Áshimbaev Senattyń jumysyn qorytyndylady: 30 jyldyq tarıhı mıssııa abyroımen aıaqtalady
ASTANA. KAZINFORM — Parlamenttiń 30 jyldyq baı tájirıbesin qabyldap, jańa formatta, jańa mártebede jumys bastaıtyn Quryltaıdyń aldaǵy qyzmeti sátti bolady dep senemiz. Bul týraly Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev málim etti.
— Búgin Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń 30 jyldyq tarıhyndaǵy sońǵy otyrysy ótti. Erteń Palatalardyń birlesken otyrysynda kezekti sessııamyz resmı túrde jabylady. 1 shildeden bastap halqymyzdyń keń qoldaýyn tapqan jańa Ata zańymyzǵa sáıkes Parlamenttiń ókilettigi toqtatylady. Tamyz aıynda bir palataly Parlament — Quryltaıǵa saılaý ótedi. Osylaısha, 1995 jylǵy Konstıtýtsııaǵa negizdelgen qos palataly Parlament óziniń otyz jyldyq tarıhı mıssııasyn abyroımen aıaqtaıtyn bolady. Bul — el damýynyń jańa kezeńine jol ashatyn mańyzdy sát. Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń bastamasymen qabyldanǵan jańa Konstıtýtsııa búkil saıası júıemizdi jańǵyrtyp, eldiń qarqyndy damýynyń negizi bolatyny sózsiz, — dedi Máýlen Áshimbaev Senattyń jalpy otyrysynda.
Osy oraıda ol reformalardyń basty maqsaty Táýelsizdikti kúsheıtý, Ádiletti Qazaqstan qurý jáne azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa arnalǵanyn atap ótti.
— Sondyqtan egemen elimiz ári qaraı da ósip-órkendep, jańa belesterdi baǵyndyra beredi dep tolyq senemiz. Ult múddesin kózdeıtin ózgerister bárimizge baıandy bolsyn! Jalpy, eki palataly Parlament 30 jyl boıy úılesimdi ári nátıjeli jumys istedi dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Parlament qabyrǵasynda memleket taǵdyryn aıqyndaǵan tarıhı sheshimder men zańdar qabyldandy. Bul rette, Palatamyz «Kúshti Prezıdent — yqpaldy Parlament — esep beretin Úkimet» qaǵıdatyna taban tirep jumys istedi. Sonyń aıasynda ózine júktelgen konstıtýtsııalyq mindetterdi jaýapkershilikpen jáne abyroımen atqardy, — dedi Senat tóraǵasy.
900-ge jýyq jalpy otyrys
— Osy kezeńde Senattyń 890-nan astam jalpy otyrysy ótkizilgen eken. Sol otyrystarda úsh jarym myńnan astam zań qabyldanǵan. Olardyń ishinde 350-den astamyna nemese árbir onynshy zańǵa Parlament depýtattary bastamashylyq jasaǵanyn aıta ketken jón. Senattyń tikeleı talqylaýynan ótip, qabyldanǵan zańdar Prezıdentimizdiń bastamasymen memleketimizdiń jańa saıası, ekonomıkalyq jáne fıskaldyq modelin qalyptastyrýǵa negiz boldy. Elimizde júrgizilip jatqan áleýmettik saıasattyń da zańnamalyq negizi qalyptasty. Sonymen qatar, sot jáne quqyq qorǵaý júıelerin jetildirý, azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn keńeıtý, zań ústemdigin ornyqtyrý máselelerine únemi basa mán berildi. Búginde barlyq normalar el ıgiligine jumys isteýde, — dedi ol.
Zań shyǵarýmen qatar, Palata túrli formattaǵy jıyndar ótkizip, el damýyna qajetti mańyzdy máselelerdi kóterip otyrdy. Osy maqsatpen 60-tan astam Parlamenttik tyńdaý men 3 myńnan astam josparly is-shara uıymdastyryldy. Azamattarymyzdy alańdatqan máseleler boıynsha Úkimetke 3 myńǵa jýyq depýtattyq saýal joldanyp, sheshý joldary usynyldy.
— Jalpy, Senat tarıhynda 246 azamat depýtattyq mandatqa ıe boldy. Olardyń árqaısysy halyq senimin abyroımen aqtap, ulttyq parlamentarızmdi damytýǵa óz úlesterin qosty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń Senat tóraǵasy bolyp eki ret saılanǵanyn jáne Palatany 10 jylǵa jýyq ýaqyt boıy úlken abyroımen basqarǵanyn erekshe maqtanyshpen atap ótemiz. Sondaı-aq, Ómirbek Baıgeldi, Ábish Kekilbaev, Oralbaı Ábdikárimov, Qýanysh Sultanov, Zınaıda Fedotova syndy memleketshil tulǵalar Senatta qyzmet atqardy. Jabaıhan Ábdildın, Ádil Ahmetov sııaqty ǵalymdardy, Halyq Qaharmandary Ahat Kúlenov, Muhtar Altynbaev, Talǵat Musabaev sııaqty biregeı tulǵalardy da erekshe atap ótemiz. Senat óz qyzmetinde «Halyq únine qulaq asatyn memleket» qaǵıdatyn berik ustana bildi. Senatorlar únemi óńirlerge shyǵyp, reformalardy túsindirý men halyqty alańdatqan máselelerdi anyqtaýǵa erekshe kóńil bóldi, — dedi Máýlen Áshimbaev.
Palata janynda Máslıhattarmen ózara is-qımyl, Inklıýzııa jónindegi jáne Senatorlar keńesteri nátıjeli jumys istedi. «Óńir» jáne «Bir el — bir múdde» depýtattyq toptary men «Ulttyq múdde» dıalog alańy da mańyzdy tetikke aınaldy. Parlamentarızm tarıhynda alǵash ret Ornyqty damý maqsattarynyń iske asyrylýyna monıtorıng júrgizý jónindegi parlamenttik komıssııa quryldy. Úsh jyldan astam ýaqyt ishinde Parlamenttik komıssııa 12 nátıjeli otyrys ótkizdi. Senat halyqaralyq deńgeıde 11 Parlamentaralyq uıymnyń belsendi seriktesine aınaldy.
— Elimizdiń aýqymdy jahandyq bastamasy — Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń sezin ótkizý mıssııasy da Senatqa senip tapsyryldy. Palatamyz 20 jyldan astam ýaqyt boıy segiz Sezd ben Hatshylyq otyrystaryn joǵary deńgeıde uıymdastyrdy. Osy oraıda, Senat — Úkimetpen, barlyq memlekettik jáne jergilikti bılik organdarymen, qoǵamdyq ınstıtýttarmen syndarly jáne nátıjeli jumys júrgizdi dep aıta alamyz. Barlyq qyzmetimiz ashyq jáne transparentti negizde atqaryldy. Osylaısha, senatorlar ózderine júktelgen mıssııany tolyq oryndaýǵa bar kúsh-jigerin jumsady, — dedi Senat tóraǵasy.
Eske salsaq, bıyl 1 qyrkúıekten bastap jańa Parlament — Quryltaı óz jumysyna kirisedi.
