Alıaskadan Azııaǵa gaz eksporttaý jobasy 40 mıllıard dollarǵa baǵalanýda
ASTANA. 26 naýryz. QazAqparat - BP, ExxonMobil jáne ConocoPhillips quny 40 mıllıard dollar turatyn Alıaskadan Azııaǵa gaz eksporttaý jobasy boıynsha kelissózderdi bastady.
Bul týraly The Financial Times kelissózder mańyndaǵy derekkózderge súıenip jazǵan.
Basylymnyń habarlaýynsha, kompanııalar men memlekettik retteýshiler kelesi aptada Alıaskanyń soltústigindegi Poınt Tomson munaı-gaz kenishin jaldaý jóninde ýaǵdalastyq jasamaqshy. Bul kenishtiń qory 226 mıllıard tekshemetr gazdy (8 trıllıon tekshe fýt) quraıdy. Gaz qubyry qurylysy kenishti ıgerýdiń basty sharty bolyp tabylady, óıtkeni búgingi tańda Alıaskadan otyndy tasymaldaý joly joq.
Shtattyń ókimet oryndary shıkizattyń mol qory shtat bıýdjeti qorjynyna 400 mıllıard dollarǵa jýyq qarjy quıady dep úmittenip otyr. Alıaska gýbernatory Shon Parnell kompanııalarǵa Alıaskanyń ońtústik jaǵalaýyna deıin gaz qubyryn tartýdy usyndy, sol jerde termınal salyp, suıyltylǵan tabıǵı gazdy Azııaǵa eksporttaýǵa bolady.
Retteýshiler Poınt Tomsondy ıgerý quqyǵyna ıe bolǵan BP, ExxonMobil, ConocoPhillips jáne Chevron kompanııalaryn 1977 jyldan beri kenishti paıdalanýǵa berýdi sozyp keledi dep aıyptaýda. Shtat úkimeti quqyq ıelerinen lıtsenzııany tartyp alamyz dep qorqytýda. Kompanııalar kenishtiń alystyǵynan jáne ıgerýdiń kúrdeliliginen (gaz úlken qysymda) jumysty bastaı almaı otyr.
Eger munaıshylar ókimetpen jaldaý jóninde ýaǵdalastyqqa qol jetkizse, kelisim gaz qubyrynyń jobasyn kommertsııalyq baǵalaý úderisin tezdetpek. Parneldiń aıtýynsha, soltústik túbekte gaz kenishiniń qory trıllıon tekshe metrge jýyq, bul amerıkandyq qorlardyń segizden bir bóligindeı. Barlanbaǵan qorlary 6,7 trıllıon tekshe metrge jetedi.
Jyldam ósip kele jatqan azııalyq naryqqa, sonyń ishinde qytaı naryǵyna qol jetkizýge reseılik «Gazprom» da dámeli. Kontsern QHR-da gaz qubyryn salmaq. «Altaı» qubyry Ýrengoıdan Shanhaıǵa deıin tartylady. Jobanyń quny 14 mıllıard dollardy quraıdy.
