«Astana Opera» teatrynda «Baqshasaraı burqaǵy» baletine qyzý daıyndyq júrip jatyr
ASTANA. QazAqparat - «Astana Opera» teatrynda Borıs Asafevtiń «Baqshasaraı burqaǵy» atty tamasha baletiniń tusaýkeserine daıyndyq júrýde. Balet sáýirdiń 11 men 12-si kúnderi ótedi. Balettiń jańa redaktsııasyn qazaqstandyq horeograftar Tursynbek Nurqalıev pen Ǵalııa Bóribaeva jasady, dep habarlady Astana qalasy ákimdiginiń baspasóz qyzmetinen.
«Spektakldiń kórkemdik bezendirilýin asa kórnekti ıtalıandyq sheberler Etsıo Frıdjerıo men Franka Skýarchapıno júzege asyrdy. Maestro Frıdjerıonyń «Astana Opera» úshin daıyndaǵan dekoratsııalary sııaqty sony jumystaryn álemniń ózge teatrlarynan kóre almaısyz», delingen habarlamada.
Dekoratsııalardyń kólemdi bolǵanyna qaramastan, olardyń jalpy salmaǵy asa kóp emes - bar bolǵany 8 tonna. Buǵan myqty da, jeńil materıal - alıýmınııdi qoldanýdyń arqasynda qol jetti. Qatty dekoratsııalar, kúńder men basty keıipkerlerdiń tósekteri, barlyq rekvızıtter «Astana Opera» tsehtarynda jasaldy. Bazalyq jumystyń syzbalary «Astana Opera» teatrynyń stsenografııalyq jobalardy júzege asyrý basqarmasynda jasaldy. Býtaforııalyq tsehtyń jumysshylary eń maıda bólshekterdi de daıyndaý barysyna ónerpazdyqpen qarady. Aıtalyq, kózeni quıyp, keptirý úshin bir kún ketedi, al olarǵa sýret salǵanǵa taǵy eki saǵatqa jýyq ýaqyt qajet. Aıtpaqshy, barlyq nobaılardy ıtalıandyqtar syzdy. Dekoratsııalardyń basym bóligi Italııada daıyndalǵan. Kóp jumys qolmen jasaldy. Nátıjesinde, kórermen sahnadan bes qabatty ǵımaratpen salystyrýǵa bolatyn konstrýktsııany tamashalaı alady. Dekoratsııalar 23 metr jerdi alyp jatsa, olardyń bıiktigi 12 metrge jetedi. Alıýmınııden jasalǵan tirek biregeı shynyly plastıkpen syrlanǵan. Sheberler epti jumystardy túpnusqadaǵydaı qolmen jasap shyqty. Dekoratsııanyń ártúrli bóligindegi sýretterge aldymen shyny talshyqtar salyp, jaqsylap pishinin keltiredi de, sosyn baryp sýretin salyp, uqyptap boıap shyǵady. Shyǵys taqyrybyn jaqsy kóretin Etsıo Frıdjerıo, óziniń shyǵarmashylyq turǵyda oılastyrǵandaryn mataǵa salynǵan sýretterde de iske asyrdy, bul tamasha hám kúrdeli ónerdiń bir túri. Spektaklde óte kóp qoldanylatyn jaryqpen ıtalıandyq sýretshi Vınıcho Kelı jumys jasasa, áser berý jaǵyna keskinder sýretshisi Serdjo Metallı jaýap beredi. Birinshi jáne ekinshi aktide joǵarǵy mashınerııa iske qosylady, ıaǵnı barlyq kólemdi dekoratsııalar joǵaryǵa ketedi. Osy ǵajap dekoratsııalar Qazaqstanǵa tikeleı Italııadan tórt júk kóligimen on kúnniń ishinde jetkizildi. Kostıýmder Mılannan Astanaǵa ushaqpen 8 saǵatta ákelindi. Olardy úzdik sahnalyq kostıýmderi úshin «Oskar» syılyǵyn ıelengen Franka Skýarchapıno daıyndady. Sýretshi ıtalıandyq matalardy paıdalandy, otandyq sýretshiler úshin olardyń ataýy da tańsyq edi, atap aıtsaq, olar - meksıkandyq rafııa, atsetat jáne basqalary. Franka bizdiń tiginshiler jumys istep úırenip qalǵan dástúrli matalardy - jibek, zyǵyr, organza, jasandy jibek, jakkard (qymbat matalardyń biri, sebebi ony óndirý eńbek shyǵynyn qajet etedi), býkle (grýbaıa tkan polotnıanogo perepletenııa ız fasonnoı prıajı, ımeıýşeı krýpnye ýzelkı, raspolojennye na nekotorom rasstoıanıı drýg ot drýga) jáne basqalaryn paıdalanǵan. Matalardyń túsine kóziń toımaıdy, olar - aq, qyzyl, jasyl, saz tústes, sarǵylt, tabıǵı kók, sary, qyzǵylt, sur jáne qara. Sýretshi bas-aıaǵy 186 kostıýmniń úlgisin daıyndady. 26 kıimdi kıetin keıipkerler - kúńder, malaılar, cherkestik jaıaý ásker, katolıkter jáne tatar shaldar, olardyń barlyǵyn «Astana Operanyń» tigin tsehynda ázirledi. Shaǵyn kólemdegi bul kostıýmderdiń de matalary Italııadan satyp alyndy. Qoıylymdaǵy árbir keıipkerdiń beınesi naqty ári faktýralyq turǵydan sýrettelgen. «Baqshasaraı burqaǵy» spektakliniń álemdik sahnalardy baǵyndyrǵanyna 80 jylǵa jýyqtady. Kompozıtor Borıs Asafevtiń jazǵan mýzykasy ádeıi horeodramaǵa shaqtalǵan, ıaǵnı onyń sahnalyq tili erekshe, aıqyn ári túsinikti.
