Astanada Halyqaralyq CCUS tehnologııalyq konferentsııasy ótti

Sharanyń ashylýyna ondaǵan el men aımaqtan kelgen memlekettik mekemelerden, halyqaralyq uıymdardan, ýnıversıtetterden, ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynan jáne kásiporyndardan 230-dan astam ókil qatysty.

Kómirqyshqyl gazyn tutý, paıdalaný jáne saqtaý salasyndaǵy ınnovatsııalar jónindegi halyqaralyq kooperatıvtik uıym (ICTO), Qytaı munaı jáne hımııalyq korporatsııasy (Sinopec), Qazaqstan Energetıka mınıstrligi jáne Nazarbaev ýnıversıtetiniń INMET ortalyǵy birlesip ótkizetin eki kúndik konferentsııa CCUS salasyndaǵy halyqaralyq almasý men yntymaqtastyqty tereńdetýge jáne jahandyq jasyl jáne tómen kómirtekti energııaǵa kóshýge qyzmet etýge baǵyttalǵan.

Ashylý saltanatynda Qytaı ǵylym jáne tehnologııa qaýymdastyǵynyń (CAST) tóraǵasynyń orynbasary jáne hatshylyǵynyń birinshi hatshysy He Tszıýnke, Qytaıdyń klımattyń ózgerýi máseleleri jónindegi arnaıy elshisi Lıý Chjenmın, Qytaıdyń Qazaqstandaǵy elshisi Han Chýnlın, Qytaı munaı jáne hımııa korporatsııasynyń (Sinopec) vıtse-prezıdenti Tıan Hýnbın jáne Birikken Ulttar Uıymynyń Ónerkásiptik damý uıymynyń (UNIDO) energetıkalyq júıeler jáne ónerkásiptik dekarbonızatsııa departamentiniń basshysy Rıkardo Savınıano sóz sóıledi.

QR Energetıka mınıstriniń orynbasary Erlan Akbarov, «QazMunaıGaz» ulttyq munaı-gaz kompanııasy «KMG Injınırıng» JShS (KMGE) Bas dırektory jáne basqarma tóraǵasy Rahym Óteev, QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi Halyqaralyq jasyl tehnologııalar jáne ınvestıtsııalyq jobalar ortalyǵy (IGTIC) KEAQ Basqarma tóraǵasy Sáken Qalqamanov, «Qazaqstan qyrǵyzdarynyń qaýymdastyǵy» zańdy tulǵalar birlestiginiń jáne «Qyrǵyzstan-Astana» etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Shavkat Ismaılov sharanyń qurmetti qonaǵy boldy.

CAST tóraǵasynyń orynbasary óz sózinde qaýymdastyq halyqaralyq ǵylymı qaýymdastyqtaǵy ashyqtyqty, senimdilikti jáne yntymaqtastyqty arttyrýǵa kúsh salatynyn jáne joǵary deńgeıdegi halyqaralyq yntymaqtastyqty tereńdetýdi tolyq qoldaıtynyn málimdedi.

He Tszıýnke úsh bastama usyndy: birinshiden, konsensýsqa qol jetkizý, jahandyq yntymaqtastyqty tereńdetý jáne jahandyq yntymaqtastyq tetikterin úzdiksiz jetildirý; ekinshiden, birlesken ınnovatsııalardy ilgeriletý, negizgi tehnologııalyq aspektiler boıynsha birlesken zertteýler júrgizý jáne tehnologııalyq kedergilerdi jeńý; úshinshiden, qoldanýdy ilgeriletý, ǵylymı jáne tehnologııalyq ınnovatsııalardy ónerkásiptik ınnovatsııalarmen tereń ıntegratsııalaýdy jeńildetý jáne jasyl tehnologııalardyń barlyq elderdiń halqyna keńinen jáne ádil túrde paıda ákelýin qamtamasyz etý.

QR-daǵy QHR Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Han Chýnlın óz sózinde Qytaı men Qazaqstan tatý kórshi jáne máńgilik jan-jaqty strategııalyq seriktester ekenin eske saldy. Ol eki eldiń ýnıversıtetteri, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary men kásiporyndary birlesken zerthana qurylysyn zertteý, shekara aralyq demonstratsııalyq jobalardy júzege asyrý jáne birlesken talanttardy oqytý úshin belsendi túrde baılanys ornatady dep úmittenetinin bildirdi. Elshi sondaı-aq, bul CCUS yntymaqtastyǵyn «Jasyl Jibek jolyn» qurýdyń jańa vızıt kartasyna aınaldyrady dep sanaıdy.

Aıta keteıik, CCUS (Kómirtekti tutý, paıdalaný jáne saqtaý) — kómirtegi beıtaraptyǵyna qol jetkizýdiń negizgi tehnologııalyq joly. 2025 jyldyń shildesinde Qytaı munaı jáne hımııa korporatsııasy (Sinopec) ICTO qurýdy usyndy. onyń maqsaty — tájirıbe almasý úshin jahandyq platforma qurý, búkil álem boıynsha joǵary deńgeıli oılaý ortalyqtarynyń kúshin biriktirý, tehnologııalyq ıteratsııa men ınnovatsııalyq qoldanbalardy ilgeriletý, CCUS ındýstrııasynyń joǵary sapaly damýyna yqpal etý jáne klımattyń ózgerýi máselesin sheshýde adamzat úshin ortaq bolashaǵy bar qaýymdastyq qurý. ICTO-nyń 60 negizin qalaýshy múshesi bar, olar álemniń 20-dan astam eli men aımaqtarynan kelgen kásiporyndardy, ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryn jáne sarapshylardy biriktiredi.

Konferentsııaǵa ICTO bas hatshysy, Qytaı ınjenerlik akademııasynyń akademıgi Lı ıAn jáne QR Prezıdentiniń janyndaǵy Qazaqstan Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Jumabaı Bakenov teń tóraǵalyq etti.

Konferentsııada Qytaı men shetelden kelgen sarapshylar men ǵalymdar, sonyń ishinde Anglııa Koroldik ınjenerlik akademııasynyń múshesi jáne Qytaı ınjenerlik akademııasynyń sheteldik akademıgi Djon Laýerd; Qytaı ǵylym akademııasynyń akademıgi Tszıan Peısıýe; Germanııa geoǵylym jáne geotehnıkalyq ınjenerııa akademııasynyń akademıgi Hoý Chjenmen; S& P Global tóraǵasynyń orynbasary Danıel Ergın kómirqyshqyl gazyn tutý, geologııalyq saqtaý, mıneraldanýdy paıdalaný jáne CCUS klasterlik habtaryn damytý sııaqty taqyryptar boıynsha sońǵy zertteý nátıjelerimen almasty. Olar sondaı-aq CCUS tehnologııasyn keń kólemde engizý úshin bıznes modelderi, saıasat negizderi jáne halyqaralyq yntymaqtastyq tetikteri boıynsha tereń talqylaýlar júrgizdi. Konferentsııada sondaı-aq CCUS salasyndaǵy ókildik jetistikterdi kórsetetin taqyryptyq kórme ótti.

2 qyrkúıekte konferentsııa aıasynda eki taqyryptyq kishi forým ótedi jáne delegattardyń Nazarbaev Ýnıversıtetiniń Ulttyq zerthanasyna sapary uıymdastyrylady.

Osyǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Prezıdent qazaq-qytaı qarym-qatynasyndaǵy tehnologııalyq yntymaqtastyqqa nazar aýdardy.