Astanada dańqty qolbasshy, ult batyry Buqarbaı Estekbaıulynyń týǵanyna 200 jyl tolýyna oraı jyr keshi ótti

ASTANA. 13 jeltoqsan. QazAqparat - Búgin Astanadaǵy QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda dańqty qolbasshy, ult batyry Buqarbaı Estekbaıulynyń týǵanyna  200 jyl tolýyna oraı «El qorǵaǵan Er Buqarbaı» atty jyr keshi ótti.

Astanada dańqty qolbasshy, ult batyry Buqarbaı Estekbaıulynyń týǵanyna  200 jyl tolýyna oraı jyr keshi ótti

Qazaq eliniń qalyptasýyna ózindik úles qosqan uly dalanyń qas batyry, Ult-azattyq kóterilistiń qolbasshysy Buqarbaı batyr Estekbaıulynyń esimin ulyqtaý, babamyzdyń umytylmas erlikterin halyq arasynda keńinen nasıhattaý maqsatynda ótkizilgen sharaǵa elimizge belgili qoǵam jáne mádenıet qaıratkerleri, óner juldyzdary, belgili ǵalymdar shaqyryldy. Eske sala ketsek, dańqty qolbasshy Buqarbaı batyr Estekbaıulynyń 200 jyldyq mereıtoıyn respýblıkalyq kólemde ótkizý QR Premer-Mınıstriniń ókimimen belgilengen bolatyn. Osyǵan oraı, otarshyldar men kelimsekterdiń ústemdigine qarsy qalyń qazaqty atqa qondyryp, ómiriniń sońyna deıin Kenehannyń eń senimdi serigi, myńbasy bolǵan, bıyl týǵanyna 200 jyl tolatyn Estekbaıuly Buqarbaı batyrdyń (1812-1898) mereıtoıy bıyl respýblıkalyq deńgeıde atap ótilýde.

Buqarbaı Estekbaıuly (1812-1898) - batyr, sheshen. Kishi júzdegi Tabyn rýynyń teke atasynan shyqqan. Kenesary Qasymulyna qosylǵanǵa deıin Qoqan bekteriniń yqpalynda bolǵan. Buqarbaı Kenesary kóterilisine alǵashqylardyń biri bolyp qatysyp, 1847 jylǵa deıin kórnekti batyrlardyń qatarynda atalady. Ol 1838 jyly tamyzda Aqmola bekinisin alýǵa qatysty. 1850 jyly Buqarbaıdyń jasaǵy Qazaly, Aral, Qosqorǵan bekinisterine shabýyl jasap, kazak-orystar men qoqandyqtardy jeńdi. Orys tilindegi derekterge qaraǵanda, Buqarbaı osy shaıqastardyń birinde aýyr jaralanyp eline qaıtqan soń beıbit eńbekpen aınalysqan. Egin egip, Syrdarııa saǵasynan kúni búginge deıin urpaqtary paıdalanatyn «Buqarbaı aryǵyn» (uzyndyǵy 25 - 30 shaqyrym) qazdyrǵan. Buqarbaı batyrdyń erlikteri aqyn-jyraýlardyń muralarynda, tarıhshy E.Bekmahanovtyń zertteýlerinde, jazýshy І.Esenberlınniń «Qahar» romanynda, zertteýshi Q. Berdáýletovtiń «Buqarbaı batyr» kitabynda kórinis tapqan. Buqarbaı batyr jaıly orystyń ataqty saıahatshy ǵalymy A.Gren, akademık S.P.Tolstov «Po drevnym deltam Oksa ı ıAksarta» kitabynda Kenesary hannyń balasy Ahmet sultan «Kenesary han men Syzdyq sultan» kitabynda, Muhtar Áýezov «Han Kene» shyǵarmasynda, Jambyl Jabaev, Muhamedjan Seralın, Súıinbaı Aronuly, Іlııas Esenberlın, Bazar jyraý, Turmaǵanbet Іztileýov, Asqar Toqmaǵambetov, Ábdilda Tájibaev, Zeınolla Shúkirov óz shyǵarmalarynda qazaqtyń ult-azattyq kóterilisi bas batyrlarynyń biri dep máńgilikke jazyp ketken. Áli kúnge batyrdyń marqasqa beınesi qazaq ádebıetinde somdalýda. Jazýshy Aıgúl Kemelbaevanyń «Buqarbaı batyr» dramasy N.Bekejanov atyndaǵy Qyzylorda oblystyq drama teatry 2012 jyly jarııalaǵan respýblıkalyq baıqaýynda II oryn aldy.