Almatydaǵy Abaı jáne ál-Farabı dańǵyldaryndaǵy jóndeý jumystary qashan aıaqtalady
ALMATY. QazAqparat - Bıyl megapolıste 200 shaqyrymnan asatyn 230 kóshe ortasha jóndeýdi qajet ótedi. Negizgi magıstraldi kósheler Abaı jáne ál-Farabı. Ákimdik BAQ ókilderine joldardyń jańa tehnologııamen qalaı salynyp jatqanyn kórsetip, jol jóndeý jumystarynyń aıaqtalý merzimin atady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Abaı dańǵylynda jóndeý jumystary
Qalalyq mobıldilik basqarmasynyń basshysy Saǵyndyq Telibaev jýrnalıstermen kezdesýde bıyl Abaı dańǵylynyń boıyndaǵy jóndeý jumystary Dostyq dańǵylynan Tilendıev kóshesine deıin júrgiziletinin aıtty. Onyń uzyndyǵy 7,3 shaqyrym.
«Abaı dańǵyly boıynda jeke jolaq bar ekenin bilesizder, bul jolaqqa eki qabat asfaltbeton jabyny tóseledi. Tómengi qabattyń qalyńdyǵy 6 santımetr, ústińgi qabaty 5 santımetr», - dedi spıker.
Onyń aıtýynsha, bıyl pılottyq formatta asfaltbeton quramyna polımerlerdi qoldana bastady. Polımer jumsartý temperatýrasyn 65-70 gradýstan joǵary kóteredi.
«Polımerlerdiń qıyrshyq tasqa tózimdiligi ádettegi qıyrshyq tas-mastıkalyq asfaltqa qaraǵanda 10 ese joǵary. Bıyl Almatyda alǵash ret polımerli asfaltbeton tósep jatyrmyz», - dedi ol.
Polımerdi paıdalaný boıynsha pılotty joba qalanyń 15 magıstraldyq kóshesinde (ál-Farabı, Tilendıev, Baızaqov, Abaı, Turǵut Ozal, Saın, Tóle bı, Shalıapın, Manas, Qaldaıaqov, Qurmanǵazy, Jumalıev, Shagabýtdınov, Dosmuhamedov, Túrkebaevta) iske asýda.
Jalpy uzyndyǵy 44 km bolatyn bul magıstraldy kósheler 2008 jyldan 2015 jyl aralyǵynda jóndeldi. El boıynsha reglamentke sáıkes Almaty qalasynyń (IV) jol-klımattyq aımaǵyn eskere otyryp, ortasha jóndeýdiń jóndeý aralyq qyzmet merzimi 5 jyl. Sonymen qatar, jańa ádistiń arqasynda tósemniń tózimdiligi artady, bul joldarda oıyqtardyń paıda bolýyna jol bermeıdi jáne jóndeý aralyq merzimdi qazirgi 5 jyldan ári qaraı uzartady, sarapshylardyń pikirinshe, 8-10 jylǵa deıin uzartýǵa múmkindik beredi.
«Normatıvtik talaptarǵa sáıkes, asfaltbeton 40 gradýstan tómen sýyǵan jaǵdaıda ǵana bul kóshelerdegi qozǵalysty iske qosa alamyz. Bul kezde asfaltbeton jabynynyń qańqasy qalyptasady, ol beriktikke ıe bolady jáne keıinnen oıyqtar paıda bolmaıdy. Sondyqtan turǵyndardan kósheniń jabylýyna túsinistikpen qaraýdy suraımyn, eger biz sapaly jolmen júremiz desek, osy normatıvtik talaptardy saqtaýymyz kerek», - dedi ol.
Eýropalyq tájirıbe kórsetkendeı: asfaltbeton jabyny turaqty jáne jaqsy nátıje kórsetýi úshin jol boıyndaǵy kólik qozǵalysyn toqtatý qajet. Qazaqstandyq sarapshylar joldardyń sapasyn jaqsartý úshin osy tájirıbeni qoldanýdy uıǵardy. Polımerli qospalar úshin beriktik jınaý jáne qataıtý ýaqyty orta eseppen 36 saǵat.
«Abaı dańǵyly boıyndaǵy jumystar batys jáne shyǵys baǵytta júrgizilýde. Eki merdiger kompanııa tartyldy, sebebi 7,3 shaqyrym. Biz aldymyzǵa Abaı dańǵylynyń boıyndaǵy ortasha jóndeýdi 26 tamyzǵa deıin aıaqtap, keptelis týdyrmas úshin jańa oqý jylyna kólik qozǵalysyn ashý mindetin qoıdyq», - dedi Saǵyndyq Telibaev.
Baspasóz týry barysynda Saǵyndyq Telibaev jýrnalısterge Abaı jáne ál-Farabı dańǵyldarynyń qazirgi asfaltbeton jabynynyń jaı-kúıin kórsetti. Ol ortasha jóndeý júrgizilmegende bıyl bul joldarda úlken shuńqyrlar paıda bolatynyn tilge tıek etti.
Ál-Farabı dańǵylyndaǵy jóndeý jumystarnyń barysy
Bıyl ál-Farabı dańǵyly Asqarov kóshesinen Dostyq dańǵylyna deıin ortasha jóndeýden ótip jatyr. Onyń uzyndyǵy 9,3 shaqyrym. Búgingi kúni Asqarovtan Jarokovqa deıin asfalt tóseldi.
«Búgin túnde ál-Farabı dańǵylynyń Jarokov kóshesinen Esentaı aýdanyndaǵy kópirge deıingi bóligin jaýyp tastaımyz. Bul ýchaskede polımerli asfaltbeton tóselip jatyr. Munda jumystyń qurylymy mynadaı: aldymen ońtústik jaǵyn aıaqtaımyz, sodan keıin batys baǵyttan soltústikke qaraı jyljımyz. 29 tamyzǵa deıin ortasha jóndeý jumystaryn aıaqtaýdy josparlap otyrmyz», - dedi Saǵyndyq Telibaev.
Almatyda asfaltbeton qospalarynyń quramynda polımerdi qoldaný týraly sheshim otandyq jáne sheteldik ǵalymdarmen birlesip qabyldandy. Álemniń ártúrli elderdiń tájirıbesi qarastyryldy.
Spıker Abaı jáne ál-Farabı dańǵyldaryn jóndeýge bıýdjetten 4 mıllıard teńgege jýyq qarajat bólingenin atap ótti.
Bordıýrlerdi aýystyrý
Saǵyndyq Telibaev jol jıekterin aýystyrýǵa qatysty turǵyndardyń aryz-shaǵymdaryna da jaýap berdi.
«Kóptegen turǵyn suraq qoıady, nege biz jańa bordıýrlerdi jańasyna aýystyramyz? Shyndyǵynda, eger nazar aýdarsańyz biz buryn ornatylǵan bordıýrlerdi túzetip, sodan keıin qaıta ornatamyz. Abaı ýchaskesindegi jańa bordıýrlerdiń sany 1 paıyzdan aspaıtynyn atap ótkim keledi. Al ál-Farabı dańǵyly boıyndaǵy bordıýrlerdiń jalpy uzyndyǵy 25 myń metr bolsa, onyń tek 3 paıyzy ǵana jańa bolady», - dedi ol.
Onyń aıtýynsha, jańa bordıýrler Abaı dańǵyly boıyndaǵy jańa qaýipsizdik oryndaryna oratylady. Buryn Abaıdyń boıynda mundaı qaltalar bolmaǵan.
Almaty qalasy ákimdiginiń málimetinshe, kóshe-jol jelisin ortasha jóndeý jumystary byltyr aýdan ákimdikteri jáne turǵyndardyń ótinishteri boıynsha qalyptasty.
Qala bıýdjetinde osy jyly uzyndyǵy 200 km 230 kósheni jóndeýge 20 mlrd teńge qarastyrylǵan.
«Jalpy, aǵymdaǵy jóndeý joldardyń jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy úlesin aǵymdaǵy 86%-dan 89%-ǵa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi»,- dep atap ótti ákimdikten.
