Amazonka turǵyndarynan dementsııadan qorǵaıtyn «ımmýnıtet» tabyldy
ASTANA. KAZINFORM — Bolıvııa Amazonııasynyń baıyrǵy eki qaýymynyń ókilderinde dementsııa tym za kezdesetini anyqtaldy, dep habarlaıdy Kazinform.
Bul jaıly zertteý nátıjeleri Alzheimer’s & Dementia jýrnalynda jarııalandy.
Bes jylǵa sozylǵan zertteýge kezeńinde egde jastaǵy qatysýshylardyń 2%-dan azyna dementsııa dıagnozy qoıylǵan. Mysaly, Eýropa men Amerıka Qurama Shtattarynda dementsııa budan úsh-tórt ese kóp taraǵan.
Zertteýge tsımane jáne moseten qaýymdarynyń dementsııadan aman, egde jastaǵy 730 turǵyny qatysty. Bes jyl ishinde sonyń 22-sine ǵana dementsııa dıagnozy qoıylǵan.
Zertteý avtorlarynyń aıtýynsha, bul qaýymdardyń ómir salty erekshe. Olarda artyq salmaq, joǵary qan qysymy jáne qant dıabeti sııaqty júrek-qan tamyrlary aýrýlaryna ákep soǵatyn faktorlar az kezdesedi.
Degenmen, ǵalymdar zertteý nátıjeleri osy sıpattamalar men dementsııa qaýpiniń az bolýy arasyndaǵy tikeleı sebep-saldar baılanysyn rastamaıtynyn eskertedi. Zertteýge qatysqandardyń dıagnoz qoıylǵannan keıingi ómir súrý uzaqtyǵy AQSh-taǵy naýqastarmen salystyrǵanda qaraǵanda eki-úsh ese qysqa boldy, al ólim qaýpi kognıtıvti buzylys anyqtalmaǵan joq adamdarǵa qaraǵanda alty ese joǵary boldy.
Ǵalymdar aldaǵy zertteýlerde tamaqtaný, fızıkalyq jáne áleýmettik belsendilik deńgeıi, genetıkalyq faktorlar jáne ımmýndyq júıeniń qyzmeti dementsııa qaýpiniń tómen bolýyna qalaı yqpal etetinin anyqtaýdy josparlap otyr.
Eske sala keteıik, 21 qyrkúıek jyl saıyn Halyqaralyq Altsgeımer aýrýy týraly aqparat taratý kúni retinde atap ótiledi. BUU málimetteri boıynsha, Altsgeımer aýrýy jáne dementsııanyń basqa túrleri búkil ólimniń álemde eń kóp taraǵan sebepteriniń jetinshisi sanalady.
Buǵan deıin ǵalymdar fızıkalyq belsendilik pen dementsııa arasyndaǵy baılanysty anyqtaǵan bolatyn.
