Astanada qaldyqtardy baqylaýdyń tsıfrlyq júıesi alǵash ret engizildi

ASTANA.KAZINFORM – Elordada iske asyrylǵan qaldyqtardy shyǵarý júıesin tsıfrlandyrý boıynsha pılottyq joba búkil Qazaqstan boıynsha salany damytýǵa negiz bolmaq. Bul týraly BIZDIÑ ORTA podkastynda «Jasyl Damý» AQ basqarýshy dırektory Danııar Baıǵaraev málimdedi.

Onyń aıtýynsha, Ekologııa mınıstrligi men Astana ákimdiginiń bastamasy aıasynda elde alǵash ret qaldyqtardy shyǵarýdy baqylaýdyń tsıfrlyq júıesi engizildi.

– Qazaqstan tarıhynda alǵash ret Astanada árbir konteıner alańy men ár konteıner boıynsha qaldyqtardy kúndelikti formatta josparlap, baqylap otyratyn tsıfrlyq aqparattyq júıe iske qosyldy, - dedi Danııar Baıǵaraev.

Ol júıege barlyq konteıner alańdary men shamamen 18 myń konteıner engizilgenin, al qaldyqtardy shyǵarý protsesi fototirkeý arqyly bekitiletinin túsindirdi.

– Júrgizýshi qaldyqtardy alýǵa kelgen kezde «deıin» jáne «keıin» fotosýret túsiredi. Júıe jasandy ıntellekt arqyly bul derekterdi qaıta tekserip, jalǵan málimetterdiń aldyn alady. Osylaısha biz konteınerlerdiń naqty shyǵarylǵanyn bilemiz, - dedi ol.

Spıkerdiń aıtýynsha, dál osy pılottyq joba el boıynsha qaldyqtardy basqarýdyń bolashaq modeliniń negizine aınalady. Sonymen qatar ol tsıfrlyq sheshimniń naqty nátıjelerin keltirdi.

– Júıe engizilgenge deıin qaldyqtardy shyǵarý boıynsha shaǵymdar sany 200-ge deıin jetetin. Qazir ol 99 paıyzǵa tómendedi. Aptasyna bir-eki ǵana shaǵym tirkeledi, - dedi spıker.

Onyń sózinshe, tsıfrlandyrý júıedegi álsiz tustardy anyqtap, ashyq taldaý jasaýǵa múmkindik beredi.

– Tsıfrlyq quraldar – bul irgetas. Málimetterdi baǵdarlamalyq kodqa aınaldyryp, adamı faktordy azaıtpaıynsha, biz qaldyq kólemin naqty baǵalap, bul aqparatty bızneske usyna almaımyz, - dedi ol.

Sondaı-aq tsıfrlyq platforma ınvestıtsııa tartý men qaıta óńdeý salasyn damytýda mańyzdy ról atqarady.

– Bızneske naqty derekter qajet, qansha shıkizat alatynyn jáne kásiporyn ashýdyń tıimdiligin túsiný úshin. Munyń bári qaldyqtardy basqarýdyń tsıfrlyq platformasy arqyly qamtamasyz etiledi, - dep túsindirdi ol.

Budan bólek, júıe qaıta óńdeýshilerge qaldyq jetkizýdiń turaqty tizbegin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.

– Biz kásipker alatyn shıkizat úshin jaýap berýimiz kerek. Tsıfrlyq quraldar qaldyq shyǵarýshylarǵa tasymaldaýshylar men qaıta óńdeýshilerdi tabýǵa, al bızneske qajetti shıkizattyń turaqty jetkiziletinin túsinýge kómektesedi, - dedi Baıǵaraev.

Ol sondaı-aq elordada qaldyqtardy bólek jınaý mádenıeti qalyptasyp kele jatqanyn atap ótti.

– Búginde Astanada sary jáne jasyl konteınerler bar, qaldyqtar qurǵaq jáne ylǵaldy fraktsııalarǵa bólinedi. Buryn bul suraq týdyrsa, qazir turǵyndar suryptaý qaǵıdalaryn túsine bastady, - dedi ol.

Onyń pikirinshe, bolashaqta ekologııalyq jaýapty minez-qulyq qalypty jaǵdaıǵa aınalady.

– Qazir bul ınfraqurylymdyq joba sııaqty kórinýi múmkin. Biraq bes jyldan keıin qaldyqtardy durys jerge tastamaý uıat bolady, - dep túıindedi Danııar Baıǵaraev.

Sarapshylardyń pikirinshe, elorda tájirıbesin keńinen engizý Qazaqstandaǵy qaldyqtardy basqarý júıesiniń tıimdiligin edáýir arttyrýǵa múmkindik beredi.

Aıta keteıik, Qazaqstanda barıt kenderi men tehnogendik qaldyqtardy keshendi óńdeýdiń jańa tehnologııasy ázirlendi. Bul tehnologııa qundy komponentterdi alý deńgeıin arttyrýǵa jáne ekologııalyq júktemeni tómendetýge baǵyttalǵan.