Astanada HH ǵasyr basyndaǵy asharshylyq qurbandarynyń rýhyna arnalǵan monýment ashylady
ASTANA. 30 mamyr. QazAqparat - Erteń Astanada, Abaı jáne Respýblıka kósheleriniń qıylysyndaǵy shaǵyn alańda «1932-1933 jyldardaǵy asharshylyq qurbandarynyń rýhyna taǵzym» monýmentaldy sáýlettik-kórkem kompozıtsııasynyń saltanatty ashylýy bolady.
Ulttyq tarıhymyzdyń qasiretti kezeńi sanalatyn náýbetke arnap Elordada eskertkish ornatý - HH ǵasyrdyń basynda, totalıtarlyq rejimniń saýatsyz saıasatynan ashtyq qyrǵynyna ushyraǵandardyń rýhyna degen keıingi urpaqtyń qurmetiniń belgisi.
Eki mıllıonnan astam adam ómirin jalmaǵan ashtyq qasiretine arnalǵan eskertkish ornatý - Elbasy, Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ıdeıasy. Elimizge esimderi belgili, tanymal tarıhshy-ǵalymdardyń, saıasattanýshylar men sáýletshilerdiń pikirinshe, monýmentaldy keshen sol náýbetti shaqtyń qasiretin naqty ashyp kórsetedi.
Monýmenttiń sáýlettik kompozıtsııasy negizinen eki mazmundyq bólimge negizdelgen. Negizgi ıdeıa - Áıel-Ana, bala beınelerindegi músindik eskertkishterinen kórinedi. Árbir músinniń ózindik ereksheligi bar. Sáýlettik beınelerdiń avtory - Valerıı Pırojkov.
Kókke qolyn jaıyp, Táńirden jalbaryna járdem suraǵan Áıel-Ana. Qazaq halqynyń uǵymynda Áıel-Ana - otbasynyń uıytqysy, urpaq jalǵastyrýshy. Anasynyń qalqasyna tyǵylyp, tirshilikten qorǵan izdegen ash-jalańash, aryp-ashqan, bala beınesi. Bular ashtyqqa urynyp, qyrǵynǵa ushyrasa da, ómir jalǵasyn joǵaltpaǵan qazaq ultynyń jarqyn bolashaǵyn bildiredi.
Sondaı-aq, kompoztsııalyq músinder ornalasqan dóńgelek jer oshaq beınesindegi sheńberdiń ishinde, Ana men bala beınelerimen birge, ádette qazaq halqynyń eski qorymdarynda ornatylatyn balbal tas músinderi qoıylǵan. Joba avtory - ashtyqqa urynyp, qurban bolǵan o dúnıelik jandar men tiri qalǵandar arasyndaǵy baılanystyń eshqashanda úzilmeıtin qudiretin kórsetkisi kelgen.
Sáýlettik kompozıtsııanyń artqy qaptalyna turǵyzylǵan qabyrǵa «Qasiret keregesi» dep atalady. Avtory - Oral Álibaev. Kóshpendiler úshin «Kerege» - oshaqtyń orny, otbasynyń tuǵyry uǵymdaryn bildirgen. Keregeniń áıel-Ana men bala músinderimen birge turǵyzylýy - ashtyq pen qasiret qyrǵyny qansha qyssa da ata-ana meıirinen nár alǵan halyq rýhynyń saǵy synbaǵan qaısarlyǵyn bildiredi.
Monýment 0,175 ga jer aýmaǵyna qoıylǵan. 21,0h21,0 sharshy metr kólemdegi platforma ústinde ornatylǵan Áıel-Ana obrazyndaǵy eskertkishtiń bıiktigi - 4,4 metr, basqa sáýlettik músinder 1,2 jáne 2,5 metr. Sáýlettik kompozıtsııanyń artqy qaptalyna turǵyzylǵan «Qasiret keregesi» qabyrǵasynyń bıiktigi - 5 metr, uzyndyǵy -23 metr.
«1932-1933 jyldardaǵy asharshylyq qurbandarynyń rýhyna taǵzym» monýmentaldy sáýlettik-kórkem kompozıtsııasynyń ashylýy -rýhanı-mádenı mańyzy zor is-shara.
