Anthropic JI-di teris paıdalanýdyń jańa qaýipterin anyqtady – sheteldegi qazaq baspasózi
Kazinform HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.
Shyńjańdaǵy eń kóne aǵashtyń jasy 15 ǵasyrdan asady – Jenmın jıbao
Shyńjańdaǵy kóne jáne qundy aǵashtardyń sany 31 myń túpke jetti. Bul týraly Jenmın jıbao aqparattyq portaly Shyńjań gazetine silteme jasap habarlady.
Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, 15 qyrkúıekte Shyńjań avtonomııalyq ólkesiniń Orman sharýashylyǵy jáne jaıylym basqarmasy málim etken aqparatqa sáıkes, óńirde 30 897 túp kóne aǵash pen 103 túp qundy aǵash bar. Sondaı-aq 36 aýmaqta 16 886 túp aǵashtan turatyn kóne aǵashtar shoǵyry anyqtalǵan. Óńirdegi eń kóne aǵashtyń jasy 15 ǵasyrdan asady, ıaǵnı 1507 jylǵa jetedi.
Jenmın jıbao aqparattyq portalynyń málimetinshe, sońǵy jyldary Shyńjańda kóne jáne qundy aǵashtardy qorǵaý jumystary kúsheıtilgen. Nátıjesinde jaǵdaıy nasharlaǵan kóne aǵashtardyń tirshilik qabiletin qalpyna keltirýge múmkindik týǵan.
Qytaıdaǵy qandasymyz Úrimji marafonynyń chempıony atandy – Harajorga
Qytaıda turatyn qandasymyz Úrimji marafonynda top jardy.
Qytaılyq Harajorga portalynyń málimetinshe, 2026 jylǵy Úrimji marafony 13 qyrkúıek kúni ótken. Bıyl marafonǵa qatysýshylardyń sany alǵash ret 15 myńnan asqan. Onyń 67 paıyzy eldiń basqa aımaqtary men Kenııa, Kanada sııaqty alys-jýyq shet elderden kelgen. Tolyq marafonda 5000 jelaıaq júgirgen.
Erler arasynda Qytaıda turatyn qandasymyz, Mońǵulkúre aýdanynyń týmasy Aıqyn Baqytbekuly máre syzyǵyn birinshi bolyp kesip ótti. Onyń fınıshke jetý ýaqyty — 2 saǵat 25 mınýt 58 sekýnd.
Aıta keteıik, Aıqyn Baqytbekulynyń marafonǵa bul ekinshi ret qatysýy eken.
Qazaqstan men Iran Kaspıı ekojúıesin qorǵaý boıynsha yntymaqtastyqty kúsheıtedi – Eurasia Today
Qazaqstan men Iran qorshaǵan ortany qorǵaý jáne Kaspıı teńiziniń ekojúıesin saqtaý baǵytyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa nıetti.
Bul týraly osy aptada Qyrǵyzstanda shyǵatyn Eurasia Today aqparat agenttigi habarlady.
Keltirilgen derekterge súıensek, QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Álibek Qýantyrov Irannyń Qazaqstandaǵy Elshisi Álı Akbar Djoýkarmen kezdesip, eki eldiń osy saladaǵy ózara is-qımylyn damytý, vedomstvoaralyq baılanysty kúsheıtý jáne ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıý máselelerin talqylady.
Kezdesý barysynda Iran elshisi mınıstrdi 23 qyrkúıekte Tegeranda ótetin Tegeran konventsııasyna qatysýshy elderdiń qorshaǵan orta mınıstrleri kezdesýine shaqyrdy.
Taraptar Kaspıı teńiziniń ekojúıesin saqtaý eki el úshin strategııalyq mańyzy bar baǵyt ekenin atap ótti. Sonymen qatar dıplomatııalyq mıssııasynyń aıaqtalýyna baılanysty Álı Akbar Djoýkarǵa Qazaqstan-Iran baılanysyn damytýǵa qosqan úlesi úshin alǵys bildirildi.
Sondaı-aq apta sońyna qaraı Eurasia Today basylymynda «Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-da «Shahrıar — máńgilik poezııanyń úni» atty ádebı kesh ótti» degen taqyryptaǵy aqparat jaryq kórdi.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Shyǵystaný fakýltetinde parsy poezııasynyń kórnekti ókili Mohammed Hosseın Shahrıardyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan kesh ótken.
Eýrazııa Týdeıdiń habarlaýy boıynsha, 18 qyrkúıek kúni Shyǵystaný fakýltetinde Almatydaǵy Irannyń Bas konsýldyǵy jáne Mádenı ókildiktiń uıymdastyrýymen «Shahrıar — máńgilik poezııanyń úni» atty is-shara ótti.
«Rýhanı sharanyń basty maqsaty — stýdentterdi shyǵys klassıkalyq ádebıetimen tanystyrý, eki el arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtý jáne jastardyń poezııaǵa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý», dep túıindeıdi Eurasia Today.
Tashkentte avtobýspen jolaýshy tasymaldaý boıynsha rekord tirkeldi – ÓzA
Tashkent qalasynda avtobýspen jolaýshy tasymaldaý boıynsha rekordtyq kórsetkish tirkeldi. 15 qyrkúıekte qalanyń qoǵamdyq kóligin 1 mln 520 myń 113 jolaýshy paıdalanǵan. Bul týraly Tashkent qalasy Kólik basqarmasy habarlady, dep jazady «ÓzA» aqparat agenttigi.
Habarlamada aıtylýynsha, vedomstvo rekordtyq kórsetkishtiń naqty sebebin ataǵan joq. Alaıda 14 qyrkúıekte joǵary oqý oryndarynda ekinshi jáne odan joǵary kýrs stýdentteri úshin jańa oqý jylynyń bastalýy qoǵamdyq kólikke suranystyń artýyna áser etken bolýy múmkin. Bul rette atalǵan faktor rekordtyń sebebi retinde resmı túrde rastalǵan joq.
Sondaı-aq osy aptada «ÓzA»-da «Astanada Qazaqstan men Ózbekstan týrızm forýmy ótti» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Ózbekstandyq basylymnyń málimetine súıensek, Astanada «Ózbekstan men Qazaqstan: strategııalyq seriktestik jáne jańa týrızm habtaryn qalyptastyrý» taqyrybynda týrızm forýmy ótti. Jıynǵa eki eldiń memlekettik organdary, dıplomatııalyq korpýs, áýe kompanııalary, týroperatorlar, qonaqúı bıznesi jáne BAQ ókilderin qosa alǵanda, 300-ge jýyq adam qatysty. Taraptar tikeleı áýe qatynasyn keńeıtý, jańa týrıstik baǵyttardy damytý jáne kólik baılanysyn jetildirý máselelerin talqylady. Qazir eki el arasynda aptasyna 50-den astam turaqty reıs oryndalady, sońǵy bir jylda alty jańa baǵyt ashylǵan. Sonymen qatar qonaqúı bıznesi, medıtsınalyq jáne saýyqtyrý, zııarat jáne gastronomııalyq týrızm salalaryndaǵy yntymaqtastyq perspektıvalary qaralyp, birlesken týrıstik ónimder ázirleý jáne eki eldiń týrıstik áleýetin úshinshi naryqtarda ilgeriletý máseleleri sóz boldy.
Qytaı-Qazaqstan astyq saýdasy platformasy iske qosyldy – Halyq gazeti
Qytaı men Qazaqstan arasyndaǵy astyq saýdasyn damytýǵa baǵyttalǵan onlaın platforma iske qosyldy. Bul týraly 5 qyrkúıekte ótken eki eldiń astyq kásiporyndary ókilderiniń kezdesýinde jarııalandy, dep habarlaıdy Qytaıdyń Halyq gazeti basylymy.
Atalǵan BAQ-tyń keltirgen deregine súıensek, platforma eki el arasyndaǵy astyq saýdasyn tsıfrlandyrýǵa jáne kásiporyndar arasyndaǵy ózara baılanysty jeńildetýge baǵyttalǵan. Bıyl mamyr aıynda Qytaıdyń Ulttyq azyq-túlik jáne strategııalyq rezervter basqarmasy men Qazaqstannyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi astyq salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıǵan bolatyn.
Sonymen qatar jańa platformany Qytaıdyń Ulttyq azyq-túlik jáne strategııalyq rezervter basqarmasynyń Astyq saýdasyn úılestirý ortalyǵy men Qazaqstannyń ulttyq astyq saýda toby birlesip ázirledi. Onyń kómegimen eki eldiń kásiporyndary astyq saýdasyn onlaın júrgizip, saýda úderisterin standarttandyrýǵa jáne ózara baılanys tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik alady.
Sondaı-aq osy aptada Halyq gazetinde «Qytaı-Ortalyq Azııa mádenı-týrıstik poıyzy turaqty qatynaı bastady» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Keltirilgen derekterge súıensek, Qytaıdyń Sıan qalasynan Qazaqstannyń Almaty qalasyna qatynaıtyn Y499 týrıstik poıyzy 14 qyrkúıekte alǵashqy reısine shyqty. Bul Qytaı-Ortalyq Azııa mádenı-týrıstik poıyzynyń turaqty qatynasqa kóshkenin bildiredi. 15 kún 14 túnge josparlanǵan sapar «baıaý saıahat» qaǵıdatyna negizdelgen. Poıyz jumsaq uıyqtaıtyn kýpelermen jabdyqtalyp, jolaýshylarǵa jol boıynda júgin qaıta tıep áýre bolmaıtyn qyzmet túrin usynady.
Baǵdarlama eki baǵytty qamtıdy. Birinshi baǵyt Qorǵas arqyly Almatyǵa deıin jalǵasyp, Qazaqstannyń tabıǵaty men mádenıetimen tanysýǵa múmkindik beredi. Ekinshi baǵyt Shyńjańdaǵy Qanas pen Dýký tasjoly sııaqty týrıstik nysandardy qamtıdy. Sapar barysynda dástúrli qolóner men Jibek jolynyń mádenıetine arnalǵan sharalar uıymdastyrylady. Úshinshi týrıstik poıyzdyń qazan aıynyń sońynda jolǵa shyǵýy josparlanǵan. Uıymdastyrýshylar turaqty qatynas Qytaı men Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy mádenı jáne týrıstik baılanystardy damytýǵa múmkindik beretinin atap ótti.
Anthropic JI-di teris paıdalanýdyń jańa qaýipterin anyqtady – TRT
Jasandy ıntellekt múmkindikteriniń artýy ony kıbershabýyldar, baqylaý jáne bıologııalyq qarý jasaýǵa baǵyttalǵan zertteýler úshin paıdalaný qaýpin kúsheıtip otyr. Bul týraly Claude modelin jasaǵan Anthropic kompanııasy málimdedi, dep jazady Túrkııa Radıo Televızııa portaly.
«TRT»-nyń dereginshe, 2025 jylǵy jeltoqsan men 2026 jylǵy tamyz aralyǵynda kompanııa shpıondyq baǵdarlamalardy satýshylar, saıası maqsattaǵy tulǵalar jáne memleket qoldaıtyn úgit-nasıhat toptarynyń JI-di teris paıdalaný áreketterin anyqtaǵan. Anthropic málimetinshe, JI kómegimen kúrdeli kıbershabýyldar uıymdastyrý úshin burynǵydaı joǵary biliktilik qajet bolmaýy múmkin.
Kompanııa bıologııalyq qaýipterge de nazar aýdarǵan. Anthropic zertteýshileri Claude-tan chıkýngýnıa vırýsynyń qaýiptiligin arttyrýy múmkin zertteýge granttyq ótinim ázirleýge kómek suralǵan jaǵdaıdy anyqtap, ony buǵattaǵan. Zertteý vırýstyń juqqyshtyǵy men ımmýndyq júıeden jaltarý qabiletin arttyrýǵa baǵyttalǵan genetıkalyq ózgeristerdi qarastyrǵan. Kompanııa mundaı jaǵdaılardy JI-di teris paıdalanýdyń jańa ári alańdatarlyq túrleri dep atap, úkimetter men tehnologııalyq kompanııalardy qaýipterdiń aldyn alý sharalaryn kúsheıtýge shaqyrdy.
Altaıdaǵy úsh mektep «kitapqumar mektep» atandy – «Altaı aqparaty»
Qytaıdaǵy qazaqtar kóp qonystanǵan óńir Altaı aımaǵyndaǵy úsh mektep Shyńjań Uıǵyr avtonomııalyq ólkesi deńgeıindegi «kitapqumar mektepter» qataryna endi. 15 qyrkúıekte jarııalanǵan baǵalaý qorytyndysyna sáıkes, Altaı qalasyndaǵy №3 orta mektep, Qaba aýdanyndaǵy №1 bastaýysh mektep jáne Kóktoǵaı aýdany Kúrti aýylyndaǵy malshylarǵa arnalǵan mektep atalǵan tizimnen oryn aldy. Osylaısha, sońǵy úsh jylda Altaı aımaǵyndaǵy bes mektep avtonomııalyq ólke deńgeıindegi «kitapqumar mektep» retinde baǵalanǵan. Bul týraly «Altaı aqparaty» basylymy habarlady.
Qytaılyq BAQ-tyń deregine súıensek, baǵalaý mekteptiń kitap oqý baǵdarlamasy, kitaphana jaǵdaıy, oqý úderisine kitap oqýdy engizý, muǵalimderdiń oqýshylarǵa kitap oqýǵa baǵyt-baǵdar berýi, dástúrli mádenıetti nasıhattaý, kitap oqý ortasyn qalyptastyrý jáne tsıfrlyq resýrstardy paıdalaný, klassıkalyq shyǵarmalardy oqý, oı júgirtý sııaqty jeti baǵyt boıynsha júrgiziledi.
Aıta keteıik, 2024 jyly Altaı qalasyndaǵy tájirıbelik bastaýysh mektep, 2025 jyly Býryltoǵaı aýdanyndaǵy №2 bastaýysh mektep osy ataqqa ıe bolsa, bıyl taǵy úsh mektep qatarynan tizimge endi.
