Ana men bala densaýlyǵy: perzenthanalar qashan zamana talabyna saı jańartylady
ASTANA. KAZINFORM —2026 jyldyń mamyrynda Qazaqstan halqynyń sany 20,5 mıllıonnan asty. Al jyl basynan beri halyq sany shamamen 50 myń adamǵa ósken. Demografııalyq ósimge eldegi ana men balaǵa kórsetiletin medıtsınalyq qyzmet sapasy áser etedi. Bul salaǵa qatysty syn-pikir men qoǵam talqysy áli de tolastaǵan joq. Júkti analardyń biri perzenthanalardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy eskirgenin alǵa tartsa, endi biri aqyly medıtsınalyq qyzmetterdiń qymbat ekenin aıtady. Osyǵan oraı, máseleniń mán-jaıyn zerttep kórdik.
Qazaqstandaǵy perzenthanalardyń basym bóligi birneshe onjyldyq buryn salynǵan. Al ýaqyt ótken saıyn zamanaýı medıtsınalyq mekemelerge degen suranys artyp otyr. QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, táýelsizdik jyldarynan beri elde 12 perınataldyq ortalyq paıdalanýǵa berilgen. Onyń bireýi respýblıkalyq deńgeıde, toǵyzy oblystarda, ekeýi qalalarda ashylǵan.
Óńirlerde oryn tapshylyǵyn boldyrmaý úshin perınataldyq kómek úsh deńgeıli aımaqtandyrý júıesi boıynsha uıymdastyrylǵan. Bul júıe ár oblystyń geografııalyq erekshelikterin, medıtsınalyq kadrlarmen qamtylý deńgeıin jáne tehnıkalyq jabdyqtalýyn eskere otyryp engizilgen. Aımaqtandyrýdyń birinshi deńgeıine jatatyn medıtsınalyq uıymdar júktiligi men bosanýy asqynýsyz ótetin áıelderge qyzmet kórsetedi.
Perınataldyq kómektiń ekinshi deńgeıi júktiligi asqynýsyz ótken, sondaı-aq 32 aptadan keıin merziminen buryn bosanǵan áıelderge medıtsınalyq kómek kórsetedi.
Al úshinshi deńgeıdegi perzenthanalar júktiligi kúrdeli ótken, qaýipi joǵary júkti áıelderdi qabyldaıdy. Munda 22–32 apta aralyǵynda merziminen buryn bosanǵandar da emdeledi.
Úshinshi deńgeıdegi mekemeler júkti áıelderge jáne bosanǵan analarǵa statsıonarlyq jaǵdaıda tolyq medıtsınalyq kómek kórsetedi. Sondaı-aq arnaıy akýsherlik jáne neonataldyq járdemge muqtaj jańa týǵan náresteler qabyldanady. Olardyń qatarynda salmaǵy 1500 gramnan tómen shala týǵan sábıler de bar. Mundaı jaǵdaıdaǵy náresteler tómengi deńgeıdegi medıtsınalyq uıymdardan arnaıy joldamamen jetkiziledi.
Soǵan qaramastan, megapolısterde keıbir perzenthanalarǵa suranys joǵary bolsa, endi biri irgeles ornalassa da jartylaı bos turady. Mundaı jaǵdaı Almatyda da baıqalady.
Almaty qalalyq Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń málimetinshe, bul úrdis kóbine úshinshi deńgeıdegi perzenthanalar men perınataldyq ortalyqtarǵa túsetin joǵary suranyspen baılanysty. Sebebi mundaı mekemeler zamanaýı jabdyqtarmen qamtylǵan jáne ana men nárestege arnalǵan jansaqtaý bólimderi bar.
— Keıbir perzenthanalarǵa suranys olardyń tehnıkalyq jabdyqtalýyna, mamandardyń biliktiligine, seriktespen bosaný múmkindigi men qyzmet sapasyna baılanysty joǵary. Al júktemesi tómen mekemelerde patsıentterdiń az bolýy kóbine olardyń ornalasýy men jabdyqtalý deńgeıine baılanysty, — dep málimdedi Almaty qalasynyń Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy.
Bedeldi joǵary memlekettik perzenthanalarda bosaný keıbir áıelderge ekiudaı áser qaldyrady. Biri dárigerler kómegine rıza bolsa, endi biri eski ınfraqurylym men qyzmet sapasyna kóńili tolmaıtynyn aıtady.
Balama retinde jekemenshik perzenthanalarǵa júginý múmkindigi bar. Biraq olardyń qyzmet quny jas otbasylar úshin aýyrtpalyq týdyrady. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý júıesinde jekemenshik medıtsınalyq uıymdardyń da qatysýy qarastyrylǵan. Belgilengen talaptarǵa sáıkes kelgen jaǵdaıda olar memlekettik mekemelermen teń deńgeıde bosandyrý qyzmetterin kórsete alady.
Alaıda QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Kazinform agenttiginiń saýalyna jaýap retinde MÁMS júıesine qatysatyn jekemenshik perzenthanalardyń naqty sanyn kórsetken joq. Astana qalasynyń Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy bul tetiktiń jergilikti atqarýshy organ quzyretine kirmeıtinin habarlady. Al Almaty qalalyq Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń málimetinshe, jekemenshik medıtsınalyq uıymdar talaptarǵa saı kelip, Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qorymen shart jasasa, MÁMS aıasynda bosandyrý qyzmetin kórsete alady.
— Bul patsıentterge memlekettik jáne jekemenshik medıtsınalyq uıymdar arasynda tańdaý jasaýǵa múmkindik beredi. MÁMS-ke jekemenshik perzenthanalardyń qatysýyn keńeıtý máselesi medıtsınalyq qyzmet sapasyn jáne qaýipsizdigin qamtamasyz etý turǵysynan qarastyrylyp jatyr, — dep habarlady Almaty qalalyq Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy.
QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi el boıynsha perzenthanalardyń jumys sapasy men deńgeıin arttyrýdy josparlap otyr. Bul baǵytta medıtsınalyq qyzmet sapasyn jetildirýmen qatar, ǵımarattardy jańǵyrtý jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazany kúsheıtý de qarastyrylǵan.
Jańǵyrtý jospary
Mınıstrlik málimetinshe, ár óńirde oblystyq perınataldyq ortalyqtardy jańǵyrtý boıynsha master-josparlar bekitilgen.
— Perınataldyq ortalyqtardy jańǵyrtýdyń negizgi maqsaty – medıtsına qyzmetkerleriniń biliktiligin arttyrý jáne tájirıbe almasýdy kúsheıtý, sondaı-aq materıaldyq-tehnıkalyq bazany jańartý. Osy sharalardyń nátıjesinde áıelder júktilik pen bosaný kezindegi asqyný qaýpine qaraı sapaly medıtsınalyq kómekke burynǵydan da qoljetimdi bolady, - delingen Mınıstrlik jaýabynda.
Astana qalalyq Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń málimetinshe, qazirgi ýaqytta «Saryarqa» aýdanynda (Aqan seri kóshesi men S-189 kóshesiniń qıylysy) 250 tósek-orynǵa arnalǵan perınataldyq ortalyqtyń qurylysy júrip jatyr. Nysandy 2027 jyly paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
Sondaı-aq «Saraıshyq» aýdanynda, Abylaı han dańǵyly men Qobda qıylysy mańynda 250 tósek-orynǵa arnalǵan taǵy bir perınataldyq ortalyq salý josparlanyp jatyr. Qazirgi ýaqytta joba memlekettik saraptamadan ótý kezeńinde tur.
Atalǵan eki nysan Astana qalasyndaǵy «№2 qalalyq kópbeıindi aýrýhana» men «№3 qalalyq kópbeıindi aýrýhana» janyndaǵy akýsherlik bloktardy tolyqtyrady.
Almatyda bes perzenthana jáne bir Perınatologııa ortalyǵy jumys isteıdi. 2026 jyly olardyń barlyǵyn jańartý josparlanǵan.
• №1 qalalyq perzenthana 1979 jyly salynǵan. Qazirgi ýaqytta jańa qalalyq perzenthana ǵımaratynyń qurylysy júrip jatyr.
• №2 qalalyq perınataldyq ortalyqtyń ǵımarattary 1950–1982 jyldary boı kótergen. Qazirgi nysandar buzylyp, ornyna 170 oryndyq jańa ǵımarat salynyp jatyr.
• Qalalyq perınataldyq ortalyq 1979 jyly paıdalanýǵa berilgen. Janynda ornalasqan №8 eki qabatty pavılon sanıtarlyq jáne medıtsınalyq talaptarǵa saı kelmegendikten buzylady. Onyń ornyna jańa korpýs salynyp, aýmaǵy abattandyrylady.
• №4 qalalyq perınataldyq ortalyqtyń bas ǵımaraty 1955 jyly salynǵan. Negizgi korpýs sońǵy ret 2013 jyly kosmetıkalyq jóndeýden ótken. Al irgeles ornalasqan qosymsha ǵımarat 2020 jyly paıdalanýǵa berildi.
• №5 qalalyq perzenthana 1972–1980 jyldary boı kótergen. Bas ǵımaratqa sońǵy kúrdeli jóndeý 2013 jyly júrgizildi. Kelesi kúrdeli jóndeý 2028–2029 jyldarǵa josparlanǵan.
• Qalalyq Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵy 2010 jyly ashyldy. Ortalyqty 2026 jyly qaıta jańǵyrtý josparlanyp otyr. Qazir jobalyq-smetalyq qujattama memlekettik saraptamadan ótýge jiberilgen.
Perzenthanalardaǵy medıtsınalyq kómektiń sapasy
Bosaný kezindegi medıtsınalyq kómektiń sapasyn arttyrý baǵytynda elimizde júıeli jumys júrgizilip jatyr. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń dereginshe, sońǵy bes jylda Qazaqstanda ana ólimi 35 paıyzǵa tómendegen. Bul kórsetkish saladaǵy birqatar oń ózgeristerdiń bar ekenin ańǵartady.
Bosaný kezindegi medıtsınalyq kómektiń sapasyn arttyrý baǵytynda elimizde júıeli jumys júrgizilip jatyr. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń dereginshe, sońǵy bes jylda Qazaqstanda ana ólimi 35 paıyzǵa tómendegen. Bul kórsetkish saladaǵy birqatar oń ózgeristerdiń bar ekenin ańǵartady.
Alaıda bul másele boıynsha áleýmettik jelilerde shaǵymdar jıi aıtylady. Negizinen, bosaný kezinde kómektiń kesh kórsetilýi jáne kesar tiliginiń ýaqtyly jasalmaýy synǵa alynady.
Ýákiletti organdardyń aıtýynsha, shuǵyl operatsııalyq bosandyrý týraly sheshimdi dárigerler konsılıýmy nemese kezekshi dáriger qabyldaıdy. Sheshim ana men balanyń jaǵdaıyna qaraı shyǵarylady.
Al Almaty qalalyq Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy keı jaǵdaıda qosymsha tekserý qajet bolatynyn aıtady. Sondaı-aq tabıǵı bosaný men operatsııa arasyndaǵy qaýip te eskeriledi.
— Kez kelgen negizsiz kidirister tekserledi. Asqyný jaǵdaılarynyń árbiri boıynsha ishki aýdıt júrgiziledi. Memleket bosandyrý kómeginiń sapasy men qoljetimdiligin arttyrý baǵytynda jumystardy jalǵastyryp jatyr. Onyń ishinde memlekettik jáne jekemenshik medıtsınalyq uıymdar arasynda kómek kórsetý standarttaryn jetildirý jáne medıtsına qyzmetkerleriniń jaýapkershiligin kúsheıtý sharalary bar, — dep Almaty qalasynyń Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy atap ótti.
Qorytyndy
Elimizde kesar tiligi men bosandyrýǵa qatysty klınıkalyq hattamalar 2022–2023 jyldary bekitilgen. Sodan beri olar jańartylǵan joq. Dárigerler bosaný kezinde osy hattamalarǵa súıenýge mindetti.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, medıtsınalyq qyzmet sapasyn arttyrý boıynsha jumystar jalǵasyp jatyr. Ótken dáýirde salynǵan ár perzenthana zaman talabyna saı qaıta jańartylyp jatyr. Aldaǵy jyldary bul nysandar kezeń-kezeńimen paıdalanýǵa beriledi. Eń bastysy, dárigerlerdiń biliktiligin arttyrý boıynsha júıeli jumystar júrip jatyr. Ásirese, medıtsınalyq hattamalardyń saqtalýyna baqylaý kúsheıtilgen.
Mamandar ana men balanyń qaýipsizdigi basty nazarda ekenin aıtady. Medıtsınalyq hattamadan aýytqý derekteri mindetti túrde qaralyp, buzýshylyq anyqtalǵan jaǵdaıda tıisti sharalar qoldanylady. Sonymen birge, memleket bosaný qyzmetiniń sapasyn jaqsartýdy maqsat etip otyr.
Alaıda, jas analar men olardyń jaqyndary bul ózgeristerdiń naqty nátıjesin kútedi. Olar ár perzenthanada birdeı sapaly ári qaýipsiz medıtsınalyq kómek kórsetilse degen úmit bildiredi.