Asharshylyq náýbeti qazaq halqynyń ósimin kem degenge 110 jylǵa artqa shegindirdi - senator M. Baqtııaruly
ASTANA. 5 sáýir. QazAqparat - 1928-1933 jyldary asharshylyq saldarynan jappaı qyrǵyn bolmasa, qazirgi tańda qazaqtardyń sany 45-50 mln. adamǵa jeter edi.
Bul náýbet qazaq halqynyń ósimin kem degende 110 jylǵa artqa shegindirdi. Búgin QR Parlamenti Senatynyń jalpy otyrysynda senator Murat Baqtııaruly osylaı málim etti.
Depýtattyń aıtýynsha, qazaq halqynyń tarıhyndaǵy 1928-1933 jyldardaǵy asharshylyq bútkil adamzat tarıhyndaǵy eń zulmat, jantúrshiktirer náýbet bolyp tabylady. «Osynaý alapat ashtyq aýyl sharýashylyǵyn ujymdastyrý saıasatyn búrkengenimen, sol saıasatqa múldem qarsy áreketterge baryp, keńestik-totalıtarlyq júıeniń qazaq halqynyń dástúr, quqyq, ózindik sharýashylyq erekshelikterin aıaqasty etý nátıjesinde tutastaı ultty qoldan jasaǵan genotsıd pen demografııalyq determınızmge alyp kelgen qylmystyń eń aýyr túriniń qaıǵyly nátıjesi», - deıdi Murat Baqtııaruly.
Onyń aıtýynsha, statıstıkalyq málimetterge sáıkes, 1930 jyldary Qazaqstannyń aýyldy jerlerinde 5 mln. 873 myń adam ómir súrgen bolsa, 1933 jyly tiri qalǵan aýyl turǵyndarynyń sany 2 mln. 493 myń adamdy quraǵan. Jappaı asharshylyq pen sonyń saldarynan órshigen túrli aýrýlardan 2 mln. 580 myńǵa tarta qazaqstandyq qaza boldy. 800 myń qazaq shetelge údere kóshti.
«Jappaı asharshylyq saldarynan qazaq halqynyń sany eki esege qysqardy. Árıne, bundaı solaqaı saıasattyń saldarynan elimizde sol jyldary turyp jatqan basqa da ult ókilderi japa shekti. Máselen, elimizde turyp jatqan ýkraındardyń 11 paıyzy, orystardyń 6 paıyzy, ózbekterdiń 8 paıyzy, uıǵyrlardyń 13 paıyzy, tatarlardyń 10 paıyzy, nemisterdiń 11 paıyzy ashtyqtan óldi. Bundaı jaǵany ustatar málimetterdiń ózi tek qazaqtardyń ǵana japa shekkenin kórsetpeıdi. Degenmen, bıliktiń kúshpen júzege asyrǵan saıasaty saldarynan bir ǵana ulttyń jappaı qyrylýy, bir ǵana ult sanynyń teń jartysy joıylyp ketýi adamzat tarıhynda bolǵan emes. Demograftar sol jyldary jappaı qyrǵyn bolmasa, qazirgi tańda qazaqtardyń sany 45-50 mln. adamǵa jeter edi degendi alǵa tartady. Sondyqtan da bul náýbet qazaq halqynyń ósimin kem degende 110 jylǵa artqy shegindirdi», - deıdi M. Baqtııaruly.
