Árbir quzyretti organ óz salasyndaǵy jastardyń máselesin sheshýge mindetti

Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda tutastaı maquldanyp Senatqa jol tartqan «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik jastar saıasaty týraly» zań jobasynda osy másele quqyqtyq turǵyda tolyqtaı negizdeldi.

Jańa qujatta memlekettik jastar saıasatyn qalyptastyryp, iske asyrýdyń birneshe tetikteri belgilenip otyr. Zań qabyldanatyn bolsa solardyń negizinde Elbasy, úkimet jáne jergilikti ákimshilik oryndary janyndaǵy konsýltatsııalyq-keńesshi organdar qyzmeti, respýblıkalyq jáne óńirlik jastar forýmdary, jastarǵa arnalǵan áleýmettik ınfraqurylym men áleýmettik qyzmetteri, jastardyń resýrstyq ortalyqtary qurylyp, jumys isteıtin bolady. Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Bekenulynyń aıtýynsha, elimizde osyndaı organdardyń boı kóterýi jastardyń azamattyq belsendiligin arttyryp, olardyń óz bolashaǵy úshin ǵana emes, el ıgiligi úshin de kúsh biriktirip, is-qımyl jasaýyna yqpal etetin bolady.

Atalmysh zań jobasy Parlament qabyrǵasyna sońǵy úsh tórt-jyldyń bederinde kelip túsken ekinshi qujat. Buǵan deıin jasalǵan birqatar zańdarǵa jastar saıasaty jóninde ózgerister tolyqtyrýlar engizgen zań jobasyn Úkimet depýtattar synynan keıin keri qaıtaryp alǵan bolatyn. Depýtattar tarapynan oǵan eki júz elýdeı ózgerister engizilip, zań jobasy mazmundyq turǵyda úlken ózgeriske ushyrapty. Sonyń arqasynda qujattyń sapasy barynsha jaqsaryp, eldegi jastarǵa qatysty ózekti máseleler óz deńgeıinde kórinis tapqan. Mınıstr myrzanyń aıtýynsha, bastysy onda jastar máselesimen aınalysatyn ýákiletti organnyń quzyreti aıqyndalyp otyr. Buǵan deıin jastar saıasatyna birneshe quzyrly uıymnyń «talasy» bolyp kelgen bolsa, atalmysh zań qabyldansa bul is Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń enshisindegi sharýa bolady.

Taǵy da erekshe toqtalatyn jaıt, zań jobasynda memlekettik jastar saıasatynyń naqty mindetteri birneshe topqa bólinip belgilendi. Aıtalyq onda jastardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý, jastardy eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası ómirine tartý, azamattyqqa tárbıeleý jáne qazaqstandyq patrıotızm sezimin nyǵaıtý negizgi basymdyqtar bolyp otyr. Sol sekildi jastar saıasatynyń negizgi baǵyttary retinde qoljetimdi jáne sapaly bilim berýdi qamtamasyz etý, ǵylymı-tehnıkalyq áleýetti damytý, densaýlyqty saqtaý jáne nyǵaıtý, salamatty ómir saltyn qalyptastyrý; jumysqa ornalastyrý men jumyspen qamtý úshin jáne jastar arasynda kásipkerlikti damytý úshin jaǵdaılar jasaý, jas otbasylar úshin qoljetimdi turǵyn úı júıesin damytý sekildi búgingi tańda jastar úshin ózekti bolyp turǵan mańyzdy máseleler aıqyndaldy.

Zań jobasy boıynsha taǵy bir sheshilgen másele jastardy memleketti qoldaý maqsatynda ortalyq memlekettik organdardyń aıqyndalǵan quzyretteri. Sonyń nátıjesinde Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetine 4 quzyret, ýákiletti organǵa - 14 quzyret bekitildi. Óz kezeginde bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý, eńbek, kásipkerlik, mádenıet, dene shynyqtyrý jáne sport, dinı qyzmet, ishki ister organdary, Qorǵanys mınıstrligi, qorshaǵan ortany qorǵaý, buqaralyq aqparat quraldary salalaryndaǵy ortalyq memlekettik organdardyń quzyretteri de aıqyndalyp otyr. Mınıstr myrzanyń aıtýynsha, árbir quzyretti organ óz salasynda jastarǵa qatysty máseleni sheshýge mindetti ári jaýapty bolady. Máselen, Áleýmetttik damý jáne densaýlyq saqtaý mınıstrligine jastardy mamandyǵy boıynsha jumyspen qamtý sharalary júktelip otyr. Bul quzyrly uıym qabyldanǵan ındıkatorlar negizinde osy sharany júzege asyrady. Kerisinshe jaǵdaıda zańmen aıqyndalǵan negizde jaýapkershilikke tartylatyn bolady.

Depýtattardyń aıtýynsha, atalmysh zań jobasy - jastar úshin qajet búgingi zaman talaptaryna tolyq jaýap beretin qujat. Endigi mindet osy jaqsy zańdy talap deńgeıinde júzege asyrý. Bul rette depýtat Almas Tortaev, jastarǵa qatysty máselede buǵan deıin jergilikti ákimshilikterde únemi jalǵan aqpar berilip, jalaýlatqan jasandy urandar ǵana aıtylyp kelgenin ortaǵa sala kele aldaǵy ýaqytta mundaı kóz boıaýshylyqqa jol berilmese eken, ol úshin ýákiletti organ túsindirý, nasıhat jumystaryn tııanaqty ári pármendi júrgizse eken degen tilegin jetkizdi.

Osy zańnyń ilespe qujaty retinde «Eńbek kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań jobasy da qaralyp jatyr. Bul qujat boıynsha qoǵamda kópten kóterilip júrgen on segiz jasqa tolmaǵan azamattardy eńbek ótilinsiz jumysqa qabyldaý, jumysqa alǵash turǵan jas mamanmen keminde eki jylǵa eńbek shartyn jasasý máselesi qarastyrylypty. Depýtattar bul máselerge qatysty barlyq salaǵa eki jyldyq eńbek shartyn jasasý keıbir mamandyqtar úshin jetkiliksiz, sondyqtan dáriger sekildi kúrdeli kásip ıeleri úshin atalmysh qujatty saraptamaly sıpatta jasaý qajettigin atap kórsetken.