Astanada 2011 jyldyń tórt aıynda 24 jasóspirim óz-ózine qol jumsap, ómirimen qoshtasqan
ASTANA. 13 mamyr. QazAqparat /Gúlmıra Álıakparova/ - Sońǵy kezde jıilep ketken sýıtsıd oqıǵalary men alda kele jatqan ulttyq biryńǵaı testileý qarsańynda Astananyń bilim berý salasynyń mamandaryna arnalyp dóńgelek ústel otyrysy ótti.
Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń (SÓQO) mamandary uıymdastyrǵan is-sharaǵa elordadaǵy orta, arnaıy kásiptik jáne joǵary bilim beretin mekemelerdiń ókilderi qatysty.
SÓQO janyndaǵy Jastar densaýlyǵy ortalyǵynyń bastyǵy Gúlmıra Toqbaevanyń aıtýynsha, qazirgi kúni Astanada jastarǵa kómek kórsetetin birneshe ortalyq bar. 10-24 jas aralyǵyndaǵy azamattar konfıdentsıaldy túrde reprodýktıvti densaýlyqqa qatysty jáne psıhologııalyq keńester ala alady. Sonymen birge, Astanada Qazaqstan boıynsha táýlik boıǵy jalǵyz senim telefony jumys isteıdi - 57 11 61. Kómekti zańgerler, áleýmettik mamandar men medıtsına qyzmetkerleri kórsetedi.
G.Toqbaevanyń sózine qaraǵanda, Ortalyqqa kómek surap kelgen jastardyń deni psıhonevrologtardyń kómegine júginedi. Dóńgelek ústelge jınalǵandardyń bir toby, «11-shi synyp oqýshylaryn alda kútip turǵan ulttyq biryńǵaı testileý jáne ata-analar men ustazdardyń oqýshylarǵa qoıatyn tym joǵary talaptary Ortalyqqa kelýshilerdiń sanyn arttyrýy múmkin», degen pikirin bildirse, ekinshileri sýıtsıd máselesiniń tamyry tereńde jatqanyn aıtty.
Máselen, №4 emhanada jumys isteıtin sýıtsıdolog maman Ekaterına Mıronovanyń aıtýynsha, jastar arasyndaǵy sýıtsıd - áleýmettik problema, sondyqtan sebepti tek UBT-dan izdeý qate. Onymen birge, buǵan deıin sýıtsıd stýdenttik jastar arasynda jıi kezdesse, qazir ol kontıngent jasaryp barady.
«Bul jalpy áleýmettiń problemasy. Jastardyń ózara kelispeýshiligi, mekteptegi urys-kerister, ustazdarmen bolyp qalatyn daý-damaılar, bir-jerden ekinshi jerge qonys aýdarý, ol ortaǵa beıimdelý, aýyr turmystyq jaǵdaı, josparlanbaǵan júktilik - bul jas aǵzanyń sezimtal ári óte názik júıkesine qater tıgizýi múmkin sebepter. Ol tek medıtsına salasynyń ǵana emes, sondaı-aq vedomstvoaralyq problema. Óz-ózine qol jumsaýǵa ıtermeleıtin negizgi faktorlarǵa - qorshaǵan ortanyń agressııashylanýy, buqaralyq aqparat quraldary arqyly taratylatyn jaǵymsyz aqparattardy ataýǵa bolady», - deıdi ol.
Sýıtsıdologtyń sózine qaraǵanda, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy jasaǵan aýqymdy zertteý jumystarynyń ózi sýıtsıd oqıǵalarynyń 40 paıyzynyń sebepterin anyqtaı almady. Qazaqstan búgingi kúni jastar arasyndaǵy sýıtsıd boıynsha Latvııa men Reseıden keıingi orynda tur.
Astanada sýıtsıdolog mamanynyń shtaty 2008 jyly ashyldy. Ókinishtisi, búgingi kúni Astana qalasy boıynsha jalǵyz sýıtsıdolog mamany bar. Medıkterdiń pikirinshe, kóshi-qony joǵary elordada psıhologtar men sýıtsıdolog mamandardyń sanyn arttyrý qajet.
Statıstıkaǵa súıensek, 2009 jyly 66 jas óren óz erkimen ómirimen qoshtasqan, 2010 jyly - 62, al 2011 jyldyń tórt aıy ishinde - 24 bala óz-ózine qol jumsaǵan.
