Astana kúnine arnalǵan negizgi is-sharalar búgin Qazaqstannyń Týyn saltanatty kóterý rásimimen bastalady
ASTANA. 4 shilde. QazAqparat /Gúlmıra Álıakparova/ - Búgin, 4 shilde kúni Prezıdent N.Nazarbaevtyń qatysýymen Memlekettik rámizder alańynda Qazaqstannyń kók baıraǵyn saltanatty kóterý rásimi ótedi. Onymen Astana kúnin atap ótýge arnalǵan negizgi merekelik is-sharalar bastaý alady.
Astana kúnine arnalǵan negizgi merekelik sharalardy elimiz týyn kóterý rásimimen bastaý dástúrge aınaldy. Qala kúnin atap ótý 1 shildede bastalyp ketkenimen, búginnen bastap qala turǵyndary men qonaqtaryna arnalǵan baǵdarlamalardyń aýqymy keńeıdi. Máselen, 4 shilde kúni Astanada jáne qala aýmaǵyndaǵy eldi mekenderde barlyǵy 23 is-shara ótedi. Solardyń birqataryna keńirek toqtalyp óteıik.
Saǵat 12.00-de Memlekettik rámizder alańynda Qazaqstannyń táýelsizdigi men egemendiginiń sımvoly - elimizdiń kók baıraǵy saltanatty túrde kóterilgennen keıin, Memleket basshysy - Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas Qolbasshysy N.Nazarbaev dástúrli túrde áskerı oqý oryndary túlekterine ofıtserlik pogondar tabystaıtyn bolady. Bul Qarýly Kúshter memlekettiń basty qundylyqtary - halyq pen aýmaq, konstıtýtsııalyq negiz ben egemendiktiń qorǵaýshylary bolǵan jáne bola beredi degendi bildiredi. Rásimdi Respýblıkalyq gvardııanyń, qorǵanys mınıstrligi men ishki ister mınıstrligi qurmetti qaraýyl rotasynyń saltanatty sherýi aıaqtaıdy.
Bul ýaqytta Kóktal, Ilınka jáne Óndiris turǵyn kentterinde «Astana shattyq» arnaıy shyǵarmashylyq kólik kerýenine mingen Qazaqstannyń jáne Reseıdiń estrada juldyzdary jergilikti turǵyndarǵa merekelik kóńil-kúı syılaý ústinde bolady. Kontsert baǵdarlamasy folklorlyq ansambl, tsırk ártisteri, halyq ánderi men bıleri tárizdi delebe qozdyrar boıaýy qanyq nómirlerge toly bolǵandyqtan shyǵarmashylyq kólik kerýeni qatysýshylar úshin de, qonaqtar úshin de qyzyqty saıahat bolmaq.
"Asia Park"saýda, oıyn-saýyq ortalyǵynyń aýmaǵynda aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jármeńkesi ashylady. 6 shildege deıin jalǵasatyn jármeńkede et, sút ónimderin, kókónister men jemisterdi 15-20 paıyz tómen baǵamen satyp alýǵa bolady. Astanaǵa ákelinetin aýylsharýashylyq ónimderiniń jalpy mólsheri - 500 tonnaǵa jýyq.
Saǵat 11.00-de Táýelsizdik saraıynda «ASTANA MINING & METALLURGY-2011» (AMM) forýmy bastalady. Forým - Qazaqstandaǵy taý-ken metallýrgııa salasyndaǵy jetekshi kásiporyndardyń ókilderimen ashyq baılanysqa túsetin, ıaǵnı olarmen taý-ken metallýrgııa kesheni máselelerin birlese talqylap jáne olardy sheshý ádisterin anyqtaıtyn, qazaqstandyq kásiporyndarmen tájirıbe almasýǵa múmkindik beretin alań. Forýmǵa Qazaqstan jáne shet elderdiń memlekettik organdarynyń ókilderi, iri óndiristik kásiporyndardyń jetekshileri, halyqaralyq ınvestorlar, salalyq qaýymdastyqtar, ǵalymdar men taý-ken metallýrgııa salasynyń zertteýshileri qatysady.
«AMM-2010»-nyń І Kongresi 2010 jyly maýsymda ótti jáne halyqaralyq ónerkásiptik qaýymdastyqtyń oń qabyldaýyna ıe boldy. Eki kún boıy álemniń 17 elinen at aryltyp kelgen 650-den asa qatysýshylar metallýrgııa salasynyń álemdik turǵydaǵy damý máseleleri men perspektıvalaryn qaýzady. Forýmǵa qatysqan Elbasy N.Nazarbaev eldi qarqynmen ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrý aýqymynda 2015 jylǵa qaraı Qazaqstannyń ken-metallýrgııalyq sektory shyǵaratyn ónimniń kólemin eki ese ulǵaıtý mindetin alǵa qoıǵan bolatyn. Baǵdarlama bolat shyǵarýdy qazirgi 4 mıllıon tonnadan 10 mıllıon tonnaǵa deıin ulǵaıtýdy kózdeıdi. Kongreste Qazaqstanda metallýrgııalyq sektordyń myqty ǵylymı-tehnıkalyq bazasyn negizge ala otyryp, Shyǵys Qazaqstan oblysynda Metallýrgııa ortalyǵyn qurý týraly sheshim qabyldandy. Onymen birge Prezıdent, Qazaqstannyń altyn óndirý salasynyń keń perspektıvalaryn atap óte kele: «Bizde 2015 jylǵa qaraı 70 tonnadan astam altyn óndirýge shyǵýǵa jáne álemdegi qazirgi tańda jaqsy baǵaǵa ıe osy metalldy eń iri óndirýshilerdiń birine aınalýǵa múmkindik bar» degen edi.
Osy ýaqytta Dostyq jáne Táýelsizdik kóshelerinde velosport boıynsha dástúrli týrnır aıasynda buqaralyq velojarys bastalady. Kásibı sportshylar, sonymen qatar áýesqoılar da qatysatyn biregeı oqıǵaǵa astananyń ár turǵyny men qonaǵy kýá bola alady. Velojarystyń úzdik qatysýshysy Astana kýbogymen jáne bas júlde velosıpedpen marapattalady. Jarys aıasynda lotereıalyq bıletter oınatylady. Onyń jeńimpazy «Astana» velokomandasy sportshylarynyń qoltańbasy qoıylǵan epıkırovkaǵa ıe bolady.
Astana kúnin atap ótý aıasynda buǵan deıingi kúnderi bastalǵan Qazaqstan Respýblıkasy sýretshileriniń sıpozıýmy,«Azııa jańǵyryǵy» Halyqaralyq tsırk óneriniń festıvali, «Myńjyldyqtar toǵysyndaǵy Astana» kóshpeliler órkenıetiniń festıvali jalǵasýda.
Sondaı-aq, 29 maýsym kúni bastalǵan «Operalııa - 2011» VI halyqaralyq mýzykalyq festıvali qazaqstandyq óner súıer qaýymdy balet bıin jáne opera ánderin álemniń úzdik oryndaýshylarymen qaýyshtyrýdy jalǵastyrýda.Búgin saǵat 18.00-de Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda skrıpkashy Arman Myrzaǵalıevtiń (AQSh) qatysýymen skrıpka mýzykasynyń kontsertin tamashalaı alasyzdar.
Al kóne túrki áýenderine qyzyǵýshylyq etetin qaýymdy K. Baıseıitova atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatryna «Astana-Arqaý» festıvaline shaqyramyz. 5 shildege deıin jalǵasatyn festıval barysynda shamandyq ánder, shańqobyzǵa arnalǵan úzdik óner kompozıtsııalary, kómekeımen aıtylatyn ánder, epıkalyq jáne aspaptyq kompozıtsııalar, Orta Azııa men Qazaqstan, Qap taýy men Anadoly, Edil boıy men Sibir túrkileriniń lırıkalyq ánderi, alýan stıldegi jáne mazmundaǵy áýender oryndalady.
Bıyl Astana kúni merekesinde qala turǵyndary men qonaqtary Reseıdiń halyq ártisi Sergeı Bezrýkovtyń taǵy bir týyndysyn tamashalaıtyn bolady. Talantty ártis byltyr Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda alǵash ret «Basbuzar» - mýzykalyq-poetıkalyq qoıylymyn kópshilik nazaryna usynǵan bolatyn. Rejısserlik qyrynan tanyla bastaǵan ártis bıyl orystyń uly aqyny A.S.Pýshkınniń ómiri men ólimi týraly kıno-qoıylymdy dúnıege ákeldi. Atalmysh qoıylymnyń tusaýkeseri maýsymnyń 4-i kúni «Mıhaılov» murajaı-qoryǵynda ótken bolatyn. Qoıylymǵa Sergeı Bezrýkovtyń ákesi Vıtalıı Bezrýkovtyń "I jızn, ı slezy, ı lıýbov" pesasy arqaý bolǵan. Onda Aleksandr Pýshkınniń ómiriniń mańyzdy kezeńderi qamtylady. Qoıylymdaǵy qyzyqty sátter, atap aıtsaq, Pýshkınniń Mıhaılovskige alǵash kelýi, Gekkern men Dantestiń dıalogy, aqynnyń Natalıa Goncharovamen nekelesýi, Pýshkınniń ákesimen áńgimesi beınekórinis formatynda túsiriledi. Qoıylym barysynda beınekórinister ekranda úlkeıtilip kórsetiledi.
Búgin Kongress-Holl saraıynda (bastalýy - 19.00-de) kıno-qoıylymnyń sońǵy kórsetilimi bolady.
Astana kúni merekesine oraı bıge qumar jastar úshin «Qaıyrly kesh, Astana!» buqaralyq saýyǵy uıymdastyrylady. Merekelik «Astana Never Sleeps!» bı keshi úshin qaladaǵy birneshe aýdanda, atap aıtqanda «Báıterek» monýmentiniń mańyndaǵy alańda, eski ortalyq alańda jáne «Stýdentter» saıabaǵynda bı alańdary ornalastyrylady. Bı keshindegi eń qyzyqty da áserli shara «Otty shoý» bolady dep kózdelip otyr. Onda sheber bıshiler ot pen jaryqty úılestire otyryp, ásem de áserli qımyl-qareketterdi kórsetedi.
Astana kúni merekesin atap ótý aıasynda bıyl kezekti ret Esil ózeniniń ústinde (bastalýy - 21.00-de) «Áýen - aǵys» klassıkalyq mýzyka jáne balet keshi ótedi. Esil jaǵalaýyndaǵy aspaptyq mýzyka keshteri alǵash ret 2008 jyly, Astana qalasynyń 10 jyldyq mereıtoıyna oraı uıymdastyryldy. Qalalyqtar men elorda qonaqtarynyń kóńilinen shyqqan kesh dástúrge aınaldy. 4-6 shilde kúnderi aralyǵynda ótetin bıylǵy kontserttiń baǵdarlamasyn Sergeı Prokofevtiń qoıylymyndaǵy Ý.Shekspırdiń «Romeo men Djýletta» baleti ashatyn bolady.
Aıta keteıik, balettiń tusaýy alǵash ret 1938 jyly Brno qalasynda (Chehoslovakııa) kesildi, odan keıin ol álem elderiniń yqylasyna bólendi. «Romeo men Djýlettanyń» Astana qalasyndaǵy ereksheligi - balettiń alǵash ret qalqymaly kópir ústinde qoıylýy. Sol sebepti bıshilerge eki ese kúsh-jiger salýlaryna týra keledi.
Kesh aıaqtalǵan soń saǵat 23:30-da Astananyń týǵan kúni qurmetine merekelik otshashý bolady.