Amangeldi aýdanynda 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilisine arnalǵan toı ótti

Esterińizge sala keteıik,11-inshi qyrkúıek kúni Arqalyq qalasynan bastaý alǵan «Ór Torǵaı  erlik mekeni» atty ekspedıtsııanyń bir aptaǵa mejelegen sapary barysynda eki myń shaqyrym joldy basyp ótip, tarıhı mańyzy zor otyzdan astam nysanǵa barýdy josparlaǵan. Ekspedıtsııa quramynda ǵalymdar, ólketanýshylar, qoǵam belsendileri, jýrnalıster men blogerler bar.  Ekspedıtsııaǵa demeýshilik jasaǵan ári bastamashy bolyp uıymdastyrǵan - «Torgay expedition» tobynyń ultjandy, belsendi azamattary.

Al, 1916 jylǵy halyq qozǵalysynyń 100 jyldyǵy merekesi, Amangeldi aýdanynda 16-17 qyrkúıek kúnderi toılandy. Merekelik is-sharalarǵa Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary M.Q. Júndibaev, Astana, Almaty, Qostanaı qalalarynan, Aqmola oblystarynan arnaıy toıǵa shaqyrylǵan qonaqtar, aýdannyń zııaly qaýym ókilderi, aýdan turǵyndary qatysty.

Baǵdarlamanyń birinshi kúninde «Naýryz» alańynda aqyndar aıtysy ótti. «Eldik pen Erlik dalasy» respýblıkalyq atty aıtysqa Búrkitbaı Beketov, Aıbek Qalıev, Mamaı Іztileý, Azamat Máljanbaı, Baǵıla Balmasheva, Saltanat Ótelbaeva, Marǵulan Ospanov, Batyrlan Saǵyntaev, Baıbatyr Ahmetbekov, Ǵalymgereı Kenjeǵozın, Toba Ótepbaev, Aıbar Raǵatov qatarly 12 aqyn qatysty. Aqyndardyń óreli aıtysyna Ǵumar Ahmetchın, Álpııa Ormanshına, Hamıtbek Musabaev, Juma-Nazar Somjúrek syndy tanymal tulǵalar qazylyq jasady. Sońǵy márede bas báıgeni Aıbek Qalıev jeńip alsa, birinshi oryndy Saltanat Ótelbaeva enshiledi. Ekinshi oryn Azamat Máljanbaı, úshinshi oryn Marǵulan Ospanov pen Batyrlan Saǵyntaevqa buıyrdy.

Kelesi kúni baǵdarlama «Shuǵyla» JBO alańynda Amangeldi Imanov eskertkishiniń janynda batyr rýhyna duǵa baǵyshtaýdan bastaldy. Aýdan ákimi N.Q. Ótegenov, Amangeldi Imanovtyń tikeleı urpaǵy B.R. Amangeldıev, batyr rýhyn kóterýshi, QR Senatynyń depýtaty S.B. Aqylbaı, Amangeldi Úderbaıulyn dáriptep nasıhattaýshy R. Raıysuly, Arqalyq qalalyq ardagerler uıymynyń tóraǵasy J. Ǵapbasov sóz sóıledi.

17 qyrkúıek kúni aýdandyq Mádenıet úıinde «Máńgilik El muraty: Tarıh pen taǵylym» atty ǵylymı konferentsııa ótti. Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary M.Q. Júndibaev quttyqtaý sózin sóıledi. Konferentsııada tanymdyq negizde 3 baıandama tyńdaldy. Tarıhshy, saıası ǵylymdar kandıdaty B.Ábdiǵalıuly, tarıh ǵylymdarynyń doktory, Amangeldi Imanovtyń urpaǵy B. Ramazanuly jaryssózge shyqty. Konferentsııaǵa Astana, Almaty, Qostanaı qalalarynan, Qaraǵandy, Aqmola oblystarynan arnaıy toıǵa shaqyrylǵan qonaqtar, aýdannyń zııaly qaýym ókilderi, barlyǵy 200-deı adam qatysty.

Osydan keıin «Toı tóbe» ıppodromynda at báıgesi ótti. Báıge bastalar aldynda,  A.Imanovtyń erligine arnalǵan teatrlandyrylǵan kórinis qoıyldy. 12 shaqyrymdyq «Top báıgede» Atbasardan qosylǵan, Aqylbek Jumaǵalıev mingen «Sarmatam» atty tory qunan birinshi jetti. Attyń ıesi - Azamat Bultanov. Al  25 shaqyrymǵa shapqan «Alaman báıgeniń» júldesi belgili atbegi, Torǵaılyq Balǵabaı Qabjanovtyń júıriginiń qanjyǵasyna baılandy. Alman báıgeniń bas júldesine - avtokólik berildi.

Sondaı-aq, ortalyq stadıonda qazaq kúresinen «Kishi túıe palýan», «Nar túıe palýan» saıystary uıymdastyryldy. Bozkilemge «Qazaqstan barysy» týrnıriniń alǵashqy jeńimpazy Ulan Rysqul, halyqaralyq jarystardyń júldegerleri Rýslan Ábdirazaqov, Erjan Shynkeev, Seıten Aıbat sekildi kileń myqtylar shyqty. «Túıe palýanda» Ulan Rysqul aqtyq synda Erjan Shynkeevten aılasyn asyryp, jeńiske jetti. Osylaısha, ol avtokólik ıegeri atandy.

Amangeldi, Jangeldın aýdandary men Arqalyq qalasy ónerpazdarynyń Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy men 1916 jylǵy halyq qozǵalysynyń 100 jyldyǵyna arnalǵan toıǵa shashý kontserttik baǵdarlamasy ótti.

Merekelik baǵdarlama keshke Respýblıkaǵa tanylǵan óner juldyzdarynyń «Jasa Qazaqstan» shoý kontserti jáne merekelik ot shashýmen jalǵasty.

       

Baqytjol Kákesh