«Astana Balet» teatry Sankt-Peterbýrgte qazaqtyń ulttyq ónerin pash etpek

Bıyl Qazaqstanǵa «qonaq-el» mártebesi berilip otyr. Osynyń ózi Qazaqstan men Reseı Federatsııasynyń arasyndaǵy mádenı yntymaqtastyqtyń jańa deńgeıin aıǵaqtap tur.

Ádettegideı, forýmǵa dúnıe júziniń túkpir-túkpirinen mádenıet salasynyń sarapshylary, qoǵam qaıratkerleri men óner tarlandary, bas-aıaǵy 20 myńnan astam adam jınalady: drama, opera jáne balet teatrlarynyń juldyzdary, bılik pen bıznestiń, akademııalyq qaýymdastyqtyń ókilderi.

Uıymdastyrýshylardyń málimdeýinshe, forýmnyń maqsaty adamzattyń mádenı murasyn saqtap, eseleı túsýge baǵyttalǵan ulttyq, memleketaralyq jáne jahandyq baǵdarlamalardy usynyp, ázirleý jáne júzege asyrý. Forým baǵdarlamasy óte aýqymdy: mádenı baǵdarlamadan bólek, 14 sektsııa boıynsha iskerlik pikir almasýǵa múmkindik bar. Festıval baǵdarlamasynda jetpisten astam is-shara ótkiziledi (teatr jáne kıno premeralary, kontsertter, kórmeler men shyǵarmashylyq kezdesýler). Dástúrli túrde qonaq-el derbes iskerlik jáne mádenı baǵdarlamasyn usynady. Bul mártebeniń ózi memleketter arasyndaǵy erekshe gýmanıtarlyq qarym-qatynasty aıǵaqtap, teń dárejeli mádenı jobalar men baǵdarlamalardy damytýǵa yqpalyn tıgizedi. 2017 jyly bul mártebe Japonııa men Qazaqstanǵa buıyryp otyr.

Forým asynda Qazaqstannyń úzdik shyǵarmashylyq ujymdary óner kórsetedi. Forýmnyń ashylý saltanatynda reseılik kórermenge «Astana Ballet Gala» gala-kontserti kórsetilip, balet ártisteri teatr baletmeısterleriniń bı tilimen jetkizgen batyl kórkemdik sheshimderi men biregeı órnekterin pash etedi. Bul baǵdarlamaǵa «Uly Dala murasy» atty jarqyn ári qaıtalanbas horeografııalyq mınıatıýralar, «Mahabbat. Aıyrylý. Úreı», «A fuego lento» bir aktili baletteri men «Kleopatra trıýmfy» atty balettiń úzindisi enip otyr.

Ulttyq horeografııalyq plastıka - qazaq mádenıetiniń ózindik bolmysyn kórsetýdiń erekshe quraly. Sol sebepti, «Astana Balet» teatrynyń gastroldik baǵdarlamalaryna ulttyq bı úlgileri mindetti túrde engizilip otyrady. «Uly Dala murasy» baǵdarlamasyndaǵy bı kompozıtsııalary - qazaqtyń keń-baıtaq dalasyn, ulttyq dástúrdiń baılyǵyn sıpattap, ǵajaıyp mýzykasy men qaıtalanbas kórkemdik beınelerin pash etedi. Qazaqtyń ózindik bolmysyn bı tilimen jetkizetin etnografııalyq jáne kórkem bı-baǵdarlamasy elimizde ǵana emes, shet elderde de ystyq yqylaspen qabyldanady. 

«Love Fear Loss» (mýzykasy Edıt Pıaf repertýaryndaǵy ánderdiń taqyrybyna jazylǵan, horeograf Rıkardo Amarante) - áıgili Edıt Pıaftyń ǵajaıyp ómirbaıany men ánderinen nár alǵan. Onyń ánderinde túrli er azamattarmen qarym-qatynasy sýrettelgeni belgili. Alaıda, bári bir arnaǵa quıylǵan Pıaf ánderi naǵyz mahabbat uranyna aınalyp, álemdi tabyndyrdy. Balettiń árbir dýeti ińkár sezim, mahabbat, aıyrylyp qalý qaýpi men boıyńdy bılegen úreı sezimderin sýretteıdi.

«A fuego lento» atty kelesi balet, asyl mahabbat sezimine alǵash elitken tusta boıyńyzdy kernegen emotsııalyq qýat pen alańdaýshylyq sezimin sóz etedi. Tánińiz erekshe kúıge túsip, shattyq sezimine bólenesiz, al, ishki jalyn boıyńyzdy órtep áketedi. Ǵashyq jan úshin kúlli álem súıiktisiniń aınalasyna toǵysqandaı kórinedi, al, ómirdiń máni tek mahabbat dep biledi (mýzyka -  Lalo Shıfrın, Astor Pıatstsolla, Karlos Gardel, Horeograf - Rıkardo Amarante).

Sonymen qatar, kórermen nazaryna «Kleopatra» baletiniń úzindisi tartý etiledi (Mýzyka - Morıs Ravel, horeograf - Nıkolaı Markelov). Bul týyndy Mysyr patshaıymynyń kópshilikke beımálim kezeńin, ıakı, sińilisi Arsınoıamen taq úshin kúreske túsken shaǵyn baıandaıdy. Kleopatra men Arsınoıa taǵdyr táńirııasy, adam ómiriniń ámirshisi Lahesıstiń nazaryn ózine aýdartpaqshy. Sebebi, Lahesıstiń qolynda Kleopatra men Arsınoıanyń mazasyn alǵan bıliktiń kilti tur.

«Astana Balet» teatrynyń gastroldik saparlary aldyna kúrdeli maqsattar qoıyp otyr: san-túrli horeografııa úlgileri arqyly elimizdiń baı mádenıetin dúnıejúzine pash etý.