Anatolıı Gýsev: Qazaqtar – tabıǵı taza daýysta án salatyn ult

- Siz Mılanda operalyq án aıtý mektebiniń negizin qaladyńyz, akademııalyq vokaldan tálim beresiz, «Astana Opera» ártisteriniń oryndaýshylyq sheberligine kásibı baǵańyzdy berseńiz.

- «Astana Opera» ártisteri týraly tek jaqsy sózder aıta alamyn. Es bilgeli baıqaǵanym, qazaqtar árdaıym taza tabıǵı daýysta án salatyn ári ıtalıan, frantsýz syndy ózge tilderde keremet án shyrqaý qabiletine ıe ult. Bul rette KSRO Halyq ártisteri Bıbigúl Tólegenova men Ermek Serkebaev, tamasha tenor Álibek Dinishev syndy ataqty ártisterdi aıta ketýge bolady. Oolar – erekshe daryndy oryndaýshylar. Qazaqstan keremet ónerpazdarǵa ıe, daıyndyqtary óte myqty. «Astana Opera» teatrynda sizderdiń ásem daýystaryńyzben jumys jasaýǵa óte qýanyshtymyn. Italııa tórinde týǵan operamen jumys jasaǵandyqtan, solıster ıtalıan tilin úırenýi qajet.

- Aldaǵy «Mahabbat sýsyny» premerasyna daıyndyq qalaı ótýde?

- G.Donıtsettıdiń «Mahabbat sýsyny» – 1832 jyly venetsııalyq karnavalǵa arnap jazylǵan eki bólimdi opera-býffa, kompozıtor ony 2 apta ishinde shyǵarǵan. Bul – óte qysqa merzim. Alaıda osyndaı az ýaqytqa qaramastan, ǵalamat týyndy dúnıege keldi. Tenorǵa arnalǵan álemge áıgili Una furtiva lagrima arııasy bar mýzyka kóńil jadyratady. Solısterdiń eki quramymen daıyndyq júrgizdim. Olardyń qatarynda jeńil lırıkalyq tenor Jan Tapın men Meıir Baınesh bar. Sonymen qatar Saltanat Ahmetova, Aızada Qaponova, Alfııa Karımovamen jattyǵý jumystaryn jasadyq. Óz partııasyn birinshi quramda oryndaıtyn tamasha barıton – ár dybysqa sondaı uqyptylyqpen qaraıtyn ádemi de jumsaq daýys ıesi Talǵat Musabaevty atap ótkim keledi. Sonymen birge biz áserli nyq daýysy bar jas oryndaýshy Erjan Saıpovpen jumys jasadyq. Evgenıı Chaınıkov eski sharapty mahabbat sýsyny retinde satqan alaıaq Dýlkamaranyń partııasyn ázirleýde. Budan bólek, tartymdy kórkem kelbetti Shyńǵys Rasylhannyń ádemi daýysy qatty unady. Sizderdiń pıanıster shtatynyń daıyndyǵy da tamasha. Solıster óz rólderin jattap alǵan, birinshi bólimdi túıindegenimizge qýanyshtymyn.

- Qalaı oılaısyz, opera ánshileri árdaıym bilimin jetildirip otyrýy qajet pe?

- Munymen tolyqtaı kelisemin. Ras, olar ómir boıy bilim alyp ótedi.

- Anatolıı Alekseevıch, ártistiń qandaı qasıetteri sahna tórinde jarqyraýǵa múmkindik beredi?

- Bul suraqqa jaýap berý árqashan qıynǵa túsedi. Eń aldymen, árıne, daýystyń bolýy, oqyp-úırenýge degen shydamdylyq, til úırenýge, onyń ishinde aǵylshyn tilin emes, naqty roman tobyndaǵy – ıtalıan, frantsýz, latyn tilderine degen beıimdilik bolý kerek. Sahnada oınaý qabiletiniń bolýy, sahnadan qoryqpaý jáne daýys dıapazonynyń keńdigi mańyzdy.

- Sizdiń suhbatyńyz aýqymdy aýdıtorııaǵa arnalǵandyqtan, óner jolyn jańa bastap kele jatqan ánshilerge qandaı keńes beresiz? Asqaq ónerdiń bir kirpishi bolyp qalanýy úshin olar ne isteý kerek?

- Oqý, oqý jáne oqý, tilderdi úırený, jaqsy ustaz tabý, mýzykany kóp tyńdaý, eń bastysy – ony jaqsy kórý!

- Operalyq sıýjetterdi «ózektendirýge» talpynys baıqalatyn zamanaýı qoıylymdarǵa kózqarasyńyz qandaı?

- Ondaıǵa múlde qarsymyn. Sebebi ıtalıandyq nemese frantsýz operasyn qoıatyn adamnyń partıtýranyń ár jerinde «esik oń jaqta» nemese «aǵash ortada», «ǵıbadathana sol jaqta» ekenin kórsetetin kompozıtordyń eskertpeleri bolatynynan habardar bolýy tıis. Men sahnadaǵy ár zattyń ornalasqan ornyn aýystyrýǵa bolady dep esepteımin. Biraq kez kelgen jaǵdaıda klassıkalyq ónerge klassıkalyq kózqaras saqtalýy kerek. Sebebi klassıkalyq óner turǵysynan kórermen daıar bolmasa, onda teatrǵa lázzat alýǵa kelgen adam kenetten Djýzeppe Verdıdiń «Rıgoletto» operasynda gertsog Mantýanskıı saraıynyń ornyna basseındi, al barda jeńil júristi áıelderdiń otyrǵanyn kóretin bolsa, onda men mundaıǵa úzildi-kesildi qarsymyn. Opera – bul elıtalyq óner, sahnada bári ádemi, qısyndy bolýy qajet, eger bir nárse qaıta jasalǵan bolsa, al Eýropada mundaı jaıt jıi oryn alady, onda barlyǵy óz mánin joıady. Zamanaýı rejısserler mynany túsinýi kerek: onsyz da kemeńger dúnıeni qaıta jasaýmen emes, rejıssýramen aınalasý basty orynda bolýy qajet.

- Bir qyzyǵy, Sizdiń alǵashqy bilim alǵan jerińiz S.M.Kırov atyndaǵy joǵary áskerı-teńiz ýchılışesi. Teńiz aılaǵyn operalyq ónerge aýystyrǵanyńyz qalaı boldy?

- Meniń baqılyq bolǵan ákem – Alekseı Gýsev – Uly Otan soǵysyna qatysqan, barlaýda boldy, marapattalǵan. Men de bastapqyda barlyq jas jigitter sııaqty flotqa, kemelerge, jelkendi qaıyqtarǵa, qaraqshylarǵa, qarý-jaraqqa qatty qyzyqtym. Sondyqtan áskerı-teńiz ýchılışesine bardym. Biraq tarazynyń basy mýzyka jaqqa aýyp ketti. Ákem únemi roıalde oınaıtyn, al anam ǵajap koloratýralyq soprano daýysymen án aıtatyn edi. Sondyqtan otbasymnyń mýzykadan habary boldy, biraq bul ispen men sııaqty kásibı turǵyda aınalysqan joq.

Eske salar bolsaq, «Mahabbat sýsyny» kúldirgi operasynyń premerasy «Astana Opera» sahnasynda jeltoqsannyń 25-26 kúnderi ótedi.