Astanada qazaq tildi BAQ-tyń forýmyn ótkizý josparlanyp otyr
ASTANA. Qyrkúıektiń 10-y. QazAqparat /Ernur Aqanbaı/ - Búgin Astanada ótken «Qazaq tildi buqaralyq aqparat quraldarynyń ortaq problemasy qandaı?» degen taqyryptaǵy dóńgelek ústelde Memlekettik tildi damytý qorynyń dırektory Berik Ábdiǵalı osy jyldyń sońynda nemese kelesi jyldyń basynda Astanada qazaq tildi BAQ-tyń forýmyn ótkizý týraly bastama kóterdi,
dep habarlaıdy ҚazAқparat.
«Mende mynadaı ұsynys bar: eger үlgerip jatsaқ jәne қarjy mәselesi sheshimin tapsa, osy jyldyң soңyna қaraı nemese kelesi jyldyң basynda қazaқ tildi bұқaralyқ aқparat құraldarynyң forýmyn өtkizý қajet. Oғan қazaқ tildi bұқaralyқ aқparat құraldarynyң bas redaktorlary, ortalyқtardaғy jәne aımaқtardaғy tanymal jýrnalısterdi jәne t.b. shaқyrý қajet», dedi dөңgelek үstelde B. Әbdiғalı. Onyң sөzine қaraғanda, forýmda қazirgi taңda қazaқ tildi BAҚ-tyң aldynda sheshimin tappaı jatқan өzekti problemalardy talқylap, solar boıynsha ortaқ ұsynymdar daıyndaý kerek. Sonymen қatar, B. Әbdiғalı қazaқ jýrnalıstıkasynda өzindik қoltaңbasy bar myқty-myқty mamandar ұrpaқtar sabaқtastyғyn jalғastyrýy үshin jeke sheberlik mektepterin ashyp, jas tilshilerdi tәrbıeleýge, baғyt-baғdar kөrsetýge maңyz berýleri қajettigin atap kөrsetti.
Jýrnalısterge bergen sұhbatynda «Nұr Otan» HDP-nyң hatshysy Erlan Қarın қazaқ tildi BAҚ-tyң forýmyn өtkizý baıaғydan beri pisip jetilgen қajettilik ekenin aıtty. «Қazaқ jýrnılıstıkasynyң өz aldyna osyndaı forýmy bolýy kerek. Bүginde aımaқtarda bұқaralyқ aқparat құraldary jaқsy damyp kele jatyr. Shetelderde қazaқ tilinde shyғyp jatқan әrtүrli basylymdar bar. Solardyң barlyғynyң basyn қosyp, өzekti taқyryptardy kөterý kerek. Қazaқ tildi BAҚ-ty damytýda қandaı kedergiler bar degen mәseleniң barlyғyn kәsiptik deңgeıde talқylaý қajet. Ol mәseleler jýrnalısterdiң өz ishinde ғana emes, sonymen қatar sarapshylardyң, saıasatkerlerdiң, қoғam қaıratkerleriniң қatysýymen talқylanatyn bolsa, ol қazaқ tildi BAҚ-tardyң қazirgi taңda ıelenip otyrғan aýқymdy rөlin resmı tүrde, saıası deңgeıde bekitýge jol ashady», dedi E. Қarın.
Dөңgelek үstelge қatysýshylar қazaқ tildi BAҚ-tyң қazirgi ýaқyttaғy ortaқ problemasy týraly oılaryn ortaғa salyp, ony қalaı sheshý қajettigi jөninde jeke kөzқarastarymen bөlisti. Mәselen, «Abaı.kz» aқparattyқ portalynyң bas redaktory Dәýren Қýat қazaқ tilinde shyғyp jatқan gazet-jұrnaldardyң, әsirese kүndelikti gazetterdiң shalғaıdaғy oblys ortalyқtaryna, қalalar men aýdandarғa, aýyldarғa der kezinde jetkizý mәselesi әli kүnge tolyқ sheshimin tappaғanyn atap kөrsetti. Osy oraıda ol «Қazposhta» AҚ-nyң jұmysyna syn aıtty. «Қazposhta» memlekettik үlken kompanııalardyң biri bolғanymen, kөp jaғdaıda bұl қazaқ baspasөzine monopolııa jasap otyr. Ol jyl saıyn tarıfterin negizsiz kөteredi. Gazetter aýyldy jerlerge ýaқytynda jetpeı jatady. Қazaқ baspasөzin ýaқytynda jetkizip berý mindetin «Қazposhta» өzinen alyp tastaғan», dedi ol. Sonymen қatar, D. Қýat «AIF», «Dәýir» «Eýrazııa-Presstiң» saýda nүktelerinde de қazaқ tildi baspasөzdiң taralymyn jaқsartýғa jiti kөңil bөlinbeı otyrғandyғyna қynjylys bildirdi. Telearnalardaғy қazaқ tildi telehabarlardyң үles salmaғynyң қoғam talap etip otyrғandaı deңgeıde emestigine syn aıtty.
Jalpy sharaғa қatysýshylar Қazaқstannyң aқparattyқ қaýipsizdigin қamtamasyz etý, қazaқ tildi BAҚ-tyң tөl tildegi derekkөzderin ұlғaıtý, қazaқ tildi BAҚ-tardaғy jarnamanyң үlesin arttyrý, ortalyқtaғy jәne aımaқtaғy tilshiler arasyndaғy baılanysty jaқsartý, memlekettik organdardyң saıttaryndaғy қazaқ tilindegi bөliginiң jұmysyn jaқsartý syndy kөptegen өzekti mәselelerdi talқylady.
