Almatydaǵy ıadrolyq reaktor qalaı jumys jasap tur?
ALMATY. QazAqparat - Almatydaǵy ıadrolyq fızıka ınstıtýtynyń ashylǵanyna bıyl 60 jyl toldy. Mereıli dataǵa baılanysty halyqaralyq slet ótip jatyr. Sharaǵa 12 elden ıadrolyq fızıkter keldi, dep habarlaıdy QazAqparat.
ıAdrolyq reaktor KSRO kezinen paıdalanyla bastady. Ol zamanda ıadrolyq reatorlar ár aımaqta bolatyn. 1998 jyly nysan qaıta jóndeýden ótti. Osy ýaqyt aralyǵynda qazaqstandyq fızıkter ıadrolyq fızıkanyń kóptegen qyr-syryn zerttedi.
«2003 jyldan bastap reaktordy ózgertý bastaldy. Búgingi reaktor múlde basqa. 2016 jyly reaktordyń jańa konfıgýratsııasyn jasadyq. AQSh tarapynan berilgen qarjylyq kómektiń arqasynda reaktordyń jańa aımaǵy jasaqtaldy. Basqarý júıesi, salqyndatý júıesi jańartyldy. Reaktordy sátti júrgizdik. Bizdiń nysan álemdik antııadrolyq qozǵalys qaǵıdattaryna tolyq jaýap beredi. Endi bizdiń reaktor az baıytylǵan ýranmen jumys jasaıdy. Soǵan kóshken kezde bizde neıtrondar aǵysy eki ese artyq boldy. Osyndaı qýatty reaktordyń bolǵany japondyq áriptesterimizben birikken joba jasaýǵa múmkindik berdi. Qazir japondar bizdiń reaktordy medıtsına men óndiriste paıdalanady», - dedi ıAdrolyq fızıka ınstıtýtynyń dıretkory Erǵazy Kenjın.
Keńes odaǵy kezinde ıadrolyq reaktor áskerı maqsattaǵy ǵylymı eksperımentterde paıdalanylǵan.
«Qazir VVR - K kóp maqsatta paıdalanylady. ıAdrolyq fızıkadaǵy ǵylymı eksperımenttermen qatar medıtsına salasyna qajetti quraldar, radıatsııalyq jabdyqtar bar. Reaktor MAGATE-niń talaptaryna sáıkes keledi», - dedi ol.
Instıýttyń terrıtorııasynda kúzet tur. Munda jaqynda ıadrolyq qaýipsizdik boıynsha oqý ortalyǵy ashylǵan. Otandyq mamandar amerıkalyq áriptesterinen strategııalyq nysanǵa jasalýy múmkin shabýyldyń aldyn alý týraly sabaq alyp jatyr.
