Astana kúni - eldigimizdi ulyqtaıtyn erekshe merekege aınaldy

     Jalpy, Astana kүnin memlekettik mereke dep jarııalaýdyң tarıhı, tanymdyқ, tәrbıelik tұrғydan mәni aıryқsha zor. Bұlaı deıtin sebebimiz, elordany Almatydan Aқmolaғa aýystyrý - bұl қazaқtyң өz bıligi өziniң қolyna tıgennen keıin ұlttyң bolmys-bitimin saқtap, memlekettiң keleshegin kemeldetý maқsatynda «on oılanyp, toғyz tolғanyp» baryp қabyldanғan tarıhı sheshim boldy. Myңjyldyқtar toғysyndaғy mұndaı batyl sheshim қazir қaı қyrynan alyp қarasaқ ta dұrys bolғanyn ýaқyt dәleldedi. Tanymdyқ tұrғysyn sөz etetin bolsaқ, elordamyzdy Alataýdyң bөkterinen Arқa tөsine kөshirý arқyly biz tәýelsizdigimizdi nyғaıttyқ, өlgenimizdi tiriltip, өshkenimizdi jaңғyrttyқ. Tamyry san myңdaғan jyldardan syr shertetin týғan tarıhymyzdy bildik, tөl mәdenıetimizdi tanydyқ, ұmyt bola bastaғan әdet-ғұryp, salt-dәstүrlerlerimizdiң қaınar bұlaғyn қaıta ashtyқ. Tәrbıelik tұrғysy jaıly tolғasaқ, Tәýelsiz Қazaқstannyң tarıhyndaғy jaңa elordamyzdy әspettep, ұlyқtaý arқyly bizder elimizdiң keleshegi - jas ұrpaқtyң boıyna otansүıgishtik қasıetterdi darytyp, қanyna patrıottyқ sezimderdi siңirýdemiz. Osylardyң barlyғy bir arnaғa toғysa kele,  ұltty ұıystyrýғa, memlekettiligimizdi nyғaıtýғa қyzmet etip jatyr.

     Byltyr Astananyң 10 jyldyқ mereıtoıyn joғary deңgeıde өtkizip, eldigimizdi, өrligimizdi barsha әlemge bir pash etken edik. Bıyl mine 11 jyldyғyn da aıryқsha saltanatpen atap өttik. Tarıh үshin 11 jyl қas-қaғym sәt. Alaıda osyndaı қysқa merzimde құla daladan құbylaғa bet tүzegen, sәni men saltanaty jarasқan, sәýleti talaılardy tamsandyratyn elordamyzdy tұrғyzdyқ. Elorda Tәýelsizdigimizdiң tiregine, ekonomıkamyzdyң jүregine aınaldy. Astana bizdiң elimizdiң kүsh-қýatyn әlemge tanytқan қasıetti orda boldy.

  Astana kүni қarsaңynda elordada halyқaralyқ deңgeıdegi maңyzy joғary eki birdeı shara өtti. Onyң biri - Eýro-atlantıkalyқ әriptestik keңesiniң Қaýipsizdik forýmy. Ekinshisi - Әlemdik jәne dәstүrli dinder basshylarynyң III sezi. Ұlttyқ rýhymyzdy asқaқtatatyn Tәýelsizdik saraıynda bolғan bұl jıyndardyң қaı-қaısysy bolmasyn, Astananyң Eýrazııa keңistigindegi maңyzdy saıası, ekonomıkalyқ ortalyққa aınalғan jazıraly shaһar ekenin dүnıege taғy bir pash etti. Bұl basқosýlarғa kelgen tis қaққan saıasatkerler, myқty ekonomıster, әlemge tanymal қoғam қaıratkerleri, dinbasylary Қazaқstannyң Ortalyқ Azııadaғy kөshbasshylyғyn taғy da rastap, Astananyң barsha adamzattyң ıgiligi үshin jasap jatқan dүnıelerin joғary baғalady.

     Өtken bir jyldyң ishinde Astanada kөp dүnıe өzgerdi. Қarapaıym tilmen aıtқanda, byltyrғy Astanany bıylғy Astanamen әste salystyra almaısyz. Osy bir jyldyң ishinde elordada bir-birine ұқsamaıtyn әrtүrli әkimshilik ғımarattar, tұrғyn үı keshenderi, өzge de ınfraқұrylymdyқ nysandar boı kөterdi. Bir sөzben aıtқanda, Astana 11 jyldyғyn aýyz toltyryp aıtarlyқtaı jetistiktermen қarsy aldy. Mәselen, қala kүniniң қarsaңynda mұnda birtalaı nysandar iske қosylyp, paıdalanýғa berildi. Olardyң ishinde Lokomotıv құrastyratyn jaңa zaýyt, 30 myң adamғa arnalғan tөbesi jabyқ stadıon,  jetim balalar bilim alatyn mamandandyrylғan kәsibı-tehnıkalyқ lıtseı, Respýblıkalyқ jedel medıtsınalyқ kөmek kөrsetetin ғylymı-zertteý ortalyғy, birneshe iri keңseler, saýda ortalyқtary, қyzmet kөrsetý jәne kөliktik ınfraқұrylym nysandary bar.

     Bұlardyң basym kөpshiliginiң ashylýyna Elbasy қatysty. Қarap otyrsaқ, bұl nysandardyң әrқaısynyң el ekonomıkasyn өrge sүıreýde, onyң ishinde Astanany damytýda өzindik oryndary bar. Mәselen, Lokomotıv құrastyratyn zaýytty alaıyқ. Bұl nysannyң ındýstrııalyқ-ınnovatsııalyқ damýғa den қoıғan elimiz үshin maңyzy zor dese bolady. Bұl - Қazaқstandaғy teplovoz shyғaratyn tұңғysh zaýyt. Teplovozdardy osy salada әlemdegi jetekshi kompanııa -  «Genaral Electric» kompanııasymen birge shyғaratyn bolamyz. Jalpy Қazaқstan ekonomıkasyn өrge sүıreýde  temir jol salasynyң alatyn orny aıryқsha. Elimizdegi jүkterdiң 70 paıyzy temirjol arқyly tasymaldanatynyn eskersek, bұl zaýyttyң ekonomıka үshin қanshalyқty қajet ekenin aңғaramyz. Zaýyttyң ashylý rәsiminde Prezıdent: «Zaýyt jylyna 150 teplovoz shyғaratyn bolady. Sөıtip, biz Қazaқstannyң bүkil temir jol jүıesin jaңartamyz. Bұl zaýyt Қazaқstandy ındýstrııalandyrý baғdarlamasynyң alғashқy қarlyғashtarynyң biri», - dedi.  Atap өterligi, zaýyttyң өnimi Қazaқstannyң teplovozғa degen sұranysyn қanaғattandyryp қana қoımaı, bolashaқta taıaý jәne alys shetelderge shyғarylatyn bolady.

     Al tehnologııanyң soңғy jetistikterine saı salynғan tөbesi jabyқ stadıon Astananyң 11 jyldyғynda elordalyқtarғa, jalpy қazaқstandyқtarғa tartylғan tamasha tartý boldy. TMD  elderinde teңdesi joқ, әlemde balamasy neken-saıaқ bұl stadıon қazirgi zamannyң talaptaryna saı salynғan.  Tөbesi nebәri 20 mınөttiң ishinde ashylyp-jabylatyn osy sporttyқ nysan maýsymnyң tөrt mezgilinde үzdiksiz jұmys isteı beredi. Onyң ishinde fýtbol oıynynan bөlek,  sporttyң kүres, boks, sporttyқ gımnastıka, dzıýdo, karate syndy tүrlerinen jarystar өtkizetin arnaıy ғımarattar bar. 2011 jyly Қazaқstanda өtetin jetinshi қysқy Azııa oıyndarynyң ashylý men jabylý rәsimderi dәl osy stadıonda өtetin bolady.

      Memleket basshysynyң aldyғa қoıyp otyrғan mindetteriniң biri - taıaý ýaқytta Astanany medıtsınalyқ ortalyққa aınaldyrý. Bұl rette 2010-shy jylғa deıin Astanada ınfraқұrylymy damyғan medıtsınalyқ қyzmet kөrsetýdiң tolyққandy klasterin құrý jұmysy tabysty iske asyrylýda. Mәselen, byltyr қazirgi zamanғy medıtsınalyқ jabdyқtarmen jabdyқtalғan Ana men bala ғylymı zertteý ortalyғy jәne Respýlıkalyқ balalardy saýyқtyratyn ortalyқ iske қosylғan bolatyn. Astana kүni қarsaңynda bıyl Jedel medıtsınalyқ kөmek kөrsetetin ғylymı zertteý ortalyғy paıdalanýғa berildi. Keleshekte respýblıkalyқ deңgeıdegi kardıologııalyқ, neırohırýrgııalyқ, sondaı-aқ dıagnostıkalyқ ortalyқtardy iske қosý kөzdelip otyr. Bұlardyң barlyғy memlekettiң, ұlttyң keleshegi, ұrpaқtyң baқyty үshin, salaýatty өmir saltyn қalyptastyryp, janyna daýa, dertine shıpa izdegen jandarғa kөmektesý үshin jasalyp jatқan ıgi sharýalar.  

      Astananyң 11 jyldyғy halyқtyң esinde saқtalatyndaı, ұlttyқ rýhty dәripteıtin, ұlaғatty өnegesi mol is-sharalarғa toly boldy. Қalanyң maңyzdy oryndarynda merekege arnalғan sharalar ұıymdastyrylyp, halyқtyң shat-shadyman kөңilmen қydyrýlaryna, kөңil kөterýlerine jaғdaı jasaldy. Aıtpaқshy, Astananyң 11 jyldyғyna құrmetti қonaқ retinde қatysқan tenor daýysty ıspandyқ opera әnshisi Plasıdo Domıngo Tәýelsizdik saraıynda қazaқ tilinde ұly Abaıdyң «Aıttym sәlem, Қalamқas» әnin shyrқap, қazaқ өnerine degen aıryқsha yқylasyn ystyқ sezimimen bildirdi.

      Astana kүnine arnalғan basty shara Қazaқ eli monýmentiniң aldynda өtti. Saltanatty sharada sөz sөılegen Elbasy  Astana kүni қazaқstandyқtar үshin jalpyhalyқtyқ merekege aınalғanyn, Astana Ortalyқ Azııadaғy maңyzdy ekonomıkalyқ өңirge aınalғanyn,  Astana halқymyz үshin қasıetti sanalatyn negizgi құndylyқtardy saқtaýshy bolyp tabylatynyn atap kөrsetti. Elbasy babalarymyz ғasyrlar boıy қorғashtap, saқtaғan қasıetti týғan jerimizdi birinshi құndylyғymyz, Tәýelsizdigimiz ben azattyғymyzdy ekinshi құndylyғymyz, halқymyzdyң  birligi, týғan Otanymyzdy өrkendetý jolyndaғy beıbitshilik pen kelisim үshinshi құndylyғymyz ekenin aıta kele: «Astana bizder үshin қasıetti sanalatyn osy құndylyқtardy saқtaýshy bolyp tabylady. Biz 11 jyldyң ishinde ıen dalada jaңa қala tұrғyzyp, is jүzinde mүmkin emes dүnıelerdi atқara  aldyқ. Olaı bolsa, biz kez kelgen қıyn mindetterdi moıymaı atқara alamyz. Biz barlyғymyz birge elordamyzdy bұdan da kүshti etip, gүldendire alamyz», - dedi Memleket basshysy.

Osylaısha elordamyz Astananyң 11 jyldyғy joғary deңgeıde өtkizildi. Astana bұl kүnde tek elordalyқtardyң ғana emes, barsha қazaқstandyқtardyң maқtanyshyna, sүıikti қalasyna aınaldy. Sәýleti men sәnin estigen adam bir kөrýge yntyқ bolyp jүrgen dүnıejүzilik shaһarlardyң deңgeıine jetti.