Ár qazaqstandyq jylyna 300-450 keli qoqys shyǵarady
ALMATY. QazAqparat - Qazaqstanda qoqys óńdeý bıznesine aqsha salý qanshalyqty tıimdi? Qatty qaldyqtardy óńdeý qashan jolǵa qoıylady? Osy jáne ózge suraqtarǵa qazaqstandyq «KazWaste» qaldyqtardy basqarý qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Shynbolat Baıqulov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Azııa damý bankiniń zertteýinshe, qazaqstandyqtar kúnine 13 myń tonna, jylyna 5 mln tonna qoqys shyǵady. 1 adamnyń úlesine jylyna 300-450 keli qoqystan keledi.
Al qatty qaldyqtardyń tek 57%-y ǵana sorttalady. Sarapshylardyń aıtýynsha, tutyný kórsetkishi kóbeıgen saıyn qoqys kólemi de arta túspek.
Búginde Qazaqstandaǵy qoqysty qaıta óńdeý naryǵynyń kólemi 40 mlrd teńgege baǵalanyp otyr.
Shynbolat Baıqulov qaıta óńdeý ónerkásibin jolǵa qoıý úshin tek qana memlekettiń kúshi jetkiliksiz ekendigin aıtty. Oǵan bıznes pen jeke adamdar da atsalysýy kerek.
«Qazir turmystyq qatty qaldyqtardy óńdeý salasynda oń ózgerister bar. Astanada arnaıy zaýyt bar. Onda birneshe sektsııa ashylǵan. Qazir qaǵaz qaldyqtary óńdelip jatsa, jaqynda bıoqaldyqtar men organıkalyq qoqysty bıootynǵa aınaldyratyn sektsııa ashylady. Ekologııalyq kodekste ekinshi sorttaǵy qaldyqtardy, qurylys qaldyqtaryn, as-aýqatty, plastık pen qaǵazdy kómýge tyıym salý týraly norma shyqty. Osy norma bıznesti de oılandyryp otyr. Endi óndirýshiler óz taýarlarynyń qaıta óńdelýi týraly da oılanýy tıis», - dedi ol.
Onyń aıtýynsha, qurylys salasy qaldyqtaryn kómýge tyıym salý 2019 jylǵa keıinge qaldyryldy.
Alaıda, qazirdiń ózinde qoqys óńdeý zaýyttary gıpsokarton, kirpish, betondy syndyryp, óndiriske qaıta salatyn qural-jabdyq satylyp alynyp jatyr.
«Bıogaz óndirisine demeýqarjy bólinedi. Bul energııa arzan ári tıimdi bolmaq. Statıstıka boıynsha Astanada qoqystardyń 3,5-7%-y ǵana qaıta óńdeledi. Bul jerde qoqystyń úıden shyqpaı sorttalǵany asa mańyzdy. Temirtaýda bıznes qaýymdastyq balabaqsha men mektepterde qoqystardy eki jáshikke salý tártibin engizgen bolatyn. Nátıje jaman emes, alǵashqy 1,5 jylda qıyn boldy. Keıin balalar bul tártipke úırendi. Qoqys sorttaý Qostanaıda da jolǵa qoıylǵan», - dedi Shynbolat Baıqulov.
Halyqty bul tártipke úıretý jolynda zańnamany qataıtyp, bıznes qaýymdastyq tarapynan yntalandyrý sharalaryn júrgizý mańyzdy.
«Germanııadaǵy áriptesterimizben keńestik. Ol jaqta da birden tártip ornaı qoımaǵan. Zańnamany kúsheıtý arqyly qazir Germanııada 4 konteınerlik júıe jumys jasap tur. Sonymen qatar tez ydyraıtyn ekologııalyq paketter óndirisi jolǵa qoıylǵan», - dedi ol.