«Astana sammıti asa mańyzdy oqıǵa retinde tarıhta qalady»-respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi nómirinde «Salamatty oı-nıet saltanaty» degen taqyryppen elordada aıaqtalǵan EQYU-nyń Astana Sammıti týraly maqala basyldy. «Keshe elordada EQYU Sammıti elý alty eldi bir pátýaǵa keltirgen Astana deklaratsııasyn qabyldaýmen aıaqtaldy. Eýrazııa qurlyǵyndaǵy saıası ómirdiń jańa belesin bastaıtyn bul uly jıyn elimizdiń dúıim dúnıedegi bedelin bıiktete tústi. Abyroıymyz asqaqtaı bersin, ardaqty aǵaıyn!», - delingen maqalada.

Sonymen qatar osy maqalanyń aıasynda «Astana deklaratsııasy qabyldandy», degen taqyrypshamen maqalada berildi. «Sonymen, bárimiz kópten kútken, tolqı kútken Astana Sammıti óz máresine jetti. Osy arqyly elimizdiń álemge áıgili Uıymǵa tór­aǵalyq etý, onyń talaı jyldar­dan beri sha­qyrylmaǵan sammıtin uıymdas­tyrý jó­nin­degi jumysy da negizinen qory­tyn­dylandy. Tamasha qorytyndylandy. Sammıtte Astana Dek­lara­tsııasy qabyl­dan­dy. Onyń mátini ga­zet­tiń kelesi nómirin­de ja­rııalanady. Bul - Qazaqstan tór­aǵa­ly­ǵy­nyń tamasha tabysy, elimizdiń jasam­pazdyq jolyndaǵy jańa jarqyn jeńisi. Sam­mıtke qatysýshy­lardyń atap kórset­kenindeı, bul Deklaratsııa Uıym ómirindegi ǵana emes, jal­py­­adamzattyq qaýipsizdik turǵysynan alǵan­da da úlken tarıhı oqıǵa retinde baǵa­lanbaq», - delingen maqalada.

***
«Astana sammıti asa mańyzdy oqıǵa retinde tarıhta qalady». «Aıqyn» gazetiniń búgingi nómirinde dál osyndaı taqyryppen maqala basyldy. «Jeltoqsannyń 1-2 juldyzyna josparlanǵan Eýropadaǵy Qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń jetinshi sammıti 3-jeltoqsanda máresine jetti. Ystambul sammıtinen keıin araǵa on bir jyl salyp baryp bas qosqan EQYU memleketteriniń talqyǵa salar túıtkildi máseleleri tolas tappasa kerek, Astana sammıti saǵat tili 24:50-di soqqanda ǵana jabyq dep jarııalandy. Astana Deklaratsııasy qabyldandy!»,- dep bastaǵan avtor maqalasyn. Avtordyń jazýynsha, Sammıttiń jabylýynan keıin Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev otandyq jáne sheteldik BAQ ókilderine baspasóz máslıhatyn ótkizdi. «Qazir ǵana aıaqtalǵan alqaly jıynmen birge Qazaqstan órkenıet kóshindegi jańa kezeńge qadam basty. Tórtkúl dúnıeniń nazary eki kún boıy bizdiń elimizge aýyp, Astanada adamzattyq aýqymdaǵy túıtkildi máseleler talqyǵa tústi. Biz Batystyń bedeldi uıymyna Azııa elderi arasynda alǵashqy tóraǵa bolyp, qurlyqtyń tutas qaýipsizdigi jóninde tuńǵysh bastama kóterdik. Osy tóraǵalyq uıym tarıhynda asa mańyzdy oqıǵa boldy dep aıtýǵa bolady» dedi Elbasy», - delingen osy maqalada.

Sondaı-aq «Aıqynnyń» búgingi nómirinde «Hılları KLINTON, AQSh-tyń Memlekettik hatshysy: Qazaqtar qol jetken jetistikterimen maqtana alady» degen taqyryppen maqala basyldy. «Men Qazaqstan Prezıdentine, Syrtqy ister mınıstrligi men qazaq halqyna qonaqjaılylyǵy úshin rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Qazir men 90-shy jyldardaǵy qazaq eline alǵashqy saparlarymdy jyly sezimmen eske alyp otyrmyn. Ol tusta qazaq halqy táýelsiz, derbes el retinde óz ómirin jańadan bastap jatqan edi. Biz AQSh-tyń Qazaqstandy birinshi bop moıyndap, ony memleketter qaýymdastyǵyna qarsy alǵan alǵashqy el bolǵanyn maqtan tutamyz. Búgingi kúni qazaqtar qol jetkizgen jetistikterimen maqtana alady» - dep málimdedi», - dep jazady gazet.

«Astana jıyny tarıhı ról atqarady». «Aıqyn» gazetiniń búgingi sanynda osyndaı taqyryppen jaryq kórgen maqalaǵa EQYU sammıtine qatysqan Qyrǵyzstan prezıdenti Roza Otynbaevanyń jasaǵan málimdemeleri arqaý bolǵan. «Astana sammıtinde Qyrǵyzstanǵa moraldyq jáne jedel gýmanıtarlyq qoldaý kórsetkeni úshin EQYU-nyń Іs basyndaǵy Tóraǵasy Qazaqstanǵa jáne EQYU sammıtin joǵary deńgeıde uıymdastyrǵany úshin Prezıdent Nursultan Nazarbaevqa alǵys aıtqan qyrǵyz eliniń basshysy: «Uıymnyń ary qaraı damýynda Astana sammıti tarıhı ról atqaratyny sózsiz. Qazaqstannyń halyqaralyq uıymǵa tóraǵalyǵy barysynda Qyrǵyzstandaǵy janjal joǵary jaqta jıi talqylandy. Baýyrlas eldiń uıytqy bolýymen sáýirdegi oqıǵadan keıin álem qaýymdastyǵynyń nazary Qyrǵyzstanǵa aýdy» deı kele: «Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy tabysty boldy. Oǵan eshkim kúmán keltire almaıdy» degen baılam jasady», - delingen joǵarydaǵy maqalada.

***

«Jańa tarıhı jaǵdaıda Helsınkı rýhy qaıta jańǵyrdy». «Alash aınasy» gazetiniń 3 jeltoqsan kúngi sanynda osyndaı taqyryppen Astana Sammıti týraly maqala basyldy. «Eki kúnge sozylǵan EQYU sammıtiniń qorytyndy qujaty - Astana Deklaratsııasy tún ortasy aýǵan shaqta sátti qabyldandy. Bul jańalyqty plenarlyq otyrys barysynda Memleket basshysy N. Nazarbaevtyń ózi málim etti», delingen maqalada. Maqala avtory Elbasynyń Samııttegi qorytyndy sózin mysalǵa keltiredi. «Qurmetti áriptester, hanymdar men myrzalar! Sizderge elimizde ótken EQYU Sammıtiniń qorytyndy qujatyn ázirleýge qatysqandaryńyz úshin alǵys aıtamyn. Jalpyǵa ortaq ereje boıynsha Astana Deklaratsııasynyń jobasy Turaqty keńeste «Sam.D1-10» nómirimen delegatsııa basshylarynyń tarapynan esh qarsylyqsyz Turaqty keńeke tirkelip otyr. Barlyqtaryńyzǵa Astana deklaratsııasynyń qabyldanǵanyn jarııalaımyn. Sońǵy 11 jyldyń ishinde alǵash ret EQYU-nyń Deklaratsııasy qabyldandy. Bul - bárimizdiń ortaq jeńisimiz. Atalmysh qujat uıym ómirindegi jańa kezeńge bastaý bolady dep senemin», - dep atap kórsetken Memleket basshysy.

«Ortalyq Azııanyń otty núktesine aınalǵan Qyrǵyzstan máselesi Astana Sammıtiniń kún tártibinde qyzý talqylanǵan taqyryptyń biri boldy. Jahandyq qaýymdastyqtyń mazasyn alǵan Qyrǵyz jaǵdaıyn retteý kún saıyn ózektiligi artyp otyrǵan másele ekendigi aıqyn. «Saılaý ótti, memlekettik bılik qalyptasyp keledi» delingenimen, eldegi turaqtylyq áli de ornyqqan emes. Qyrǵyzǵa qoldaý jasaý jaıly dúıim eldiń serkeleri Astanada sóz etip jatqanda, Alataýdyń ar jaǵynan «jarylystar» týraly jańǵyryqtyń tolastamaýy da sonyń aıǵaǵy ispettes», - dep jazady «Alash aınasy» búgingi nómirinde. Bul másele jaıly tolyq bilgińiz kelse «Qyrǵyz ben Aýǵan máselesi tolǵantady» degen maqalaǵa nazar aýdaryńyz.

Sonymen qatar «Alash aınasy» basylymda «EQYU Sammıti Koreı túbegindegi daǵdarysqa da alańdaýly» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. «Eske salsaq, ekige jarylǵan kárister arasyndaǵy kıkiljiń ótken qarasha aıynyń sońyna taman qaıta ýshyǵyp ketken bolatyn. Buǵan Soltústik Koreıa tarapynan ońtústiktegi aǵaıyndaryna qaratyp atylǵan oq sebep bolǵan. Basty taqyrybynyń biri jahandyq qaýipsizdik pen qaterlerge qarsy kúresti qamtıtyn Astana Sammıti de Koreı túbegindegi teketiresten aınalyp óte almady. Sóz sóıleýshi delegatsııa basshylary «soltústik káristerdiń» qyńyrlyǵyn qatań synǵa alyp, jaza baspaýyn eskertken bolsa, resmı Seýl álgi másele boıynsha EQYU-dan naqty ustanymdy talap etti»,- dep jazady maqala avtory. Avtordyń aıtýynsha, Astana Sammıtinde sóz sóılegen Ońtústik Koreıa Syrtqy ister mınıstri Sýng-Hvan Kım Soltústik Koreıa áskerı kúshiniń áreketin «asa qatigez ári zańsyz aktige» balap, onyń BUU Jarlyǵyna da, eki el arasyndaǵy ózara kelisimge de qaıshy ekendigin málimdegen.

Sondaı-aq «Alash aınasynyń» búgingi nómirinde «Sammıt Eýropadaǵy qaýipsizdik máselesiniń óte kúrdeli ekenin kórsetti» degen taqyryppen kólemdi maqala basyldy. «Sammıttiń keshegi otyrysyn ashqan Elbasy sózin qatysýshy memleketterge arnap, Astanadaǵy osynaý úlken jıyn Qazaqstanǵa EQYU qyzmetin serpiltý turǵysynan biregeı múmkindik berip otyrǵandyǵyna nazar aýdardy. «Ystambul sammıtinen keıin araǵa 11 jyl salyp baryp ótip jatqan memleket jáne úkimet basshylarynyń joǵary deńgeıdegi pikir almasýlary bizge saǵatymyzdy týralap, qaı jerde turǵanymyzdy uǵynýǵa, ilgeri jyljýdaǵy negizgi baǵyttarymyzdy aıqyndaýǵa múmkindik beredi. Іs júzinde EQYU mindettemeleri men qazirgi zamanǵy qaýip-qaterlerdi saraptaý bizge bolashaq josparlardy belgileýge múmkindik beredi. Tarıh bizge aıryqsha múmkindik berip tur. Odan aırylyp qalý keshirilmes jaıt bolar edi», - degen Memleket basshysy Astana deklaratsııasynyń qalǵan tustary boıynsha kereǵarlyqtardy eńserip, ortaq pikirge keletinderine senim bildirdi», - deıdi maqala avtory.