Astana qalasynyń epıdemıologtary AITV ınfektsııasyna tekseristen ótýge shaqyrady
ASTANA. 17 mamyr. QazAqparat - Jeksenbi, 19 mamyr kúni búkil álemde 30-ynshy ret JITS-ten (SPID) kóz jumǵandardy eske alýdyń halyqaralyq kúni atap ótiledi.
Mamyr aıynyń úshinshi jeksenbisinde atap ótiletin jyl saıynǵy datanyń bıylǵy urany - «Tilektestik belgisi retinde», dep habarlady Astana qalalyq «JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres ortalyǵynyń» baspasóz qyzmeti.
JITS qurbandaryn eske alýdyń halyqaralyq kúni alǵash ret 1983 jyly AQSh-tyń San-Frantsısko qalasynda atap ótildi. Sol ýaqyttan beri epıdemııa 300 mln.-nan astam adamnyń ómirin qıdy. Kún saıyn álemde JITS-ten 5500 adam kóz jumady. Ótken ǵasyrda bul dert ólimge alyp keletin kesel bolyp sanaldy, búginde AITV (VICh) ınfektsııasy daýasy joq sozylmaly aýrý retinde aıtylady. Bul tájirıbege naýqastyń ómir súrýin ondaǵan jyldarǵa uzartatyn jáne keri áserleri anaǵurlym az antıretrovırýstyq terapııanyń, jańa emdik preparattardyń engizilýimen baılanysty.
Astanada JITS-ten baqılyq bolǵandardyń sany 14 adamdy quraıdy. Olardyń deni - 30 jasqa tolmaǵan jastar.
2013 jyldyń ótken tórt aıy ishinde Astanada AITV ınfektsııasyn juqtyrýdyń jańadan 45 oqıǵasy tirkeldi. Mamyr aıynyń 1-indegi jaǵdaı boıynsha, qalada ınfektsııaǵa shaldyǵýdyń 627 oqıǵasy tirkeldi. 100 myń adamǵa shaqqanda kórsetkish 82,4-ti quraıdy (2013 jyldyń 1 sáýirindegi kórsetkish - 119,9). Vırýsqa shaldyqqandardyń deni - 20-39 jas (61,3 paıyzy) aralyǵyndaǵy tulǵalar.
Halyqaralyq dataǵa oraı Astana qalasy JITS ortalyǵynyń mamandary bul derttiń aldyn alý boıynsha keń aýqymdy is-sharalar ótkizedi. Máselen, bir aı boıy medıtsınalyq mekemelerdiń, óndiristik kásiporyndar men bıznes qurylymdardyń qyzmetkerlerimen, mektepterdiń, arnaıy oqý oryndary men JOO-lardyń oqytýshylarymen «dóńgelek ústelder», semınarlar, trenıngter uıymdastyrylady. Ortalyqtyń epıdemıolog-dárigerleri JOO stýdentterine AITV/JITS máseleleri boıynsha keńester berip, aqparattyq materıaldar taratpaq. Sondaı-aq atalmysh mekemelerde kez kelgen azamat nátıjesi 5 mınýttyń ishinde belgili bolatyn qandaǵy AITV ınfektsııasyn anyqtaý boıynsha ekspress-testiden óte alady.
Onymen qosa, qalanyń 15 myń turǵyny tegin tekserilýge SMS-habarlama alatyn bolady. Aıta ketý kerek, qalalyq JITS ortalyǵynda AITV-ǵa tekserilý ár ýaqytta tegin jáne qalanyń kez kelgen azamaty Ortalyqqa qalaǵan ýaqytynda júgine alady.
