«Astana Operada» reseı kompozıtorynyń Abaı týraly skrıpkalyq pesasy qoıylady
ASTANA. QazAqparat - Kompozıtor ári dırıjer V. Sobolevtiń (Sankt-Peterbor, Reseı) «Abaı taqyrybyna ekspromt» atty mýzykalyq pesasynyń álemdik tusaýkeseri 19 qazanda «Astana Opera» teatrynyń Kameralyq zalynda ótedi.
Teatrdyń baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, jańa shyǵarma Sımfonııalyq orkestrdiń solısi, birinshi skrıpkasy Qalamqas Jumabaevaǵa arnaıy jazylǵan. Ol halyqaralyq baıqaýlardyń dıplomanty Dolores Úmbetálıevamen (fortepıano) birge elordalyq ánsúıer qaýymǵa «Skrıpka mýzykasynyń jaýharlary» atty kontsertin usynady. 
Abaıdyń eń tanymal «Aıttym sálem, Qalamqas» áni, HHІ ǵasyrdyń mýzykalyq dástúriniń esebimen jańasha oryndalady. A. Jubanov pen L. Hamıdıdiń «Abaı» operasyndaǵy Aıdardyń arııasyn tyńdap, notasymen, uly Abaıdyń óleńimen jáne ánniń shyǵý tarıhymen tanysqan V. Sobolev, keremet skrıpkalyq pesa jazyp shyǵardy. Kompozıtor shyǵarmany jazý ıdeıasy kontserttiń kórkemdik sóziniń avtory, keshti halyqtyń súıikti «hıtimen» aıaqtaǵysy kelgen Tatarstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Gıýzel Haıbýllınaǵa tıesili ekenin aıtyp ótti.
- Abaıdyń ánimen alǵash ret jumys istep turmyn. Ol óte joǵary kásibı deńgeıde jazylǵan, men tek onyń baı úılesimdiligin ashqym keldi: bul turǵyda oǵan meılinshe uqypty qaraýǵa tyrystym. Keıbir tusyn operadaǵydaı qaldyrdym. Maǵan ásirese mýzykalyq úzindiniń erekshe úsh taktili qurylymy unady. Osyny eskere otyryp men «Abaı» operasynyń mazmunyn úsh mınýttyq pesada jetkizýge, daıdjest retinde usynýǵa bolatynyn uqtym. Bul jerdegi ótkir qarama-qaıshylyq, poemalylyq maǵan óte jaqyn, - deıdi V. Sobolev.
Shyǵarmany jazý barysynda avtor Qalamqas Jumabaevanyń oryndaý ereksheligi men stılin eskergenin aıtyp, ánniń «Aıttym sálem, Qalamqas» ataýy men talantty skrıpkashynyń esimi sáıkes keletinin de atap ótti: «Qalamqastyń esimi ózine saı, ol názik te ásem, keremet oryndaýshy. Men oǵan ómirde de, shyǵarmashylyqta da jetistik pen qýanysh tileımin».
Aıdardyń arııasyn tyńdaǵan saıyn Qalamqas Jumabaeva erekshe tolǵanysqa bólenedi. Bul ádemi áýendi oryndaý múmkindigi - ol úshin úlken baqyt.
- Kompozıtordyń jazǵan ár notasy, árbir syzyqshasy mańyzdy. Sankt-Peterbordaǵy kezdesýde biz Vıktor Evgenııulymen shyǵarmanyń oryndalý barysyndaǵy ózekti tustary men dramatýrgııasyn talqyladyq. Ol maǵan tańdaý erkindigin berdi, osy jáne basqa passajdy oınaı otyryp, onyń mańyzdy erekshelikterin aıqyn ańǵarý kerektigin aıtty. Bizde kompozıtorlarmen únemi osylaı baılanysý múmkindigi bolsa, mýzykanyń oryndalý deńgeıi arta túser edi, mýzykamen birge bizdiń de rýhanı baıı túsetinimiz anyq, - deıdi Qalamqas Jumabaeva.
D. Úmbetálıevanyń tanymal «Mýzykanyń altyn ǵasyry» atty kontsertter leginiń aıasynda ótetin kesh, HІH ǵasyrdyń kompozıtor-romantıkteriniń shyǵarmashylyǵyna arnalady. Barlyq zamannyń eń tanymal asqan sheber skrıpkashylarynyń biri - F. Kreıslerge arnalǵan E. Izaıdiń Jeke skrıpkanyń oryndaýyndaǵy №4 sonatasy teatr sahnasynda alǵash ret usynylmaqshy. Munymen qatar I. Bramstyń Skrıpka men fortepıanoǵa arnalǵan №3 sonatasy, P. Chaıkovskııdiń Skrıpka men fortepıanoǵa arnalǵan vals-skertsosy, Skrıpka men fortepıanoǵa arnalǵan áýeni, Dj. Gershvınniń «Porgı jáne Bess» operasy taqyrybyna I. Frolovtyń jazǵan fantazııalary oryndalady.
