Astanada Qazaqstan–Kıpr bıznes-forýmy ótti
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Oljas Bektenov pen Kıpr Prezıdenti Nıkos Hrıstodýlıdıs Kıpr Prezıdentiniń resmı sapary aıasynda Astanada ótip jatqan Qazaqstan-Kıpr bıznes-forýmyna qatysty. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyvzmeti málim etti.
Forým alańynda eki eldiń 70-ten astam bıznes-qoǵamdastyq ókilderi saýda, logıstıka, AÓK, IT jáne jasandy ıntellekt sııaqty ekonomıkanyń túrli salalaryndaǵy yntymaqtastyq máselelerin talqylady. Forýmda sóz sóılegen QR Premer-mınıstri Qazaqstan jáne Kıpr prezıdentteri Qasym-Jomart Toqaev pen Nıkos Hrıstodýlıdıs kelissózder barysynda ózara saýdany damytý áleýetin belgilep, ózara tıimdi ýaǵdalastyqtar jasasýǵa daıyn ekendikterin atap ótkenin aıtty. Óz kezeginde dıalog alańy isker toptardyń tikeleı yntymaqtastyǵyn ornatýǵa múmkindik beredi.
— Qazaqstan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen ekonomıkany ártaraptandyrýǵa, ınnovatsııalardy yntalandyrýǵa jáne bilimge negizdelgen damý modelin ilgeriletýge baǵyttalǵan aýqymdy saıası reformalardy júzege asyrýda. Qazaqstan halqy qýatty, ozyq jáne básekege qabiletti memlekettiń negizin qalaıtyn jańa Konstıtýtsııany qoldady. Onda ınvestıtsııalyq saıasat pen kapıtal tartý turaqty ekonomıkalyq ósý men tehnologııalyq jańǵyrýdy qamtamasyz etýdiń tuǵyry bolyp sanalady, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Nıkos Hrıstodýlıdıs óz sózinde Kıpr qazaqstandyq kompanııalar úshin eýropalyq naryqqa shyǵýdyń tıimdi núktesi, sondaı-aq óńirlik operatsııalar men qurylymdyq ınvestıtsııalar úshin senimdi áriptes bola alatynyn atap ótti.
— Kıpr Qazaqstandy Ortalyq Azııadaǵy strategııalyq mańyzdy áriptes, Eýropa men Azııa arasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtýda jáne búkil Eýrazııa boıynsha jańa saýda, ınvestıtsııalyq dálizderdi damytýda anaǵurlym mańyzdy ról atqaratyn óńirlik, halyqaralyq mańyzy bar el retinde qarastyrady. Jahandyq jetkizý tizbekteri men kólik baǵyttaryn túbegeıli qaıta qurý jaǵdaıynda Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty strategııalyq mańyzǵa ıe bolyp otyr jáne Qazaqstan Azııa men Eýropa arasyndaǵy baılanys kontekstinde osy jańa arhıtektýranyń negizgi elementine aınalýda. Kıpr ekonomıkasy qazirgi zamanǵy syn-qaterlerge qaramastan ornyqty ári turaqty ósim kórsetýdi jalǵastyrýda. Birge jumys isteı otyryp, biz bul áleýetti naqty nátıjelerge aınaldyramyz jáne jańa múmkindikter men berik ekonomıkalyq baılanystar quryp, qos eldiń halqy men ekonomıkasy úshin uzaqmerzimdi órkendeýge qol jetkize alamyz,— dep atap ótti Nıkos Hrıstodýlıdıs.
Sessııa moderatory, Freedom Holding Corp. tóraǵasy Tımýr Týrlov Kıpr Qazaqstannyń rezıdent-kompanııalaryǵa qarjylyq jáne ınvestıtsııalyq qyzmetter kórsetýde, sondaı-aq túrli ınvestıtsııalyq jobalardy súıemeldeýde mańyzdy seriktesterdiń biri bolyp sanalatynyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, eki eldiń kásipkerlik qoǵamdastyqtary arasyndaǵy iskerlik baılanystardy nyǵaıtý jańa bastamalardy júzege asyrýǵa jáne ınvestıtsııalar tartýǵa qosymsha múmkindikter ashady. Forýmǵa qatysýshylarǵa Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq múmkindikteri men iskerlik ekojúıesi usynyldy. Qazaqstan Premer-mınıstri eki eldiń kásiporyndaryn, ásirese ózara qyzyǵýshylyq týdyratyn jańa salalarda belsendi yntymaqtasýǵa shaqyrdy. Qazaqstan ınvestorlar men joǵary bilikti mamandardy tartýǵa múddeli. Osy maqsatta kóshi-qon saıasaty jetildirilip, «Altyn vıza» arnaıy vızalyq rejımi engizildi.
«Zań men tártip» prezıdenttik qaǵıdatyna sáıkes elimizde ınvestorlarmen ózara is-qımyl jáne ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýdyń barlyq kezeńderinde tıimdi súıemeldeý arhıtektýrasy qurylǵan. Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy aǵylshyn jalpy quqyǵynyń ıýrısdıktsııasymen jáne bıznesti júrgizýdiń biregeı sharttarymen jumys isteıdi, onda búginde Kıprden 30-dan astam kompanııa tirkelgen. Investorlardyń jumysy úshin ınnovatsııalyq tehnologııalardy damytýǵa jáne JI sheshimderin belsendi engizýge múmkindik beretin qajetti ınfraqurylymdyq baza quryldy.
Astanada jasandy ıntellekt boıynsha halyqaralyq Alem.AI ortalyǵy, Eýrazııadaǵy eń iri tehnologııalyq alańdardyń biri Astana Hub jumys isteıdi, eki qýatty sýperkompıýter iske qosyldy, sondaı-aq «DÓO alqaby» jobasy salynýda jáne taǵy da basqalar júzege asyrylýda. Qazaqstan Premer-mınıstri forýmǵa qatysýshylardyń nazaryn uzaqmerzimdi baılanystardy nyǵaıtý úshin úlken áleýetke ıe ekonomıka sektorlaryna aýdardy. Atap aıtqanda, kólik-logıstıka salasynda ózara tıimdi perspektıvalar atap ótildi.
Eýrazııanyń ortalyǵynda ornalasqan Qazaqstan óńirlik hab rólin nyǵaıtyp, Qytaı men Eýropa arasyndaǵy qurlyqtaǵy júk tasymalynyń 80%-dan astamyn qamtamasyz etedi. Al Kıpr Shyǵys Jerorta teńizindegi múmkindikteri men teńiz qyzmetteri, keme qatynasy jáne kemelerdi basqarý salasyndaǵy tájirıbesin eskere otyryp, mańyzdy ról atqarady.
Agrarlyq salada azyq-túlik qaýipsizdigi men turaqty damýdyń artyp kele jatqan rólin eskere otyryp, yntymaqtastyqty keńeıtý úshin áleýet bar. Qazaqstan álemdegi iri astyq óndirýshilerdiń ondyǵyna kiredi jáne ony 70-ten astam elge eksporttaıdy, sondaı-aq tyńaıtqyshtar óndirisin damytyp keledi. Óz kezeginde Kıpr joǵary sapaly aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýde myqty pozıtsııalarǵa ıe. Tsıfrlyq tehnologııalar men ınnovatsııalar salasy yntymaqtastyqqa eleýli serpin beredi.
Damyǵan tsıfrlyq ınfraqurylymy bar Qazaqstan kıprlyq kompanııalarǵa IT, fınteh, GovTech jáne jasandy ıntellekt salasyndaǵy birlesken jobalardy júzege asyrý úshin praktıkalyq alań usynady. Kıpr eki el arasyndaǵy ózara tıimdi ári eleýli seriktestik áleýetin kórip otyr. Bul áleýetti naqty nátıjelerge aınaldyryp, ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa jáne eki el halqy men bıznesi úshin jańa múmkindikter jasaýǵa bolady. Qazaqstanmen alǵashqy tikeleı áýe reısiniń iske qosylýy, keme qatynasy, teńiz qyzmetteri, kólik jáne logıstıka, fınteh, tsıfrlyq tehnologııalar, jasandy ıntellekt, ınnovatsııalar, energetıka, ásirese jańartylatyn energııa kózderi, farmatsevtıka, densaýlyq saqtaý, aýyl sharýashylyǵy jáne azyq-túlik qaýipsizdigi sııaqty salalarda ózara tyǵyz yntymaqtastyqty damytýǵa jańa ári eleýli múmkindikter ashady.
Forým qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Oljas Bektenov pen Kıpr prezıdenti Nıkos Hrıstodýlıdıs saýda-ekonomıkalyq áriptestikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan iskerlik baılanystardy keńeıtýge jáne ózara tıimdi jańa jobalardy iske qosýǵa daıyn ekendikterin atap ótti. Óz tarapynan Qazaqstan Úkimeti barlyq qajetti qoldaýdy kórsetýge daıyn.
Eske sala keteıik, elordada Kıpr Prezıdenti Nıkos Hrıstodýlıdıstiń Qazaqstanǵa alǵashqy resmı sapary bastaldy. Mártebeli meımandy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sán-saltanatpen qarsy aldy.
