Astanada «Kartalar men saıahattar: Uly Aleksandrdan patshaıym Vıktorııaǵa deıingi Eýropanyń Qazaqstandy tanýy» kórmesi ashyldy
ASTANA. 12 maýsym. QazAqparat - Búgin «Nazarbaev ortalyǵy» kóp fýnktsııaly ǵylymı-taldamalyq jáne gýmanıtarlyq-aǵartýshylyq memlekettik mekemesinde saıasattaný ǵylymdarynyń doktory Naıdjel Gýld-Devıstiń jeke kollektsııasynan alynǵan
Batys Eýropa saıahatshylarynyń Ortalyq Azııa aýmaǵyn, kóshpelilerdiń salt-dástúri men mádenıetin taný protsesin aıshyqtap kórsetetin kóne kartalardyń kórmesi saltanatty túrde ashyldy.
«Kartalar men saıahattar: Uly Aleksandrdan patshaıym Vıktorııaǵa deıingi Eýropanyń Qazaqstandy tanýy» dep atalatyn kóne kartalar kórmesi Batys Eýropa saıahatshylarynyń 2 000-nan astam jylǵa sozylǵan Ortalyq Azııany taný protsesin aıshyqtap kórsetedi
«Nazarbaev ortalyǵynyń» mıssııasy - Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettiligi tarıhyn júıeli zerttep, nasıhattaý, - dedi óz sózinde «Nazarbaev ortalyǵy» dırektorynyń orynbasary Roman Vasılenko. - Búgingi uıymdastyrylyp otyrǵan XVI-XIX ǵasyrlardaǵy Ortalyq Azııanyń sırek kezdesetin kartalarynyń kórmesi Qazaqstandaǵy jáne jalpy aımaqtaǵy memlekettiliktiń qalyptasýy men damý protsesin tereńirek túsinýge óz úlesin qosady dep senemiz. Qazaqstandyqtardyń jaqynyraq tanysýyna múmkindik bergeni úshin osynaý kollektsııanyń ıesine jáne avtoryna alǵys bildiremiz jáne bul tek sarapshylardyń ǵana emes, qalyń kópshiliktiń de nazarynan tys qalmaıdy dep úmittenemiz».
Óz kezeginde Naıdjel Gýld-Devıs Qazaqstanmen jaqynyraq tanysqan soń, eýropalyq saıahatshylardyń Ortalyq Azııa halqymen qarym-qatynastarynyń tarıhy jaıly kartalardyń túpnusqasynan kollektsııa jınaýǵa qyzyǵýshylyǵyq tanytqanyn atap kórsetti. «Sondyqtan da men Qazaqstan jerine eýropalyqtardyń kózimen qaraýǵa múmkindik beretin osy kóne kartalardy jınadym. Bul kartalardyń barlyǵy qazaq jeri men onyń halqynyń ǵasyrlar boıy eýropalyq saıahatshylardy qalaı qarsy alǵanynan syr shertedi. Olar eýropalyqtardyń ejelgi grek mıfterinen Aǵartýshylyq dáýiriniń aıqyndyǵy men talǵampazdyǵyna deıingi túsiniginiń qalaı tereńdegenin kórsetedi. Kóptegen kartalar jaı ǵana qyzyqtyryp qoımaı, sonymen qatar, ózinshe kórkemdigimen kóz tartady desem, menimen kelisesizder dep oılaımyn», - dedi kórmeniń ashylýynda osynaý ǵajaıyp kollektsııanyń ıesi.
QR-ndaǵy Eýropalyq Odaq ókildiginiń basshysy, elshi Aýrelııa Býshezdiń atap kórsetkenindeı: «Uly Aleksandrdan Jibek Jolyna deıingi Shyǵys-Batys kindigi árqashan osy qurylyqta ómir súrgen halyqtardyń bilimi men taýary almasatyn negizgi bel ortasy bolǵan. Jańa áriptestiktiń strategııasy: Eýropalyq Odaq jáne Ortalyq Azııa, sondaı-aq EO-men Ortalyq Azııa elderiniń arasyndaǵy kelisim - osy kórmede jarqyrap kórsetilgen muranyń bir bóligi desek bolady».
Qazaqstandyqtardyń ǵylymı-aǵartýshylyq jáne mádenı ómirinde osyndaı kórmeni uıymdastyrýdyń mańyzyn atap ótken QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym komıtetiiniń Á.H.Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýty fılıalynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Zaınolla Samashev: «Keıbir kóne kartalarda, tipti birshama burmalanǵan formada bolsa da, tarıhı ózgerister - mońǵol, keıinirek jońǵar shapqynshylyǵy, ásirese, reseılik otarlaý ústemdigi men Keńes Odaǵy kezeńinde ataýy ózgertilgen (nemese joıylǵan) baıyrǵy túrktiń jáne qazaqtyń eldi meken, taýly aımaq, ózge túrli tabıǵı-landshafty keshenderdiń jáne t.b. halyqtyq ataýlary saqtalǵan. Ólkemizdiń tarıhy men tarıhı jaǵyrafııasyn zerttep bilýde olardyń mańyzy óte zor», - dedi.
Kórmeniń ashylýyna memlekettik organ ókilderi, dıplomatııalyq korpýs, halyqaralyq jáne úkimettik emes uıymdar, ǵylymı-taldaý ortalyqtary, BAQ, kórnekti mádenıet pen óner jáne ádebıet qaıratkerleri qatysty.
Naıdjel Gýld-Devıs Oksford Ýnıversıtetinde halyqaralyq qatynastar páninen dáris bergen, keıingi on jylda brıtandyq dıplomatııa qyzmetinde jumys jasaǵan. Jumys babymen Astanaǵa 2010 jyly kelgen.
Kórme ústimizdegi jyldyń 12 shildesine deıin jalǵasady.
