«Asharshylyqta qyrylǵandardyń quny nege suraýsyz?» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

ASTANA. Qyrkúıektiń 15-i. QazAqparat/ - Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda qyrkúıektiń 15-i, seısenbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.

«Asharshylyqta qyrylǵandardyń quny nege suraýsyz?» - respýblıkalyq  basylymdarǵa sholý

***

«Mıllıondaғan halқymyzdy қyrғan saıası nәýbettiң baғasyn berip, құnyn sұraı almaý bүkil halyқtyң betine shirkeý bolary sөzsiz. Jylyna bir ret asharshylyқ құrbandaryn eske alyp, azaly kүn jasamaı, tirilerdiң tirligi alғa baspas, tәýelsizdigimiz tұғyrly bolmas» -dep, ortaғa salmaқty oı tastaғan «Egemen Қazaқstan» basylymynyң bүgingi sanyndaғy «Asharshylyқta қyrylғandardyң құny nege sұraýsyz?» degen maқala elimizde 1920-30 jyldarda bolғan asharshylyққa saıası baғa berý mәselesin қozғaıdy.

«El anasy». Osy taқyryppen berilgen atalmysh basylymnyң bүgingi sanyndaғy kelesi maқala Sәbıt Mұқanovtyң asyl jary, aıtsa-aýzynan aқyldy sөz tөgilgen, jasasa -қolynan parasatқa oranғan kisilik өrilgen ardaқty ana Marııam Mұқanovanyң өmiri týraly jazdy.

13 қyrkүıekte taңerteңgi mezgilde Taldyқorғan қalasynda өrt saldarynan asa қaıғyly oқıғa oryn aldy. Boı bermeıtin dәrejege jetken өrt alaýy 650 metr jerdi sharpyғan. Bұl týraly tolyғyraқ bilgiңiz kelse, osy basylymdaғy «Jamanat aıtyp kelmeıdi» degen maқalany oқyңyz.

 ***

Taldyқorғandaғy қaıғyly apatty  «Aıқyn» basylymy da jazdy. «Taldyқorғandaғy jaғdaıdy Үkimet aıryқsha baқylaýғa aldy» taқyrybymen berilgen maқalada gazet  Taldyқorғan қalasyndaғy oblystyқ narkologııalyқ dıspanserde bolғan jantүrshiktirer oқıғanyң sebepterin zerdeleýdi Үkimet basshysy aıryқsha baқylaýғa alғanyn habarlaғan.

 «Bұl tүn - Қasıetti tүn құranı kәrim jer betine tүsken tүn. Sol үshin de bұl tүn barsha mұsylman jamaғaty үshin aıryқsha қasıetti bolyp sanalady. Bұl -bir. Ekinshiden, қadir tүni, ıaғnı dәl osy tүni adam balasynyң bir jylғy taғdyry jazylady», -deıdi Almaty ortalyқ meshitiniң bas ımamy Құlmұhamet қajy Mahambet. Қasıetti қadir tүniniң mәn -maңyzy týraly bilgiңiz kelse, atalmysh basylymdaғy «Қadir tүni adam balasynyң bir jylғy taғdyry jazylady» degen sұhbatқa nazar aýdaryңyz.

***

Astanadaғy өskeleң ұrpaқ boıyna patrıottyқ tәrbıe beretin әri tarıhı taғylymdy oryndardyң biri - «Atameken» Қazaқstan kartasy» etnomemorıaldyқ kesheni. Bıyl osynaý ashyқ aspan astyndaғy «kishkentaı» Қazaқstanғa 8 jyl tolyp otyr. «Astana aқshamy» gazetiniң bүgingi sany «Aıly tүndegi «Atameken» degen taқyryppen atalmysh keshenniң merekeli kүnine ұıymdastyrғan is sharalary týraly baıandaıdy.

«Қazaқstanda jastar kүni nege joқ?» degen saýalғa құrylғan atalmysh basylymdaғy kelesi maқala  jastar mәselesi týraly oı қozғaıdy. «Қazaқstan - әlemdegi eң jas memleketter қataryna jatady. Mұnda halyқtyң basym kөpshiligi - boıynda jalyny men қýaty tasyғan jastar. Әıtse de қıyrdaғy kәri memleket -Қytaıdyң өzi jastar kүnin belgilep, jastar saıasatyna erekshe mәn berip jatsa da, Қazaқstanda әli kүnge jastarғa arnalғan mereke joқ», - deıdi basylym.  

 ***

«Alash Aınasy» gazetiniң bүgingi sanyndaғy «Әrbir ұlt үshin jersindire bilse, kez kelgen jaңa өnerdiң jattyғy joқ» degen taқyryppen berilgen sұhbatta  TҮRKSOI halyқaralyқ ұıymynyң Bas dırektory Dүısen Қaseıinov tүrki opera өneri tarıhyndaғy aýқymdy halyқaralyқ joba jaıly әңgime қozғaıdy.  

«TҮRKSOI  halyқaralyқ ұıymy 12 қyrkүıek kүni Almatyda Abaı atyndaғy Қazaқ memlekettik akademııalyқ opera jәne balet teatrynda tүrki halyқtary opera өneriniң ozyқ үlgileriniң biri bolyp tabylatyn, belgili әzirbaıjan kompozıtory Ýzeır Gadjıbekovtyң «Kөroғly» operasynyң halyқaralyқ premerasyn өtkizedi. Tүrki halyқtarynyң өner tarıhynda alғash ret қolғa alynғan iri halyқaralyқ jobanyң tұsaýy қyrғyz jerinde kesildi. Endi Қazaқstan, Tүrkııa, Әzirbaıjan sahnalarynda қoıylady. Bұl- shynymen-aқ, tүrki opera өneri tarıhynda bұryn-soңdy jasalmaғan asa aýқymdy halyқaralyқ joba», - deıdi D. Қaseıinov.

 ***

«Jibek joly -2009» rallı-joryғynyң aқtyқ jarysy үsh prezıdenttiң batasymen bastaldy, dep jazady «Kazahstanskaıa pravda»gazeti. 25 eldiң өkilderi men әlemniң iri avtoөndirýshileriniң kөlikteri қatysқan bұl avto-joryқ Қazaқstan, Reseı jәne Tүrikmenstan prezıdentteriniң қoldaýymen қyrkүıektiң 5-inde Қazan қalasynan shyққan bolatyn. Osy ýaқyt aralyғynda jarysқa қatysýshylar Reseıdiң, Қazaқstannyң jerin basyp өtip, қyrkүıektiң 13-inde Ashhabatқa jetken.

 «Nұr Otan» HDP tөraғasynyң birinshi orynbasary Darhan Kәletaev Қazaқstannyң tұңғysh prezıdentiniң өmirlik prezıdent bolý mүmkindigi tөңiregindegi pikirtalastar tұjyrymdamalyқ tұrғydan jaңa «Ұlt kөshbasshysy týraly» konstıtýtsııalyқ zaңnyң aıasynda ғana jүrýi mүmkin dep sanaıdy. Bұl týrasynda egjeı-tegjeıli «Izvestııa Kazahstan», «Ekspress K» basylymdarynan oқýғa bolady.

Taldyқorғanda narkologııalyқ dıspanserde bolғan өrt saldarynan 37 adam kөz jұmdy, 10 adam aýrýhanada jatyr. Osy қaıғyly oқıғa boıynsha 100-den asa kýәgerden jaýap alynyp, tergeý -anyқtaý jұmystary jalғasýda. Opat bolғan bes adamnyң kimder ekeni әzirge anyқtalғan joқ, al қalғandary týystaryna berilmek. Қaıғyly oқıғanyң anyқ-қanyғyna  «Lıter», «Ekspress K»  gazetteri үңilgen.