Antarktıdada kólemi Túrkııa eliniń aýmaǵyndaı muz eridi
ASTANA. KAZINFORM – Antarktıdada úsh jylda Túrkııanyń kólemindeı muz erip ketti. Bul týraly túrik ǵalymdarynyń 8-shi Ulttyq Antarktıka ǵylymı ekspedıtsııasynyń sońǵy úsh jyldaǵy zertteýleriniń qorytyndylaryna negizdelgen baıandamasynda aıtylǵan, dep habarlaıdy Anadoly aqparat agenttigi.
Túrkııanyń ǵylymı-zertteý lageri ornalasqan Horsshý aralynda GNSS statsıonarlyq stantsııalaryn paıdalanyp, atmosferadaǵy sý býynyń deńgeıi, teńiz, muz jáne qar deńgeıi sııaqty mańyzdy parametrlerdi baqylaǵan ǵalymdar jahandyq klımattyń ózgerýine baılanysty ásirese sý býy mólsherindegi ózgeristerdiń artqanyn anyqtady.
Sonymen qatar ushqyshsyz ushý apparattary men spýtnıktik ólsheý ádisterin qoldaný arqyly muzdyqtardyń aıtarlyqtaı erýi baıqaldy.
Horsshý aralyndaǵy jobanyń alǵashqy qorytyndylary 2022 jáne 2023 jyldar aralyǵynda kólemi shamamen 100 sharshy metr qar men muzdyqtardyń aýdany orta eseppen 7 tekshe metrge azaıatynyn kórsetti.
Ǵalymdar bar bolǵany bir jyldyń ishinde qar men muzdyqtardyń aıtarlyqtaı erigenin jáne osy erýdiń nátıjesinde ártúrli muzdyq oıyqtar men shalshyqtardyń paıda bolǵanyn anyqtady.
Olardyń aıtýynsha, muzdyqtar osy qarqynmen erýin jalǵastyrǵan saıyn, atmosferaǵa sý býynyń kóbirek bólinýi jáne parnıktik gazdar kontsentratsııasynyń joǵarylaýy arqyly jahandyq klımattyń ózgerýi sózsiz jyldamdaıdy.
Jahandyq klımattyq ózgeristerdiń jyldam ósýiniń jalǵasýy tuşy sýmen qamtamasyz etetin muzdyqtardyń erip, teńizde joǵalyp ketedi degen sóz.
8-shi Ulttyq Antarktıka ǵylymı ekspedıtsııasynyń úılestirýshisi, professor Býrdjý Ozsoıdyń málimdeýinshe, Antarktıdada teńiz muzy azaıyp qana qoımaı, muzdyqtardyń aıtarlyqtaı joǵalýy baıqalǵan.
