Almatynyń Baým toǵaıynda 3 myńnan astam aǵash kesiletin boldy
ALMATY. QazAqparat – Almatydaǵy Baým toǵaıynda 3 311 aǵash apatty dep tanylyp, sanıtarlyq kesýge jatqyzyldy. Olardyń 500-i bıyl kesilip, ornyna jańa aǵashtar otyrǵyzylady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Zertteýler kórsetkendeı, saıabaqtaǵy aǵashtardyń 30%-y zııankester arqyly aýrýǵa shaldyqqan. ıAǵnı, 3 311 aǵash óli jáne apatty dep sanalady. Olar mindetti túrde sanıtarlyq kesýge jatady. Sanıtarlyq kesý - qorǵanysh sharasy, sebebi bul aǵashtar ýaqytyly kesilmese, basqa saý aǵashtarǵa aýrý juǵýy múmkin», - dedi «Medeý» memlekettik óńirlik tabıǵı saıabaǵy» KMM marketıng, monıtorıng jáne baqylaý bóliminiń basshysy Baýyrjan Saılaýbekov.
Ol aǵashtar kezeń-kezeńimen joıylatynyn, bıyl 500 qaraǵaı men úıeńki kesý josparda bar ekenin aıtty. Olardyń ornyna jańa aǵashtar egiledi. Sondaı-aq, 7 myńnan astam aǵashqa sanıtarlyq kesý júrgizilmek.
Spıkerdiń aıtýynsha, áli kesýge ruqsat etilgen joq.
Baým toǵaıynyń aýmaǵynda 49 túrli barlyǵy 104 500-ge jýyq tal-daraq bar. Onyń 7 túri qylqanjapyraqty jáne 42 túri japyraqty.
Akademık, Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń professory Bulqaır Mámbetov toǵaıdyń jaǵdaıy nashar ekenin málimdedi.
«Tabıǵı ormanda 10 jyl ishinde barlyq aǵashtardyń shamamen 5-10 %-y óledi. Biraq munda jasandy jaǵdaı jasaý jáne mamandardyń aralasýy qajet. Mysaly, apattyq aǵashtar sańyraýqulaq aýrýlarynan zardap shegedi, eger olar jaqyn ýaqytta kesilmese, onda 10 jyl ishinde búkil toǵaıdy joǵaltyp alýymyz múmkin», – dedi ol.
Spıker qalpyna keltirý jumystaryna jáne emdeýge 37 187 aǵash jatatynyn aıtty. Olarǵa shamaly zaqymdanýy bar nemese aǵashbórki birjaqty tarmaqtalǵan ekpe aǵashtar jatady.
«Kez-kelgen, tipti, jabaıy ormanǵa da kútim qajet. Jylyna 2-3 ret hımııalyq óńdeý jasaý kerek. Qazir kóptegen emen, talshyndar sarǵaıyp ketken. Buryn Qazaqstanda mundaı aýrý bolmaǵan. Sondyqtan orman sharýashylyǵyna kútim jasaý kerek», - dedi spıker.
Bulqaır Mámbetov bıyl diń zııankesteri men aýrýdyń taralýyn boldyrmaý maqsatynda sanıtarlyq-saýyqtyrý is-sharalaryn, onyń ishinde qýraǵan, apatty aǵashtardy jınaý, qurǵaq butaqtardy kesý jáne tazartý josparlanǵanyn atap ótti.
«Apattyq aǵashtar búkil orman alqabynda shoǵyrlanǵan. Olardyń ornyna jańa aǵashtar otyrǵyzý josparlanýda. Baým toǵaıy - qala turǵyndarynyń súıikti demalys orny, onyń oazısi. Sondyqtan, qurǵaq aǵashtardyń bolýy saıabaqqa kelýshiler úshin qaýipti, ásirese jeldi kúni», - dedi Botanıka jáne fıtoıntrodýktsııa ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, dendrolog Inga Babaı.
Zoologııa ınstıtýtynyń «entomologııa» zerthanasynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, sarapshy-entomolog Perızat Esenbekova toǵaıdy ótken jylǵy zertteýden soń, aýmaqta jándiktiń 67 túri anyqtalǵanyn, onyń 27-si zııankes ekenin málimdedi.
«Biz zııankesterden mysaly qabyqshy qońyz, japyraq jegish, qandala jáne basqa da qońyzdardy taptyq», - dedi ol.
Aıta keteıik, 9 maýsymnan bastap «Medeý» óńirlik tabıǵı saıabaǵy Baým toǵaıynda bıyl josparlanǵan sanıtarlyq jumystar taqyrybynda qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizýdi josparlap otyr.
