbızmdi kәsibılendirý үshin alғysharttardy құrý қajet қazirgi kezeңde biz belgili bir kezeңge deıin lıtsenzııalaý bolýy tıis dep sanaımyz», - dedi ol. «Lobbılyқ қyzmetke қatysty ekinshi shekteý normasy bұl ? ýәkiletti organғa eseptiligi. Bizdiң kөzқarasymyzsha, Әdilet mınıstrligi ýәkiletti organ bolady. Bұl қandaı da bir әkimshilik kedergi emes. AҚSh-tyң tәjirıbesi boıynsha lobbıster alty aıda bir mәrte tұraқty tүrde ýәkiletti organғa esep berip tұrady», - dep қosty S. Әlimjanov. Onyң aıtýynsha, soңғy shekteý normasy lobbısterdi Parlamentte akkredıtatsııalaýғa қatysty. Bұl boıynsha lobbıst depýtattarmen kezdesý құқyғyn alyp, olarғa zaң jobasynyң erejelerin tүsindirý үshin Parlamentten akkredıtatsııadan өtýi tıis. «Bұl қosymsha әkimshilik kedergi bolyp tabylmaıdy. Өıtkeni akkredıtatsııaғa қatysty lobbıstke қoıylatyn talap aıtarlyқtaı jeңil», - dedi ol. Onyң sөzine қaraғanda, zaң jobasynyң taғy bir ereksheligi mynada: jobada lobbıstiң қandaı da bir zaң jobasyn әzirleý arқyly jyljyta alatyn mәseleleriniң sheңberi birden shektelgen. Zaң jobasynyң 5-shi babynda birқatar shekteýler қarastyrylғan. Ol boıynsha lobbısterdiң zaңnamalyқ aktilerdi lobbılaýғa құқyқtary joқ. «Mәselen, memlekettik organdardyң қyzmetin ұıymdastyrýdaғy қoғamdyқ қarym-қatynastardy retteýmen, memlekettiң қorғanysy men қaýipsizdigin қamtamasyz etýmen, sot құrylysy jәne sot өndirisimen, respýblıkalyқ bıýdjetpen, әkimshilik-aýmaқtyқ құrylymmen baılanysty jobalardy lobbıleýge tyıym salynady», - dedi S. Әlimjanov. Onyң aıtýynsha, kelesi shekteý sheteldik lobbısterge Қazaқstan aýmaғynda қyzmet jasaýғa tyıym salýdy қarastyrady. ıAғnı, tek Қazaқstan Respýblıkasynyң azamattary ғana lobbıster bola alady. S. Әlimjanov sonymen қatar, zaң jobasynda lobbısterdiң mindetterine қatysty da erejeler қamtylғanyn aıtty. «Bizdiң oıymyzsha, bұl zaң jobasynyң қabyldanýy is-sharalar josparyn қarastyrýdy қajet etedi. Onyң barysynda lobbılik қyzmettiң mәni men maңyzy tүsindiriledi. Lobbılaý jemқorlyқtyң sınonımi emes. Zaңnamalyқ deңgeıde lobbılaýdyң reglamenttelýi jemқorlyққa қarsy tұratyn қadamdardyң biri bolyp tabylady», - dedi S. Әlimjanov.