Astanada «Іlııas Omarov; hattar arqalaǵan syrlar» jınaǵy tanystyryldy

ASTANA. 3 qazan. QazAqparat - Astanada QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda «Іlııas Omarov: hattar arqalaǵan syrlar. Iz perepıskı Ilıasa Omarova» derekti jınaǵynyń tanystyrylymy boldy.

Astanada «Іlııas Omarov; hattar arqalaǵan syrlar» jınaǵy tanystyryldy

Aǵymdaǵy jylǵy 1 qazanda Qazaqstannyń kórnekti memlekettik jáne qoǵamdyq qaıratkeri, ádebıet synshysy, pýblıtsıst Іlııas Omaruly Omarovtyń týǵanyna 100 jyl toldy (1912-1970).

Onyń esimi Uly Otan soǵysy jyldary halyq sharýashylyǵyn soǵys jaǵdaıyna beıimdeý, maıdan men tyldy jabdyqtaý, qonys aýdarǵandarǵa kómek kórsetýdi uıymdastyrý (1942-1945 jyldary saýda narkomy), Qazaq KSR Ǵylym akademııasyn qurý  (Qazaq KSR Halyq Komıssarlary Keńesi tóraǵasynyń orynbasary), 60-jyldardaǵy ekonomıkalyq reformamen (1961-1967 jyldary Respýblıkalyq Memlekettik josparlaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary), ulttyq mádenıet pen ónerdi damytýǵa (1959-1960 jj. «Qazaqfılm» stýdııasynyń dırektory, 1967-1970 jj. mádenıet mınıstri) baılanysty keńinen tanymal boldy. Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń ıdeologııa jónindegi hatshysy qyzmetin atqarǵan kezde «Qazaq SSR-i tarıhy» bas redaktorynyń  biri retinde jáne Q.Sátbaevty, M.Áýezovti, B. Momyshulyn, ıÝ. Dombrovskııdi t.b. qoldaǵany úshin qýǵynǵa tústi.

Sovet ıntellıgentsııasynyń jarqyn ókilderi Leonıd Leonov, Roman Karmen, Natalıa Sats, ıÝrıı Kazakov, Anna Pankratova jáne basqalary ony birtýar zııatker-basshy, qazaq halqynyń ardaqty uly dep sanaıtyn. Qazaqstandyqtardyń jadynda Іlııas Omarov móldir taza, keń peıildi, entsıklopedııalyq bilimdi, joǵary mádenıetti, súıkimdi qylyqtarymen adamdy baýrap alatyn adam, biraq ókinishke oraı, otandyq tarıhta baǵalanbaǵan tulǵa bolyp qaldy.

Aǵymdaǵy jyly Tuńǵysh Prezıdenttiń qory «QR Tuńǵysh Prezıdenti Qorynyń kitaphanasy» baspa jobasyn iske asyrýdy bastady, onyń sheńberinde shyǵarylatyn kitaptar óńirlerdiń kitaphanalaryna, mektepter men ýnıversıtetterge tegin taratylady. Ústimizdegi jylǵy qyrkúıek aıynda Almaty qalasynda usynylǵan jas aqyn 9 jasar Jambyl Dúısenniń «Perishte tilek» óleńder jınaǵy jobanyń birinshi nátijesi boldy.

3 qazanda Ulttyq akademııalyq kitaphanada jurtshylyqqa usynylǵan «Іlııas Omarov: hattar arqalaǵan syrlar. Iz perepıskı Ilıasa Omarova» degen derekti jınaq osy serııanyń ekinshi kitaby bolyp tabylady.

Kitap kem degende 500 paraqtan turady, qazaq jáne orys tilderinde 1500 dana bolyp «Rarıtet» baspasynda shyǵaryldy. Qordyń QR Ortalyq memlekettik muraǵatymen birlesip ázirlegen jınaǵy Іlııas Omarovtyń jazǵan 295 hatynan jáne 1942-1970 jyldary oǵan jazǵan hattardan turady. Osy hattar adamdy tań qaldyrmaı qoımaıdy. Іlııas Omarov álemdik áıgili jazýshylarmen, rejısserlermen, Sovet Odaǵynyń ǵalymdarymen, Qazaqstannyń tańdaýly azamattarymen, sondaı-aq qarapaıym eńbek adamdarymen, balalarmen hat jazysqan. Árıne, bul bizdiń qolymyzǵa tıgen qoljazbalyq murasy ǵana.

Onyń shyn júrekten jazylǵan shúbásiz obrazdyq jáne saraptamalyq hattarymen tanysý rýhanı tazarýǵa yqpal etetini shyndyq. Onyń rýhy men aqylyna, joǵary laýazymdy tulǵanyń qarapaıymdylyǵyna, janynyń meıirimdiligine, «qundaqtaǵy adam» bolmaǵanyna tańǵalasyń, qoǵamnyń rýhanı-adamgershilik problemalary úshin shyn peıilimen muńaıyp,  kóp oıǵa túsip, adamdarǵa sózimen jáne isimen kóp kómek kórsetken abzal jan bolǵanyna kóz jetkizesiń.

Oqyrmandar 20 ǵasyrdyń 30-60 jyldaryndaǵy urpaqtardyń  rýhanı baı álemine qol jetkize alady, ákeleri men atalarynyń qandaı oıda bolǵandary jáne qandaı daýly máselelermen aınalysqandary týraly tanysyp biledi. Hattyń avtory bizdi Otandy jáne ómirdi súıýdi, óz arman-murattary úshin, ar-namys úshin kúresýge úıretedi. Bir jaǵynan Internet jáne jańa tehnologııalar ǵasyrynda, syrlasýdyń tapshylyǵy kezinde jarııalanyp otyrǵan osy hattar ádebı jaǵynan úlken shyǵarma jáne birin-biri shyn qurmetteýdiń  jarqyn úlgisi bolyp tabylady.

Іlııas Omarovtyń murasy táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasy memleketiniń qazirgi zamanǵy jas azamattaryna óte qajet.