Ardagerlerdi áleýmettik qorǵaý qadamdary naqtylandy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Parlament Senatynyń jalpy otyrysynda «Ardagerler týraly» Zańy qabyldandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Zań jobasynyń negizgi maqsaty – ardagerlerdi áleýmettik qorǵaýǵa baılanysty qoǵamdyq qatynastardy retteıtin zańnamalyq aktilerdi júıeleý, qaıta qaraý jáne ardagerlerdiń jańa sanattaryn qalyptastyrý.
«Birinshisi – ol UOS ardagerleri. Bul sanatqa soǵysqa qatysýshylar jáne UOS múgedekteri jatady. Ekinshisi basqa memleketterdiń aýmaǵynda urys qımyldarynyń ardagerlerine qatysty. Zań jobasyna sáıkes, olarǵa Aýǵanstandaǵy urys qımyldaryna qatysqan áskerı qyzmetshiler, sondaı-aq 1992 jyldan 2001 jylǵa deıingi kezeńde tájik-aýǵan ýchaskesinde TMD-nyń syrtqy shekaralarynyń syrtqy qorǵanysyn kúsheıtýge qatysqan, 1968 jyly Chehoslovakııadaǵy janjaldy retteýge, Taýly Qarabahtaǵy etnosaralyq janjaldy sheshýge, Iraktaǵy bitimgershilik operatsııalaryna qatysqan ulttyq kontıngenke kiretin azamattar sanaty jatady», - dedi QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetov.
Úshinshisine jeńildikter boıynsha UOS ardagerlerine teńestirilgen tulǵalar sanaty enip otyr. Zań jobasy aıasynda olarǵa jeńildikter men kepildikter boıynsha UOS qatysýshylaryna teńestirilgen azamattardyń 8 sanaty jáne UOS múgedekterine teńestirilgen azamattardyń 5 sanaty kiredi.
Tórtinshiden, eńbek ardagerleri qamtylǵan. Olardyń qatarynda Sotsıalıstik Eńbek Erleri, úsh dárejeli Dańq, úsh dárejeli Eńbek Dańqy ordenderiniń ıegerleri, Qazaqstannyń Eńbek Eri ataǵyna ıe bolǵan tulǵalar, 1941 jyldan 1945 jyl aralyǵynda kemine 6 aı jumys istegen, áskerı qyzmet ótkergen jáne Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldary tyldaǵy janqııarlyq eńbegimen minsiz áskerı qyzmeti úshin burynǵy KSRO ordenderimen jáne medaldermen marapattalǵan adamdar jatady.
«Sonymen qatar zań jobasynda ardagerlerge qatysty áleýmettik qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Quqyqtyq monıtorıng nátıjeleri boıynsha zań jobasynda qoldanystaǵy zańnamanyń eskirgen jáne tájirıbelik máni joǵalǵan normalar alyp tastaldy», - dedi mınıstr.
Búgin jalpy otyrysta «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine áleýmettik qamsyzdandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe Zań eki oqylymda qaralyp, qabyldandy.
Ony ázirleý qajettiligi birqatar zańnamalyq aktilerge «Ardagerler týraly» zań jobasyna sáıkes keltirýmen baılanysty. Negizgi jańa ózgerister áleýmettik tólemderge qatysty bolyp otyr. Birinshiden, basqa memleketterdiń aýmaǵynda urys qımyldardyń ardagerleri retinde tanylatyn jańadan qosylǵan áskerı qyzmetshilerge 4,8 AEK mólsherinde arnaýly memlekettik járdemaqy qarastyrý eskerilgen. Ekinshiden, «Sotsıalıstik Eńbek Eri» jáne «úsh dárejeli Eńbek Dańqy» ordenderiniń ıegerlerine beriletin járdemaqyny «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵy úshin beriletin járdemaqy kólemimen teńestirý qarastyrylǵan. Úshinshiden, 1988-1989 jyldary Chernobyl AES-indegi apattyń zardaptaryn joıýǵa qatysqan adamdarǵa arnaýly memlekettik járdemaqy mólsherin 2,13 AEK-ten 4,8 AEK-ke deıin arttyrý usynyldy.
B. Nurymbetovtyń sózine qaraǵanda, búginde qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes memleketten jeńildikter men kepildikter alatyn ardagerlerimizdiń sany 169 myń bolsa, qosymsha kózdelip otyrǵan ardagerlermen birge memlekettik qoldaý sharalarymen 180 myńnan astam ardager qamtylatyn bolady.
