«Altyn kúz - 2016»: Úzdik aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleri marapattaldy - OQO
ShYMKENT. QazAqparat - Ońtústik Qazaqstan oblysynda keshe, 11 qarashada Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy men aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń kúnine arnalǵan «Altyn kúz - 2016» saltanatty sharasy ótti.
Aýyl sharýashylyǵy salasynyń jetistikteri baıandalǵan merekege kelýshilerdi oblys ákimi Janseıit Túımebaev quttyqtap, bıylǵy jyldyń óńir sharýalaryna berekeli bolǵanyn atap ótip, sharýalarǵa qýanyshty habar retinde keler jylǵa 6 mlrd. 47 mln. teńge sýbsıdııa bólingenin jetkizdi, dep habarlaıdyOQO ákiminiń baspasóz qyzmeti.
«Egis kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 13 myń ga artyp, baqsha, kókónis, maqta, kartop jáne jemis-jıdek daqyldarynan mol ónim jınaldy. Ónim kólemin, gektar túsimdiligin arttyrýǵa negizinen sharýashylyqtardyń agrotehnologııalyq is-sharalardy durys júrgizý men óndiriske ozyq tehnologııalardy endirýge bet burýynyń nátıjesinde qol jetkizip otyrǵandyǵymyzdy maqtana aıtýymyzǵa bolady. Onyń ishinde, tereń qopsytý tehnologııasy, tamshylatyp sýǵarý ádisi men jylyjaılardyń kólemi boıynsha Respýblıkada kósh bastap kelemiz», - dedi aımaq basshysy.
Sonymen qatar, merekelik basqosýda, Janseıit Qanseıituly oblysta sońǵy úsh jyldyń ózinde 2 myń ga óndiristik ıntensıvti baýlar otyrǵyzylǵanyn aıtyp, onyń tıimdiligi gektarynan maqtamen salystyrǵanda 30 esege, baqshamen salystyrǵanda 10 esege artyq ónim alýǵa bolatynyn jetkizdi. Qarqyndy baýlardyń kólemin ulǵaıtýǵa kúngeıde múmkindikter jetkilikti ekenine toqtalǵan ákim mal sharýashylyǵynda da qabyldanǵan is-sharalar men «Sybaǵa», «Altyn asyq», «Qulan» baǵdarlamalary joǵarǵy deńgeıde oryndalyp jatqanyn baıandady.
Munan soń, aımaq basshysy túrli aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýden І oryn alǵan ozat aýdan, qalalardy atap, arnaıy músin men oblys ákiminiń sertıfıkattaryn tabystady. Máselen, astyq óndirýde Qazyǵurt aýdanyna eshkim teń kelmese, júgeri óndirýde Otyrar aýdany, maqsaryda - Tólebı, maqta boıynsha Maqtaral aýdandary úzdik dep tanyldy. Al baqsha ónimderin jınaý boıynsha shardaralyqtar kósh bastasa, kókóniste - Saryaǵash, jemis-jıdekte - Túlkibas, sút - Arys qalasy, et óndirýde Ordabasy sharýalarynyń mereıi ústem boldy. «Sybaǵa» baǵdarlamasynyń oryndalýy jóninen túrkistandyqtar erlep, «Altyn Asyq» baǵdarlamasy sheńberinde Báıdibek ozyq shyqty. Al ozyq ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrýda Shymkent qalasy basym bolsa, aýyl sharýashylyǵy salasynyń damýyna úles qosýda - Maqtaral, aýyl sharýashylyǵy jármeńkesin uıymdastyrýda Saıramnyń bedeli bıik boldy.
Munan bólek, bul kúni túrli salalar sheńberinde ІІ jáne ІІІ oryndaǵy jáne ózge de eńbek ozattarynyń nomınatsııalardy alǵan 75 aýdan, qala ákimdikteriniń ókilderi men sharýashylyq jetekshileriniń mereıi ústem boldy.
Aıta ketsek, memleket tarapynan tuqym sharýashylyǵyn qoldaý, gektarlyq sýbsıdııa, jeńildetilgen janar-jaǵar maı, tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etý, mal sharýashylyǵy ónimi men asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn qoldaý, qaıta óńdeý kásiporyndarynyń shıkizatty satyp alý qunyn tómendetý, ınvestıtsııalyq sýbsıdııa, kredıt/lızıngtiń paıyzdyq ústemaqylaryn sýbsıdııalaý baǵdarlamalarynyń salany damytýǵa tikeleı yqpal etýde. Oǵan dálel, bıylǵy jyldyń ózinde aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerin qoldaýǵa 13 bıýdjettik baǵdarlama boıynsha 26,0 mlrd. teńge bólinip, ótken jyldan 24 % artty.
Degenmen de jyldan-jylǵa halyq sanynyń ósimine jáne ekonomıkalyq jaǵdaıdyń jaqsarýyna baılanysty sapaly aýyl sharýashylyǵy ónimderine degen suranystyń artatyny sózsiz. Sondyqtan oblystyń agrarlyq salasyn 2017 - 2020 j.j. arnalǵan damytýdyń alty baǵyty aıqyndaldy. Onyń ishinde birinshi kezekte aýyl sharýashylyǵy kooperatıvter júıesin qalyptastyrýǵa, sýarmaly jerlerdi qalpyna keltirý, ulǵaıtýǵa oblys ákimdigi tarapynan barlyq sharalar atqarylatyn bolady.
