Almatylyq onkolog bas jáne moıyn qaterli isigi belgilerin anyqtaý jolyn aıtty
ALMATY. QazAqparat - Almaty onkologııalyq ortalyǵynyń dárigeri Samal Toıynbekova bas jáne moıyn isiginiń eń kóp taralǵan túrlerin atady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Almaty qalasy boıynsha 2023 jyldyń 5 aıynda onkologııalyq aýrýshańdyqtyń jalpy qurylymynda bas jáne moıyn isikteri 6 paıyzdy qurap otyr»,- dedi ol.
Onkolog dáriger qaterli isiktiń alǵashqy belgilerin atap ótti.
«Tamaq aýrýy, daýystyń qarlyǵýy, bettiń uıýy – osy qarapaıym da jıi kezdesetin belgiler birneshe apta boıy saqtalsa, bas pen moıynnyń qaterli isiginiń belgisi bolýy múmkin», - deıdi Samal Toıynbekova.
Aıtýynsha, bas jáne moıyn isikteriniń eń kóp taralǵan túrleriniń biri - teri isigi. Bul aýrý deneniń kez kelgen bóliginde bolýy múmkin, biraq kóbinese bas terisinde, bette jáne moıynda bolady. Táýekel faktorlaryna ýltrakúlgin sáýlelerdiń uzaq áser etýi, genetıkalyq beıimdilik jáne basqalar jatady.
Bas jáne moıyn isikteriniń taǵy bir túri - kómeı isigi. Bul aýrý daýys jelbezegi, kómeıde nemese tynys alý júıesiniń basqa organdarynda paıda bolýy múmkin. Táýekel faktorlaryna temeki shegý, alkogoldi tutyný, ınfektsııalar jáne basqalar jatady.
«Mı isigi mı men julynnyń túrli aımaǵynda paıda bolady. Bul isikter qaterli nemese qatersiz bolady. Onyń ár túrli belgisi bolýy múmkin, atap aıtsaq, bas aýrýy, júrek aınýy, qusý, kórý qabiletiniń ózgerýi. Bas jáne moıyn isikteriniń taǵy bir túri - silekeı beziniń, qalqansha beziniń, muryn jáne muryn qýysynyń isikteri men kóz isigi jatady»,- deıdi onkolog.
Bas jáne moıyn isikterin emdeý aýrýdyń túrine jáne satysyna baılanysty. Ondaı isikti hırýrgııalyq alyp tastaý, sáýlelik terapııa, hımıoterapııa jáne basqa ádistermen emdeıdi.
«Іsiktiń paıda bolýynyń naqty sebebin anyqtaý áli de múmkin bolmady. Degenmen, keıbir faktorlar bas jáne moıyn isikteriniń damý qaýpin arttyratyny belgili. Eń aldymen, temeki jáne alkogol. Eger adam uzaq ýaqyt (40 jyldan astam) jáne kóp (kúnine 25-ten astam) temeki shegetin bolsa, onda kómeı, jutqynshaq, aýyz qýysy isiginiń paıda bolý yqtımaldyǵy temeki shekpeıtin adamǵa qaraǵanda, 40 ese joǵary bolady.
Aýrýdyń jaqyn týystarda (ata-anada, baýyrlarynda nemese balalarynda) bolýy bas jáne moıyn isikteriniń damý qaýpin eki ese arttyrady. Qalqansha beziniń qaterli isiginde ásirese tuqym qýalaıtyn beıimdilik baıqalady», - deıdi maman.
Onkolog dárigerge únemi tekserilý aýrýdy erte kezeńde anyqtaýǵa jáne aýyr zardaptyń aldyn alýǵa kómektesetin eske saldy.
