Astanada Esil ózenin tazartý boıynsha keshendi jumystar júrip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Jaz mezgilinde qalalyq qyzmetter men ekologter Esil ózeni men onyń jaǵalaý aýmaǵyn tazartý boıynsha keshendi jumystar júrgizýde. Oǵan baldyrlar men qoqysty tazartý, sondaı-aq zamanaýı bıologııalyq tazartý ádisterin qoldaný kiredi.
Mamandardyń málimetinshe, bıyl Esil ózeniniń jekelegen ýchaskelerinde sýdyń gúldenýi kópjyldyq kórsetkishterden asyp túsken. Buǵan aýa temperatýrasynyń qalyptan tys joǵary bolýy men sý deńgeıiniń tómendeýi negizgi sebep bolyp otyr.
Ózenniń jaǵdaıyna syrtqy faktorlar da áser etedi. Sý sapasy qatty aǵysta ornalasqan tustardaǵy jaǵdaıǵa da baılanysty.
Budan bólek, azot pen fosfor qosylystary sııaqty bıogendik zattar, sondaı-aq organıkalyq lastaǵyshtar qosymsha salmaq túsiredi.
Sarapshylardyń aıtýynsha, Esil ózeni men onyń Sarybulaq jáne Aqbulaq jylǵalaryna ruqsatsyz aǵyndy sýlardyń tógilý yqtımaldyǵyn da tolyq joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Bul faktorlardyń barlyǵy baldyrdyń qarqyndy kóbeıýine yqpal etedi.
Jaǵdaıdy jedel baqylaý úshin beıindi mekemeler Astana qalasynyń Ekologııa departamentimen birlesip, problemaly ýchaskelerge turaqty túrde tekserý júrgizip, sý synamalaryn alady.
Zerthanalyq zertteý nátıjeleri negizinde mamandar sý aıdynynyń qazirgi jaı-kúıin baǵalaıdy.
Ózen akvatorııasynda kún saıyn sanıtarlyq tazalaý jumysy júrgiziledi. Qamys shabatyn tehnıkalar, sý ósimdikterin jınaýǵa arnalǵan arnaıy pontondar men júzý quraldary baldyrlar kóp jınalǵan ýchaskelerdi tazartý úshin paıdalanylady. Ásirese jaǵalaý boıyndaǵy halyq kóp demalatyn oryndarǵa erekshe nazar aýdarylady. Sonymen qatar jaǵalaý aýmaǵy turaqty túrde tazartylyp otyrady.
Sý aınalymy baıaý, turyp qalǵan ýchaskelerde jasyl mıkrobaldyr – hlorella sýspenzııasyn qoldaný josparlanyp otyr.
Bul ádis hımııalyq zattardy qoldanýǵa ekologııalyq turǵydan qaýipsiz balama retinde qarastyrylady. Hlorella azot pen fosfor qosylystaryn – kók-jasyl baldyrlardyń kóbeıýine yqpal etetin qorektik zattardy belsendi túrde sińiredi. Sonyń nátıjesinde olardyń ósýin tejep, sý aıdynyndaǵy tabıǵı bıologııalyq tepe-teńdiktiń qalpyna kelýine yqpal etedi.
Fotosıntez protsesi kezinde hlorella sýdy ottegimen baıytyp, balyqtar men basqa da sý janýarlary úshin qolaıly orta qalyptastyrady. Sondaı-aq sýdyń tabıǵı jolmen ózdiginen tazarýyna áser etedi.
Mamandardyń aıtýynsha, qoldanylatyn hlorella sýspenzııasy ýly emes ári sý ekojúıesine, onyń ishinde balyqtarǵa, qustarǵa jáne sý ósimdikterine qaýipsiz.
Ekologtar hlorellany qoldanýdyń nátıjesi birden baıqalmaıtynyn atap ótti.
Bıologııalyq tepe-teńdiktiń qalpyna kelýi belgili bir ýaqytty qajet etedi, al alǵashqy nátıjeler sýspenzııa engizilgennen keıin birneshe aptadan soń kórine bastaıdy.
Aıta ketelik Astanada jańa Prezıdenttik kitaphana mańynda kólik tonneli salynyp jatyr.
