Astanada AITV juqtyrǵandar sany 280-ge jetti

AITV ınfektsııasynyń taralýyna qandaı faktorlar áser etedi? Onyń aldyn alý úshin ne isteý kerek? Al ınfektsııany juqtyrǵan adam qandaı kómek ala alady?

Bul týraly Jibek Joly telearnasynyń «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda Astana qalalyq AITV ınfektsııasynyń aldyn alý ortalyǵy aldyn alý bóliminiń meńgerýshisi Aıjan Jaılaýbaeva aıtyp berdi.

Mamannyń sózinshe, AITV — adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy. Ol adam aǵzasyna túskennen keıin ımmýndyq júıeniń jasýshalaryn zaqymdap, qorǵanysh qabiletin álsiretedi. Sonyń saldarynan aǵza túrli juqpaly aýrýlarǵa qarsy turý qabiletinen aıyryla bastaıdy.

— Elordada ınfektsııa juqtyrǵandar sany jyl saıyn turaqty tirkelip keledi. Máselen, bıyl toǵyz aıda Astanada 280 adamnan AITV anyqtalǵan. Al byltyr osy kezeńde 281 jaǵdaı tirkelgen. Bul kórsetkish tek Astana turǵyndaryn qamtymaıdy. Keıbir adamdar arnaıy tekserilý úshin basqa óńirlerden elordaǵa keledi. Sondaı-aq arasynda kezdeısoq tekserýden ótip, ınfektsııa juqtyrǵanyn biletinder de bar. Sondyqtan tirkelgen jaǵdaılardyń bárin tek qala turǵyndaryna qatysty dep qarastyrýǵa bolmaıdy, — dedi Aıjan Jaılaýbaeva.

AITV qandaı joldarmen juǵady? 

Maman ınfektsııanyń taralýyna áser etetin negizgi sebepterdiń biri — adamdardyń qaýip-qaterdi bile tura, qorǵanysh quraldaryn paıdalanbaýy ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, AITV tek úsh jolmen beriledi: qorǵalmaǵan jynystyq qatynas kezinde, qan arqyly jáne júktilik, bosaný nemese emizý kezinde anadan balaǵa juǵýy múmkin.

— AITV basqa turmystyq qarym-qatynas arqyly berilmeıdi. Mysaly, bir ydystan tamaq ishý, bir bólmede otyrý, amandasý nemese adamnyń janynda túshkirý arqyly juqpaıdy. Bul jóninde qoǵamda áli de qate túsinikter bar. Sondyqtan ınfektsııanyń naqty taralý joldaryn túsindirý mańyzdy, — dedi ol.

Spıker sózinshe, Astanada bıyl toǵyz aıda anyqtalǵan jaǵdaılardyń 91 paıyzy qorǵalmaǵan jynystyq qatynaspen baılanysty. Al qan arqyly juqtyrǵandardyń basym bóligi esirtki tutyný kezinde ınfektsııa juqtyrǵan.

Sonymen qatar maman stomatologııalyq jáne kosmetologııalyq qyzmetter kezinde AITV juǵady degen aqparatqa da túsinikteme berdi.

— Keıde adamdar stomatologııalyq nemese kosmetologııalyq protsedýralar kezinde ınfektsııa juqtyrýy múmkin dep alańdaıdy. Alaıda resmı derekterde mundaı jaǵdaılar tirkelmegen. Sebebi bul salalarda sanıtarııalyq talaptar qatań saqtalady. Quraldar bir rettik nemese tıisti deńgeıde zalalsyzdandyrylǵan bolýy kerek. Sondyqtan dálelsiz aqparat taratyp, adamdardy negizsiz qorqytýǵa bolmaıdy, — dedi Aıjan Jaılaýbaeva.

Infektsııanyń alǵashqy belgileri qandaı? 

AITV-nyń qaýipti tustarynyń biri — adam aǵzasynda vırýs bolǵanymen, uzaq ýaqyt boıy ony sezbeýi múmkin. Infektsııa juqtyrǵan adam ózin qalypty sezinip, vırýstyń bar ekenin bilmeı júre beredi. Bul óz kezeginde ınfektsııanyń taralý qaýpin arttyrady.

— Immýndyq júıe óz qyzmetin durys atqara almaǵan kezde adam jıi aýyra bastaıdy. Keıbir naýqastar bir aýrýdan emdelip shyqqanymen, kóp uzamaı qaıta syrqattanady. Dene qyzýy uzaq ýaqyt túspeı, aılap mazalaıtyn jaǵdaılar da kezdesedi. Sondaı-aq ish ótý, salmaq joǵaltý, denede bórtpe paıda bolýy múmkin. Biraq bul belgilerdiń barlyǵy ár adamda ártúrli kórinedi. Keıbiri eshqandaı belgi baıqamaı, tek qan tapsyrǵan kezde ǵana ınfektsııa juqtyrǵanyn biledi, — dedi maman.

Sondyqtan AITV-ny anyqtaýdyń senimdi joly — arnaıy test tapsyrý. Ásirese ınfektsııa juqtyrý qaýpi bolǵan jaǵdaıda tekserýden ýaqytyly ótý mańyzdy. Óıtkeni belgilerdiń bolmaýy adamnyń saý ekenin bildirmeıdi.

AITV juqtyrǵan adam qandaı kómek ala alady? 

Aıjan Jaılaýbaevanyń aıtýynsha, ınfektsııa anyqtalǵan adam eń aldymen dárigerge júginip, emdi ýaqytynda bastaýy kerek. Óıtkeni vırýs aǵzadaǵy ımmýndyq jasýshalarǵa enip, sol jerde kóbeıedi. Al arnaıy em vırýstyń kóbeıýin tejeýge múmkindik beredi.

— Adam óziniń AITV juqtyrǵanyn bilgen jaǵdaıda, eń aldymen, ózgelerge ınfektsııa juqtyrmaý úshin jaýapkershilik tanytýy kerek. Ol úshin dáriger taǵaıyndaǵan emdi ýaqytyly qabyldaý qajet. Vırýs aǵzadaǵy jasýshalarǵa enip, sol jerde kóbeıedi. Sondyqtan emdi keshiktirmeı bastaýdyń mańyzy zor. Eger adam ınfektsııany ózgege ádeıi juqtyrsa, onyń áreketi zań aıasynda qaralady, — dedi ol.

Maman AITV-men ómir súretin adamdardyń densaýlyǵyn baqylaýda ustap, emdi úzbeı qabyldaýy mańyzdy ekenin atap ótti. Ýaqytyly emdelý vırýstyń kóbeıýin tejep, ımmýndyq júıeni saqtaýǵa kómektesedi.

Budan bólek, elordada ınfektsııanyń aldyn alý baǵytynda aqparattyq-túsindirý jumystary da júrgiziledi. Mamandar mektepterde, sonyń ishinde 8-synyptan bastap, túrli mekemeler men uıymdarda kezdesýler ótkizip, AITV-nyń taralý joldary men saqtaný sharalaryn túsindiredi.

Aıta keteıik, buǵan deıin kúz mezgilinde qandaı vırýstar taralatyny jáne olardan qalaı saqtanýǵa bolatyny týraly jazǵan edik.