Altyn jalatylǵan kóne Quran jurtshylyq nazaryna usynyldy
ALMATY. QazAqparat- Búgin Almatyda QR Ulttyq kitaphanasynyń kórmeler zalynda «Almaty - Islam mádenıetiniń astanasy - 2015» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda Islam álemindegi uly ǵalymdar eńbekteriniń kitap kórmesi ashyldy.
Onda jurtshylyq nazaryna QR Ulttyq kitaphanasy qorynan XII-XVIII ǵ. kóne qoljazba Qurandar, Súleımen Baqyrǵanıdiń «Hıkmetteri» (XVIǵ.), shyǵys aqyndary Nızamı, Navoı, Saǵdı, Hafız, Jámı, Fızýlı jáne taǵy basqa da aqyndardyń ıslam dini boıynsha poetıkalyq janrda shaǵataı, arab jáne parsy tilderinde jazǵan qoljazbalary usynyldy. Solardyń ishinde ár jeri altynmen órnektelgen, Fatıha súresi altyn jalatylǵan kóne Quran kitaby kelýshilerdiń erekshe nazaryn aýdardy.
«Bul sonaý 18-shi ǵasyrda Túrkistandaǵy Qoja Ahmet ıAssaýı kesenesine arnalyp jazylǵan quran kitabynyń tolyq nusqasy. Kitaptyń qaı jerde jazylǵany belgisiz. Onda 114 súre jazylǵan jáne ár súreniń astyna parsy tilindegi nusqasy bar. Munda Fatıha súresi tolyǵymen altyn jalatylǵan jáne kitaptyń ár jeri altynmen órnektelgen», - dedi QR Ulttyq kitaphanasy Sırek kitaptar men qoljazbalar qorynyń basshysy Aıhan Bekbolatova.
Sonymen qatar ol kitaptyń ulttyq kitaphanaǵa túsý tarıhyna toqtaldy.
«Bul kitaptyń tarıhy erekshe. Ol bizdiń qorǵa 1936 jyly túsken. Qalaı deısiz ǵoı? Sol jyly Almatydaǵy KSRO ǵylym akademııasynyń fılıalyna Túrkistandaǵy qaraýsyz qalǵan Qoja Ahmet ıAssaýı kesenesiniń, ondaǵy kitaphananyń aıanyshty taǵdyry, kitaptardyń tistegenniń aýzynda, ustaǵannyń qolynda ketip jatqany týraly sýyq habar kelip jetedi. Bul azdaı, tashkenttikter kelip, sol kitaptardy at-arba, esek-arbalarǵa tıep alyp ketip jatty. Sodan akademııa qyzmetkerleri arnaıy ekspedıtsııa uıymdastyryp, qalǵan azyn-aýlaq kitapty Almatyǵa alyp keledi. Biraq zobalań zaman ǵoı, sol kitaptar bir aıdaı akademııanyń aýlasynda jatady. Keıin, sol jyly ulttyq kitaphanada sırek kitaptar men qoljazbalar qory qurylǵan soń, bıblıograf ǵalym Nyǵmet Sábıtov pen sol kezde kitaphana qyzmetkeri bolǵan, ataqty aǵartýshy ǵalym, ólketanýshy Qońyrqoja Qojyqovtyń uly Qulahmet Qojyqov ekeýi kitapty kitaphanaǵa ótkizgen. Al qalǵan kitaptar ǵylym akademııasynyń qorynda qalǵan. Búgingi kórmege qoıylǵan kitaptar jaryqqa óte sırek shyǵaryldy. Olar únemi qarańǵylyqta 18 gradýstyq temperatýrada jáne 55 gradýstyq ylǵaldylyqta saqtalýy tıis», - dedi A. Bekbolatova.
Aıta ketelik, sırek kezdesetin kitaptar men qoljazbalar qory 30 myńnan astam qujattan turady. Onyń ishinde 1000-nan astamy qoljazba qazaq kitaptarynyń qazaq, orys jáne shyǵys tilderindegi toptamasy.