Asyl tuqymdy iri qaranyń úlesi nelikten óspeı jatyr – depýtattyq saýal
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Quryltaıdyń jalpy otyrysynda depýtat Serik Egizbaev mal sharýashylyǵyn damytý máselesin kóterip, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparovtyń atyna depýtattyq saýal joldady.
- Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha ázirlengen Mal sharýashylyǵyn damytýdyń 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparda iri qara mal basyn qazirgi 8,2 mln bastan 12 mln basqa deıin arttyrý eskerilgen. Jyl basyndaǵy asyl tuqymdy iri qara maldyń sany 994 myń basty nemese barlyq iri qara maldyń 12 paıyz úlesin quraǵan. Úkimet tarapynan jyl saıyn qomaqty qarajat bólinse de, sońǵy 5 jylda asyl tuqymdy iri qara maldyń úlesi osy 12 paıyz deńgeıinde qalyp otyr. Qoldanystaǵy mal sharýashylyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalarǵa sharýalardy mal basyn asyldandyrýǵa yntalandyratyn tetikter men talaptar engizilýi tıis. Máselen, Ulytaý oblysynda «Jaılaý» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa 3,4 mlrd teńge bólingen. Búginde jalpy somasy 2 mlrd teńge bolatyn 6 joba maquldanǵan. Alaıda bul jobalar iske aspaı qalýy múmkin. Negizgi másele - asyl tuqymdy maldyń baǵdarlamadaǵy eseptik baǵasy men naryqtaǵy naqty baǵasynyń arasyndaǵy aıyrmashylyq, - dedi Serik Egizbaev.
Onyń aıtýynsha, asyl tuqymdy mal ósiretin sharýashylyqtar qolda bar artyq mal basyn naryqtaǵy baǵadan tómen satýǵa yntasy joq bolsa, bul aıyrmashylyqty fermer óz qaltasynan tóleýge qosymsha qarajat izdeýge májbúr. Nátıjesinde fermerge belgili bir mal basyn satyp alýǵa nesıe maquldanǵanymen, bólingen qarajat naqty naryqtaǵy sol kólemdegi maldy satyp alýǵa jetpeı otyr. Bundaı uqsas másele «Igilik» jáne «Bereke» baǵdarlamalarynda da bar.
- Osyǵan oraı «Aýyl» partııasy fraktsııasy baǵdarlamalarǵa mal baǵasyn bekitýde onyń qunyn esepteý mehanızmin qaıta qaraýdy usynady. Sonymen qatar, mal basyn jappaı asyldandyrý jumystaryna «Asyl Túlik» uıymynyń potentsıalyn tarta otyryp, arnaıy baǵdarlama ázirlep, onyń ishinde maldy qoldan uryqtandyrý tehnologııasyn jańǵyrtý qajet. Budan bólek, asyl tuqymdy reprodýktorlardy salanyń taǵy bir jeke sýbektisi retinde zańdastyrýdy jáne olardyń jumysyn mal basynyń genetıkalyq áleýetin arttyrý maqsatynda selektsııalyq jumysty ońtaılandyrý úshin ǵylymı ınstıtýttarmen úılestirý qajet, - dedi depýtat.
Aıta keteıik, buǵan deıin asyl tuqymdy qoı sharýashylyǵy jaıynda jazǵan edik.
